اخبار اخیر از تسلا، به‌ویژه در موردحذف خودروهای تسلامدل S، مدل X و سایبرتراک، پرسش‌های زیادی را درباره استراتژی آینده این خودروساز مطرح کرده است.

چندی پیش گمان می‌رفت که تسلا با حذف مدل‌های پرچمدار خود، به سمت تولید انبوه خودروهای اقتصادی‌تر حرکت می‌کند. اماکنار گذاشته شدن مدل‌هایی مانند سایبرتراککه قرار بود نماد نوآوری باشد، روایت دیگری را نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد تغییر مسیر استراتژیک ایلان ماسک به سمت هوش مصنوعی و رباتیک، شرکت را از مسیر اصلی خودروسازی دور کرده است. این روند، آینده شرکتتسلارا در هاله‌ای از ابهام فرو برده است.

تغییر مسیر تسلا: از خودروسازی تا هوش مصنوعی

در سال ۲۰۲۲، تسلا در اوج موفقیت خود به نظر می‌رسید. تقاضا برای محصولات این شرکت بی‌سابقه بود و ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، پیش‌بینی فروش سالانه ۲۰ میلیون خودرو تا سال ۲۰۳۰ را داشت. بااین‌حال، تغییر شرایط بازار در سال بعد و کاهش فروش، فشار زیادی بر ماسک وارد آورد که منجر به تصمیم‌های تجاری غیرمعمولی شد.

ماسک با این تصور که اقتصاد در آستانه سقوط است، اقدام به کاهش بودجه‌ها و تعدیل گسترده نیروها کرد. حتی مدیرانی نظیرربکا تینوچیمدیر بخش سوپرشارژر، به دلیل عدم اخراج کافی پرسنل، خودشان اخراج شدند. هم‌زمان، ماسک به این نتیجه رسید که خودروهای برقی به‌تنهایی دیگر جذابیت کافی ندارند و سرمایه‌گذاری بر فناوری رانندگی خودران و توسعه ربات انسان‌نمااپتیموس(Optimus) را افزایش داد. او معتقد بود که آینده در گرو ربات‌های چرخ‌دار و ربات‌های پادار است.

از همین رویکرد، شعار «تسلا یک خودروساز نیست» شکل گرفت. با ناامیدکننده شدن فروش خودروها، تسلا خود را یک شرکت هوش مصنوعی و رباتیک معرفی کرد. مشکل اینجا بود که این تغییر مسیر باعث شد تسلا به‌تدریج از تولید خودرو فاصله بگیرد، درحالی‌که هنوز در زمینه‌های رباتیک و رانندگی خودران به بلوغ کامل نرسیده بود.

خداحافظی با مدل S، X و سایبرتراک: پایان یک عصر

نخستین قربانی این تغییر استراتژی، خودروی برقی کامپکت نسل سوم بود که با نامپروژه ردوود(Project Redwood) شناخته می‌شد. با وجود تکذیب‌های ماسک، این خودروی اقتصادی عملاً از دسامبر ۲۰۲۳ کنار گذاشته شد. هرچند ماسک از معرفی سایبرکب (Cybertaxi) خبر داد، اما واقعیت این بود که تسلا توسعه پلتفرم نسل سوم را متوقف کرده بود. در عوض، نسخه‌های ساده‌شده و ارزان‌تری از مدل ۳ و مدل Y موجود عرضه شدند تا به افزایش فروش در سال ۲۰۲۶ کمک کنند.

بااین‌حال، با افزایش حساسیت خریداران نسبت به هزینه‌ها، بازار خودروهای ۸۰ هزار دلاری سقوط کرد و فروش مدل S، مدل X و سایبرتراک نیز تحت تأثیر قرار گرفت. کاهش فصلی فروش این مدل‌ها، سرانجام منجر به اعلام توقف تولید مدل S و مدل X در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ شد. این دو مدل سال‌ها پیش توسعه یافته بودند و هزینه‌های آن‌ها احتمالاً جبران شده بود. اما سایبرتراک، با وجود اینکه ویترینی از فناوری‌های پیشرفته بود و توسعه آن هزینه بسیار بالایی داشت، نیز به دلیل فروش پایین و تحمیل هزینه‌های زیاد، سرانجام توسط ایلان ماسک تأیید شد که به مدل S و مدل X در تاریخ صنعت خودرو خواهد پیوست. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که تسلا توسعه نسخه فرمان راست سایبرتراک را برای بازارهایی مانند استرالیا و نیوزیلند لغو کرده بود.

