شاید این سوال برای شما هم پیش آمده باشد که آیا گیربکس تانک‌های عظیم‌الجثه امروزی از نوع دستی است یا اتوماتیک و فناوری انتقال قدرت در این ماشین‌های جنگی چگونه عمل می‌کند.

تانک‌های جنگی برای اولین بار در میدان‌های نبرد جنگ جهانی اول ظهور کردند و از آن زمان تاکنون تغییرات چشمگیری داشته‌اند. این خودروهای زرهی پیشرفته، با وجود قابلیت‌های رایانه‌ای و شبکه‌ای شدن، همچنان از اجزای آشنایی مانند گیربکس برای انتقال قدرت به چرخ‌ها استفاده می‌کنند. بر خلاف تصور، رانندگی با یکتانکجنگی مدرن نظیرM1A2 Abramsبسیار ساده‌تر از چیزی است که به‌نظر می‌رسد و نیازمند یادگیری مهارت‌های پیچیده یک راننده خودروهای دستی نیست. همین سهولت در عملکرد، تانک‌های مدرن را به سمت استفاده از گیربکس‌های اتوماتیک سوق داده است.

تکامل گیربکس تانک: از دستی تا اتوماتیک

تانک‌های رزمی از زمان ظهورشان در جنگ جهانی اول، دگرگونی‌های بسیاری را تجربه کرده‌اند. در حالی که نمونه‌های قدیمی‌تر مانندام۴ شرمن (M4 Sherman)که در جنگ جهانی دوم به کار گرفته می‌شد و برخی تانک‌های دوران جنگ سرد نظیرتی-۵۴ (T-54)طراحی شوروی، به گیربکس‌های دستی یا نیمه‌دستی متکی بودند، تانک‌های مدرن امروزی عموما به گیربکس‌های اتوماتیک مجهز هستند. این تغییر نه‌تنها کار با تانک‌ها را بسیار ساده‌تر کرده و نیاز به آموزش طولانی‌مدت برای کار با گیربکس دستی را نیز برطرف می‌سازد که برای خدمه تازه‌کار یک مزیت بزرگ محسوب می‌شود.

قلب تپنده M1A2 آبرامز؛ گیربکس اتوماتیک و پیشرفته

اگر وارد یکتانک M1A2 Abramsشوید، بلافاصله متوجه خواهید شد که ازگیربکس اتوماتیکاستفاده می‌کند. راننده در یک صندلی نیمه‌خوابیده قرار می‌گیرد و با استفاده از یک یوغ کنترل (شبیه فرمان موتورسیکلت) که بین پاهایش قرار دارد، تانک را هدایت می‌کند و با اهرم‌های گاز سرعت را کنترل می‌کند.M1A2 Abramsبه گیربکس Allison Transmission X1100-3B مجهز است که یک گیربکس اتوماتیک مخصوص خودروهای زرهی سنگین چرخ‌دار است.

• تانک هسته‌ای آمریکا آن‌قدر رادیواکتیو بود که برای خدمه خودش خطرناک شد
• آبرامز آمریکایی یا آرماتای روسی؛ مقایسه دو ابرتانک مطرح جهان با یکدیگر
• تانک پیشرفته K2 Black Panther کره جنوبی چگونه به یکی از بهترین‌های جهان تبدیل شد؟
• میانگین طول عمر یک گیربکس اتوماتیک چقدر است؟

این گیربکس از نوع کراس‌درایو است که وظیفه فرمان و ترمزگیری را نیز برعهده دارد. این سیستم برایوسایل نقلیهزرهی تا وزن ۷۵ تن و موتورهایی با قدرت ۱۵۰۰ اسب بخار طراحی شده و دارای چهار دنده جلو و دو دنده عقب است. خانواده تانک‌های آبرامز از زمان معرفی در سال ۱۹۸۰ میلادی، با گیربکس‌های سری ایکس۱۱۰۰ کار کرده‌اند که البته برای برآوردن الزامات عملکردی در جنگ‌های مدرن، بهبودهای فراوانی یافته‌اند. با توجه به این‌که گیربکس‌های اتوماتیک کارکرد تانک را ساده‌تر می‌کنند و آموزش پرسنل را سرعت می‌بخشند، بعید است ارتش‌ها دیگر به سراغ گیربکس‌های دستی بروند و این فناوری در تانک‌های آینده نیز ماندگار خواهد بود.