با کشف احتمالی یک دنیای یخی پنهان‌شده فراتر از پلوتو، اکنون این پرسش مطرح است که آیا منظومه شمسی به‌زودی میزبان ششمین سیاره کوتوله رسمی خود خواهد شد و چه رازهای دیگری در انتظار کشف هستند.

سال‌هاست که مرزهای بیرونیمنظومه شمسیبرای ستاره‌شناسان پُر از ابهامات بوده است. اخیراً، تیمی از محققان از طریق رصدخانهورا سی. روبینشواهدی قانع‌کننده از وجود یک سیاره کوتوله جدید و عظیم ارائه داده‌اند. این جرم آسمانی که فعلاً با نام 2026 ED138 شناخته می‌شود، می‌تواند فهم ما را از ساختار و تاریخچه منظومه شمسی عمیقاً تغییر دهد.

کشف دنیای یخی پنهان‌شده: 2026 ED138

ستاره‌شناسان یک جرم یخی عظیم را فراتر از پلوتو کشف کرده‌اند که می‌تواند ششمین سیاره کوتوله رسمی منظومه شمسی باشد. این جرم2026 ED138توسط متئو هولمن (Matthew Holman) از هاروارد و اسمیتسونیان، با تحلیل داده‌هایرصدخانه ورا سی. روبین(Vera C. Rubin Observatory) شناسایی شد.

هولمن در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ با نرم‌افزار تخصصی، این جرم را در داده‌های روبین یافت. ماریو یوریچ (Mario Jurić) از دانشگاه واشنگتن، با بررسی مشاهدات اضافی از مارس ۲۰۲۶ و سوابق تاریخی تا ۲۰۱۶، کشف را تأیید و مدار آن را بازسازی کرد. یوریچ این یافته را «بزرگترین جرم فرانپتونی یافت‌شده در حدود ۲۰ سال اخیر» نامید. در صورت تأیید، این جرم به پنج سیاره کوتوله کنونیپلوتوسرس، اریس، هائومیا و ماکی‌ماکی می‌پیوندد.

ویژگی‌ها و معیارهای سیاره کوتوله بودن

2026 ED138تقریباً ۴۶ واحد نجومی از خورشید فاصله دارد و به عنوان یکجرم فرانپتونی(TNO) طبقه‌بندی می‌شود. برای کسب عنوانسیاره کوتولهگرانش آن باید برای کروی شدن کافی باشد. ستاره‌شناسان قطر آن را بین ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلومتر تخمین می‌زنند که برای یک جرم یخی، گرانش معمولاً آن را کروی می‌کند. اما تأیید نهایی نیازمند مشاهدات بیشتر برای تعیین دقیق ابعاد آن است.

دلیل پنهان ماندن دنیای یخی فراتر از پلوتو

2026 ED138در منطقه‌ای پر ستاره نزدیک صفحه کهکشان راه شیری قرار دارد که شناسایی‌اش را برای تلسکوپ‌های قبلی دشوار می‌کرد. مزیترصدخانه روبیندر توانایی رصد مکرر و الگوریتم‌های پیشرفته آن است که تشخیص حرکات ظریف اجرام کوچک منظومه شمسی را در پس‌زمینه پر ستاره امکان‌پذیر می‌کند.

• هابل و جیمز وب راز جهان‌های باستانی منظومه شمسی را فاش کردند
• کشف یک دنیای مرموز یخی که سال‌ها از دید بشر پنهان بود؛ احتمالا ششمین سیاره کوتوله منظومه شمسی
• چند سیاره می‌توانند در منظومه شمسی جا بگیرند؟
• منظومه شمسی ما ممکن است 100 برابر سریع‌تر از آنچه فکر می‌کردیم نابود شود

کشف 2026 ED138 به یافته‌های رو به رشد رصدخانه روبین می‌افزاید که قبل از شروع رسمی پیمایش میراث فضا و زمان (LSST) در ژوئن ۲۰۲۶، بیش از ۱۱۰۰۰ سیارک و حدود ۳۸۰ جرم فرانپتونی جدید را شناسایی کرده بود. قابلیت منحصربه‌فرد روبین در پیش‌بازیابی به ستاره‌شناسان امکان می‌دهد اجرام جدید را در تصاویر قدیمی نیز بیابند. انتظار می‌رود این رصدخانه در دهه آینده دنیاهای یخی بیشتری در منظومه شمسی بیرونی آشکار کند. عملیات رصدخانه ورا سی. روبین توسط بنیاد ملی علوم و وزارت انرژی ایالات متحده تأمین مالی می‌شود.