فیلم علمی تخیلی ژانری پرطرفدار است که بسیاری از آثار مشهور آن از کتاب‌ها اقتباس شده‌اند و تجربه‌ای عمیق‌تر از جهان‌های خیالی ارائه می‌دهند.

سینمای علمی تخیلی همواره الهام‌بخش مخاطبان بی‌شماری بوده و آن‌ها را به سفری در آینده‌ها و دنیاهای ناشناخته می‌برد. در این میان، بسیاری از موفق‌ترین و ماندگارترین فیلم‌های این ژانر، ریشه‌ای در ادبیات دارند. اقتباس از رمان‌ها و داستان‌های کوتاه، به غنای این آثار افزوده و لایه‌های معنایی عمیق‌تری را به تصویر کشیده است. با ما همراه شوید تا به ۱۰ فیلم علمی تخیلی شاخص بپردازیم که شاید نمی‌دانستید بر پایه آثار ادبی ساخته شده‌اند.

فیلم‌های علمی تخیلی: سفری از ادبیات به سینما

۱۰. فرار لوگان (Logan’s Run) محصول ۱۹۷۶

در سال ۲۲۷۴، زندگی انسان‌ها تنها در «بیو-دوم‌ها» (Bio-Domes) جریان دارد که کاملا توسط کامپیوترها اداره می‌شوند و یک جامعه لذت‌گرایانه را فراهم می‌کنند. مشکل اینجاست که افراد با رسیدن به سن ۳۰ سالگی، «تجدید» می‌شوند؛ فرآیندی که به آن پاک‌سازی می‌گویند. این فیلم بر اساس رمانی به همین نام از ویلیام نولان و جورج جانسون ساخته شده است که به مضامین رشد تصاعدی جمعیت، دولت‌های توتالیتر و چگونگی پذیرش یک سیستم تا زمانی که به شخص آسیب نرسانده، می‌پردازد.

۹. هوش مصنوعی (A.I. Artificial Intelligence) محصول ۲۰۰۱

فیلم هوش مصنوعی داستان جایگزینی آگاهانه عزیزان ازدست‌رفته با ربات‌ها برای کاهش درد مرگ‌ومیر خودمان است. داستان پس از ویرانی زمین به دلیل تغییرات اقلیمی روایت می‌شود و ماجراهای کودکی رباتیک به نام دیوید را دنبال می‌کند که به دنبال پذیرش از سوی انسان‌ها و ماشین‌هاست اما اغلب آن را نمی‌یابد. این اثر بر اساس داستان کوتاه «اسباب‌بازی‌های فوق‌العاده در تمام تابستان دوام می‌آورند» (Super Toys Last All Summer Long) نوشته براین الدیس ساخته شد و یک نقد اجتماعی بر نحوه برخورد جامعه با چیزهایی است که از خواسته‌ها یا نیازهای ما فراتر می‌روند، حتی اگر آن چیزها موجوداتی زنده و دارای احساس باشند.

۸. سولاریس (Solaris) محصول ۲۰۰۲

سولاریس یادآوری می‌کند که انسان‌ها حتی در آینده دور هم نمی‌توانند از وضعیت عاطفی بیولوژیکی خود بگریزند. این فیلم معماهای کلاسیکی مانند این‌که آیا معشوق شما صرفا زاییده خیال شما برای تسکین درد است، را بررسی می‌کند. استانیسلاو لم، نویسنده رمان اصلی سولاریس، خدمه را به تصویر می‌کشد که تلاش می‌کنند با سیاره‌ای که هم یک اقیانوس و هم موجودی زنده است، ارتباط برقرار کنند، اما نقص کشنده در این نقشه، ذات خود انسان‌هاست.

