پیش‌بینی آخرالزمان برای ۲۲ آبان ۱۴۰۵ که در دهه ۱۹۶۰ توسط دانشمندان مطرح شد، از رسیدن جمعیت جهان به مرز نابودی خبر می‌داد، اما با تغییرات اساسی، آیا نگرانی ما از این تاریخ موجه است؟

در سال ۱۹۶۰ میلادی، نشریه معتبرساینسمقاله‌ای با عنوان صریح «روز رستاخیز: جمعه، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی» منتشر کرد. این مقاله، که توسط Heinz von Foerster و دو دانشجوی او نوشته شده بود، پیش‌بینی می‌کرد که جمعیت انسان‌ها با سرعتی بی‌سابقه رشد کرده و تا آن تاریخ به نقطه‌ای برسد که عملاً خود را نابود کند. این ادعای جسورانه توجهات گسترده‌ای را به خود جلب کرد و بحث‌های علمی زیادی را برانگیخت.

پیش‌بینی نگران‌کننده آخرالزمان

هاینتس فون فورستر، کارشناس سایبرنتیک، و همکارانش در سال ۱۹۶۰ مقاله‌ای در نشریه ساینس منتشر کردند که در آن، تاریخ ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی (۲۲ آبان ۱۴۰۵ شمسی) را روزی برای پیش‌بینیآخرالزمانجمعیت بشری اعلام کردند. آن‌ها با استناد به مدل‌های ریاضی پیچیده و تحلیل ۲۴ برآورد از جمعیت جهانی طی دو هزار سال، استدلال کردند که جمعیت انسان‌ها به دلیل ظرفیت منحصربه‌فرد برای همکاری و حل مشکلات، با سرعتی فراتر از نرخ تصاعدی رشد خواهد کرد. به گفته آن‌ها، نتیجه این رشد بی‌رویه، به جای قحطی، «فشرده شدن و له شدن» انسان‌ها به دلیل تراکم جمعیت بی‌نهایت بود. این پیش‌بینی جنجالی با وجود ماهیت غریبش، به دلیل پایه علمی محکم، توجهات گسترده‌ای را در محافل علمی و عمومی به خود جلب کرد و تا دهه‌ها مورد استناد قرار گرفت.

• ۵ پیش‌بینی جنجالی نوستراداموس چین از آینده تاریک آمریکا؛ جنگ داخلی در راه است؟
• نگاهی به استدلال روز قیامت؛ آیا ریاضیات می‌تواند پایان بشر را پیش‌بینی کند؟
• سقوط ناگهانی جمعیت کره زمین در سال ۲۰۶۴ بر اساس یک مدل ریاضی جدید

چرا پیش‌بینی آخرالزمان محقق نشد؟

با وجود جنجال و توجه اولیه، نکته قابل توجه این بود که مدل‌های پیش‌بینی‌شده فون فورستر تا حدود سال ۱۹۹۳ میلادی با دقت بالایی رشد جمعیت جهان را نشان می‌دادند. اما پس از این تاریخ، جمعیت جهانی شروع به انحراف از مسیر پیش‌بینی‌شده کرد. دلیل اصلی این انحراف، کاهش چشمگیر نرخ زاد و ولد در سراسر جهان بود. دانشمندان در مقاله خود پیشنهاد کرده بودند که برای جلوگیری از فاجعه، نرخ تولد باید به نصف کاهش یابد.

آنچه در نهایت رخ داد، همین بود: نرخ زاد و ولد جهانی در حال حاضر به کمتر از نصف نرخ سال ۱۹۶۰ رسیده است. این تغییر رفتار انسانی، موجب شد تاپیش‌بینیآخرالزمانی آن مقاله هرگز به حقیقت نپیوندد و ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی احتمالا یک روز عادی خواهد بود.

• دانشمندان زمان شروع کوچک شدن جهان را تخمین زدند
• هشدار دانشمندان: تمدن انسانی ممکن است تنها 25 سال دیگر دوام بیاورد
• نوستراداموس پایان سال ۲۰۲۵ را «فاجعه‌بار» پیش‌بینی کرده است!
• پیش‌بینی‌های دقیق استیون هاوکینگ از سال 2025

درس‌هایی از یک پیش‌بینی جنجالی

اینپیش‌بینی آخرالزمانکه زمانی «پوچ» و «مضحک» خوانده می‌شد اما نویسندگانش با شجاعت از آن دفاع کردند و حتی در کتب درسی و محاکم قانونی نیز به آن استناد می‌شد، درسی مهم برای ما دارد. هاینتس فون فورستر، که خود زمانی شعبده‌باز بوده است، معتقد بود جلب توجه به مسائل جدی می‌تواند با ترکیب علم دقیق و «صحنه‌آرایی» هوشمندانه صورت گیرد. مقاله آن‌ها با یک عنوان و نتیجه‌گیری خارق‌العاده، توجه جهانی را به خود جلب کرد و اهمیت آن نه تنها در مدل‌های ریاضی‌اش، بلکه در تأثیرگذاری بر تغییر رفتار انسان و هشدار به‌موقع نهفته بود.