چین برای حل مشکل مرگبار رانندگی از لیزر در جاده‌ها استفاده می‌کند تا رانندگان خسته با محرک‌های بصری قوی، هشیاری خود را باز یابند.

مشکل خواب‌آلودگی پشت فرمان، خطری جدی و عامل بسیاری از تصادفات مرگبار است که سالانه جان هزاران نفر را می‌گیرد. رانندگی طولانی‌مدت در مسیرهای یکنواخت و تاریک، پدیده‌ای به نامهیپنوتیزم بزرگراهرا ایجاد می‌کند که طی آن ذهن راننده دچار بی‌حسی و کاهش تمرکز می‌شود. مقامات چینی اکنون برای مقابله با این معضل، رویکردی نوآورانه و در عین حال بحث‌برانگیز را در پیش گرفته‌اند.

لیزرهای رنگارنگ؛ راهکار جدید چین برای مقابله با خواب‌آلودگی رانندگان

مقامات چینی در بخش‌هایی از بزرگراه تقریباً 1600 کیلومتری چینگ‌دائو-یینچوان، سامانه‌های لیزری قدرتمندی نصب کرده‌اند. این سامانه‌ها در شب، رشته‌هایی از نورهای رنگارنگ و شدید را در آسمان و بالای خودروها ساطع می‌کنند. هدف اصلی از این نمایش نوریاختلال حسی شدیداست؛ به این معنی که این نورهای خیره‌کننده، تاریکی یکنواخت جاده را شکسته و مغز خسته رانندگان را مجبور به هشیاری دوباره می‌کنند تا از انحراف و به خواب رفتن پشت فرمان جلوگیری شود.

مهندسان اطمینان حاصل کرده‌اند که این لیزرها به گونه‌ای قرار گرفته‌اند که خطری ایجاد نکنند. به جای تاباندن مستقیم پرتوها به شیشه‌ی خودروها، پروژکتورها بر روی سکوهای فولادی موجود نصب شده و لیزرها به سمت بالا و آسمان هدایت می‌شوند. این روش یک نمایش نوری در بالای سر خودروها ایجاد می‌کند. این لیزرها در حال حاضر فقط در نقاط پرخطر مانند مسیرهای طولانی و مستقیم که رانندگان بیشتر مستعد حواس‌پرتی یا تصادف هستند، استفاده می‌شوند. لیزرها به‌صورت متناوب روشن و خاموش می‌شوند تا تازگی بصری خود را حفظ کرده و رانندگان به آن‌ها عادت نکنند.

آیا این لیزرها واقعاً در برابر خواب‌آلودگی موثرند؟

با وجود ظاهر جذاب و آینده‌نگرانه این بزرگراه‌های نئونی، متخصصان ایمنی ترافیک هنوز در مورد اثربخشی واقعی این لیزرها در نجات جان رانندگان مطمئن نیستند.فقدان داده‌های عینی و تجربیدر مورد کاهش تصادفات، یکی از بزرگ‌ترین نقاط ضعف این طرح است. هنوز تحقیقات مستقلی که بتواند ثابت کند این لیزرها تعداد تصادفات شبانه را کاهش می‌دهند، منتشر نشده است.

یکی از بزرگ‌ترین انتقادات این است که لیزرها ممکن است خودخطر جدیدیایجاد کنند: حواس‌پرتی رانندگان. یک راننده خسته و گیج که ناگهان با رشته‌های نور ماژنتای روشن مواجه می‌شود، ممکن است از روی وحشت ترمز کند یا به جای تمرکز بر جاده، نگاهش به آسمان خیره بماند. کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز نگرانی‌هایی را در مورد خطرات احتمالی برای رانندگان با مشکلات بینایی مانند آستیگماتیسم و صرع، و همچنین حواس‌پرتی عمومی ناشی از این لیزرها مطرح کرده‌اند. تا زمانی که مطالعات جامع و مستند نشان دهنده کاهش تصادفات مرگبار باشند، این پروژه در مرز باریک میان نوآوری و یک اقدام بی‌پروا قرار دارد.