۷. فرزندان انسان (Children of Men) محصول ۲۰۰۶

فرزندان انسان به این پرسش می‌پردازد که اگر بشر دیگر نتواند تولید مثل کند، جامعه چگونه واکنش نشان خواهد داد. پس از فروپاشی جهان، بریتانیا یکی از معدود کشورهایی است که در برابر این وضعیت مقاومت می‌کند اما به یک دولت فاشیستی تبدیل شده است. کلایو اوون وظیفه ناخوشایند یافتن تنها زن باردار باقی‌مانده روی زمین را بر عهده دارد، در حالی که همه جناح‌ها در جامعه تلاش می‌کنند او را کشته و نوزاد را از او بگیرند. پی. دی. جیمز (P.D. James) رمان اصلی این فیلم را نوشته که به شکنندگی تمدن ما در مواجهه با انقراض و اینکه چگونه بدترین جنبه‌های وحشی‌گری درونی ما به سمت افرادی که آن‌ها را «دیگران» می‌دانیم هدایت می‌شود، می‌پردازد.

۶. تل‌ماسه (Dune) محصول ۲۰۲۱

تل‌ماسه اساسا «امپراتوری روم» است که در فضا روایت می‌شود، جایی که جناح‌های مختلف برای ماده‌ای به نام «اسپایس» (Spice) می‌جنگند. این ماده مسئول تجارت و کنترل جهان است. متاسفانه برای آن‌ها، این ماده در بیابانی پر از کرم‌های شنی غول‌پیکر و بومیان متخاصم نیز یافت می‌شود. اگر به درگیری‌های بین‌خاندانی و تفسیرهای سیاسی موجود درسریال‌ علمی تخیلی و فانتزی علاقه دارید، مجموعه حماسی تل‌ماسه اثر فرانک هربرت (Frank Herbert) اثری ضروری است. ویلنوو این اقتباس را با فیلم تحسین‌شدهDune: Part Twoدر سال ۲۰۲۴ ادامه داد، در حالی کهDune: Part Threeکه بر اساس رمان Dune Messiah نوشته هربرت است، قرار است سه‌گانه او را در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۲۶ به پایان برساند.

۵. سربازان سفینه‌فضایی (Starship Troopers) محصول ۱۹۹۷

زمانی که حشرات فضایی غول‌پیکر به زمین حمله می‌کنند و معشوقه دبیرستانی شما برای پیوستن به ناوگان فضایی از شما جدا می‌شود، تنها یک گزینه برای کشتن حشرات باقی می‌ماند. سربازان سفینه‌فضایی فیلمی هوشمندانه در ژانرفیلم علمی تخیلیاست که طنز سیاسی و اکشن خونین را ترکیب می‌کند و اغلب در این ژانر نادیده گرفته می‌شود. این فیلم در واقع هجویه‌ای بر پیام‌های سیاسی رابرت هاین‌لاین (Robert Heinlein) در رمان «سربازان سفینه‌فضایی» است. رمان هاین‌لاین کاوشی در ایدئولوژی نظامی‌گرایانه اوست که جامعه‌ای بهتر را از طریق حذف حقوق جهانی و پایبندی به غرور ملی ایجاد می‌کند.

۴. پارک ژوراسیک (Jurassic Park) محصول ۱۹۹۳

این فیلم نیازی به معرفی ندارد و احتمالا مسئول نسلی از کودکانی است که به این فکر افتادند کدام دایناسور را می‌خواهند داشته باشند. پارک ژوراسیک درباره شورش دایناسورهای مهندسی ژنتیک‌شده در یک پارک موضوعی است که به یک فیلم بقای ترسناک تبدیل می‌شود و هر شخصیت تلاش می‌کند از دست «تی رکس» گرسنه در امان بماند. مایکل کرایتون (Michael Crichton) رمان اصلی پارک ژوراسیک را نوشت که با بررسی خطرات ایفای نقش «خدا»، فیلم را تکمیل می‌کند. کتاب حول محور زیر سوال بردن تاثیراتی است که انسان‌ها از طریق خودخواهی و ایدئولوژی بر سیاره می‌گذارند، در حالی که دایناسورها کمتر شبیه حیوانات باغ وحش و بیشتر شبیه گله‌های مهاجم تهدیدکننده بقای انسان عمل می‌کنند.