• ۱۰ خودرو با بیشترین افت قیمت در ۵ سال؛ تسلا و نیسان لیف در صدر لیست
• پیشرانه راکتی تسلا رودستر، ایده کپی شده ایلان ماسک از روی فناوری اوپل است!
• رئیس بوگاتی سال‌ها پیش به فناوری پیشران تسلا فکر کرده بود، اما آن را انتخاب نکرد
• آیا ویدیوی پشتک زدن تسلا رودستر واقعی بود یا با هوش مصنوعی ساخته شد؟

آینده‌ای مبهم: آیا تسلا هنوز زنده است؟

حذف خودروهای تسلامدل S، مدل X و سایبرتراک، در کنار عدم وجود هیچ محصول جایگزین جدیدی در برنامه توسعه این شرکت (به‌جز رودستر که بیشتر یک نمایش تبلیغاتی است)، این نگرانی را ایجاد می‌کند که تسلا دیگر علاقه‌ای به تولید خودروهای مصرفی ندارد. سایبرتراک، با تمام ناکامی‌هایش، نمادی از توان مهندسی تسلا بود و حذف آن به معنای کنار گذاشتن برخی از فناوری‌های امیدوارکننده‌ای مانند پلتفرم ۸۰۰ ولتی، سیستم برق ۴۸ ولتی و فناوری فرمان بدون اتصال مکانیکی است.

این وضعیت باعث سردرگمی مالکان فعلی تسلا شده است که در آینده خودروهای خود را با چه محصولی جایگزین کنند. مدل ۳ که فروش آن اندکی کمتر از مدل Y است، احتمالاً گزینه بعدی حذف خواهد بود. مدل Y نیز با پلتفرمی حدود ۱۰ سال قدمت، به‌زودی در برابر استانداردهای جدید ایمنی با مشکل روبه‌رو می‌شود و ممکن است تسلا تصمیم بگیرد سرمایه‌گذاری برای جایگزین آن را بی‌ارزش بداند.

گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که تسلا در نهایت در اسپیس‌ایکس (SpaceX) ادغام شده و به‌عنوان یک شرکت مستقل از بین خواهد رفت. اسپیس‌ایکس به کسب‌وکار خودروسازی، خدمات بیمه و شبکه شارژ تسلا علاقه‌ای ندارد، اما ممکن است بخش‌های مربوط به خودروهای بدون راننده مانند سایبرکب، ربات‌ها و نرم‌افزارهای مرتبط را حفظ کند. بهترین سناریو برای بخش خودروسازی، جدایی و تبدیل شدن به یک شرکت مستقل است تا میراث تسلا توسط مجموعه‌ای دیگر ادامه یابد.

با وجود اینکه ماسک سایبرکب را آینده حمل‌ونقل می‌داند و اعلام کرده که تسلا قصد فروش آن به مصرف‌کنندگان شخصی را ندارد و تنها به شرکت‌ها و کسب‌وکارها عرضه خواهد شد، اما بیشتر مردم همچنان خواهان مالکیت و رانندگی خودروی شخصی خود هستند.

به نظر می‌رسد ایلان ماسک در معرفی رؤیاهای جدید، هنگامی که رؤیاهای قدیمی جذابیت خود را از دست می‌دهند، مهارت زیادی دارد. اما یک موضوع تقریباً قطعی است: ماسک نمی‌خواهد تسلا ارزش بسیار بالایی داشته باشد. او احتمالاً می‌خواهد اسپیس‌ایکس تسلا را با پایین‌ترین قیمت ممکن خریداری کند، ارزشمندترین دارایی‌های آن را جدا کرده و در نهایت باقی بخش‌ها را به‌صورت جداگانه بفروشد. این فرایند با برون‌سپاری توسعه شبکه سوپرشارژر تسلا آغاز شده است. انتظار می‌رود تصمیمات مهمی در این زمینه ماه آینده، در جریان نشست سالانه سهام‌داران، اعلام شود.