۳. موجود (The Thing) محصول ۱۹۸۲

در میان چیزهایی که نمی‌خواهید وقتی در یک پایگاه قطبی گیر کرده‌اید در اطراف شما باشد، یک هیولای تغییرشکل‌دهنده احتمالا نزدیک به بالای لیست است. در نهایت متوجه می‌شوید که برای موجوداتی که می‌خواهند شما را بخورند و از صورت شما به‌عنوان ماسک استفاده کنند، آتش تنها چیزی است که آنها را از بین می‌برد. اما پس از آن باید به مشکل تشخیص این‌که چه کسی انسان است و چه کسی یک نسخه بیگانه بپردازید. فیلمموجودبر اساس داستان «چه کسی آنجاست؟» (Who Goes There?) نوشته جان کمپبل (John Campbell) ساخته شده است. بیگانگان در کتاب نه‌تنها تغییرشکل می‌دهند بلکه ذهن انسان را نیز می‌خوانند.

• پرفروش‌ترین کتاب‌های فانتزی تاریخ؛ ۱۰ شاهکار محبوب در سراسر جهان
• 6 تا از پرفروش‌ترین کتاب‌های علمی تخیلی در طول تاریخ
• ۱۰ تا از بهترین فیلم‌های علمی تخیلی که با هزینه کم ساخته شدند
• ۶ فیلم علمی تخیلی که کریستوفر نولان توصیه می‌کند تماشا کنید
• ۱۰ مورد از محبوب‌ترین فیلم‌های علمی تخیلی قرن بیست‌ویکم

۲. بلید رانر (Blade Runner) محصول ۱۹۸۲

با ادامه دادن به موضوع شکار کسانی که ممکن است انسان باشند یا نباشند، بلید رانر در دنیایی اتفاق می‌افتد که ربات‌های انسان‌نما به جامعه نفوذ کرده‌اند و باید بی‌رحمانه از بین بروند؛ زیرا در غیر این صورت ممکن است با سوالات ناخوشایندی مواجه شویم. سوال نهایی برای هریسون فورد این است که آیا او خودش یکی از آنهاست. این فیلم بر اساس رمان «آیا آدم‌مصنوعی‌ها خواب گوسفند برقی می‌بینند؟» (Do Androids Dream of Electric Sheep?) اثر فوق‌العاده فیلیپ کی. دیک (Phillip K. Dick) نوشته شده است. این کتاب برای هر کسی که عاشق فیلم است، خواندنی ضروری به‌شمار می‌رود.

۱. ۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی (2001: A Space Odyssey) محصول ۱۹۶۸

شاهکار کوبریک و یکی از ضروری‌ترین فیلم‌های تمام دوران، «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» همان‌قدر که درخشان است، گیج‌کننده نیز هست. در این فیلم، ربات شرورهالبه هوش می‌رسد و پیش از آن، میمون‌ها نیز به‌لطف یک سنگ سیاه غول‌پیکر همین کار را می‌کنند. پس از همه این‌ها، سفری روان‌گردان در میان رنگ‌ها خواهید داشت و در نهایت به‌عنوان نوزادی روی ماه ظاهر می‌شوید. آرتور سی. کلارک (Arthur C. Clarke) داستان کوتاه «نگهبان» (The Sentinel) را نوشت که همراه با دیگر داستان‌های کوتاه، اساس۲۰۰۱: یک ادیسه فضاییرا تشکیل داد. اگر جزو ۹۹ درصد افرادی هستید که پس از تماشای فیلم کاملا گیج شده‌اید، این کتاب به روشن شدن هدف نمادها کمک می‌کند. مرد سالخورده‌ای که در اواخرفیلمدر خانه‌ای گیر کرده بود، در واقع یک سوژه باغ‌وحش برای بیگانگانی بود که زمین را مشاهده می‌کردند.