دانشمندان با کشف عامل پنهان کلسترول بالا، مکانیسم جدیدی را شناسایی کرده‌اند که راهی امیدوارکننده برای مهار آن از طریق یک داروی تجربی که قبلاً بی‌خطر بودن آن در انسان آزمایش شده، ارائه می‌دهد.

بیماری‌های قلبی ناشی ازکلسترولبالا همچنان عامل اصلی مرگ‌ومیر در سراسر جهان است، اما علی‌رغم پیشرفت‌ها، بسیاری از افراد در کنترل سطوح کلسترول خود با چالش مواجه هستند یا از عوارض جانبی داروها رنج می‌برند. اکنون، محققان دانشگاه کالیفرنیا سن دیگو با شناسایی یک مسیر بیولوژیکی جدید، درک ما را از چگونگی تضعیف دفاع طبیعی بدن در برابر کلسترول بالا توسط رژیم‌های غذایی پرچرب افزایش داده‌اند. این کشف که در نشریه Nature منتشر شده و در تاریخ ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ توسط دانشگاه کالیفرنیا سن دیگو اعلام گردیده، می‌تواند رویکردی نوین را برای مقابله با این معضل بهداشتی جهانی رقم بزند.

کشف عامل پنهان کلسترول بالا و نقش کلیدی کبد

کبد نقشی محوری در تنظیم سطح کلسترول ایفا می‌کند؛ این ارگان با استفاده از ساختارهایی به نامگیرنده‌های LDL(کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم) که بر سطح سلول‌های کبدی قرار دارند، کلسترول را از جریان خون پاکسازی می‌کند. هرچه تعداد این گیرنده‌ها بیشتر باشدکبدتوانایی بیشتری در حذف کلسترول مضر از گردش خون دارد. داروهایی مانند استاتین‌ها و مهارکننده‌های PCSK9 با افزایش یا حفظ تعداد این گیرنده‌ها عمل می‌کنند.

با این حال، محققان در آزمایش‌های خود روی موش‌ها و سلول‌های انسانی، فرآیند ناشناخته‌ای را کشف کردند که توانایی کبد برای پاکسازی کلسترول را مختل می‌کند. این مکانیسم به‌تدریج تعدادگیرنده‌های LDLرا کاهش داده و کنترل کلسترول خون را دشوارتر می‌سازد. این فرآیند با پروتئینی به نامRalآغاز می‌شود. مصرف بالای کلسترول غذایی، پروتئین Ral را فعال می‌کند و زنجیره‌ای از رویدادها را به راه می‌اندازد که به از دست رفتن گیرنده‌های LDL منجر می‌شود. این تیم سپس یک جزء حیاتی دیگر از این مکانیسم را شناسایی کرد: آنزیمی به نامکاXNETن A (CTSA)که نقش محرک در کاهش گیرنده‌های LDL دارد.

• محققان یک پچ پوشیدنی ساختند که کلسترول را از طریق عرق اندازه‌گیری می‌کند
• یک عمر اتهام دروغ به تخم مرغ؛ عامل اصلی افزایش کلسترول پیدا شد
• این واکسن می‌تواند تا ۳۰ درصد به درمان کلسترول بالا کمک کند

زمانی که دانشمندان با استفاده از یک مهارکننده مولکول کوچک، آنزیم CTSA را مسدود کردند، نتایج چشمگیر بودگیرنده‌های LDLپایدارتر شدند و سطح کلسترول LDL در موش‌ها به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافت. این کشف اهمیت فراوانی دارد، زیرا مسیر تازه شناسایی‌شده، کاملاً از مسیرهای هدف‌گذاری‌شده توسط داروهای فعلی متمایز است. این تمایز می‌تواند راه را برای توسعه درمان‌هایی برای بیمارانی که به داروهای موجود به‌خوبی پاسخ نمی‌دهند، هموار کند.

داروی تجربی و افق‌های جدید درمانی برای کلسترول بالا

کشف یک هدف بیولوژیکی جدید معمولاً تنها آغاز فرآیندی طولانی برای توسعه داروست. با این حال، در این مورد، دانشمندان ممکن است از پیش یک گزینه امیدوارکننده در اختیار داشته باشند. دارویی که برای مهارآنزیم CTSAطراحی شده بود، قبلاً به عنوان یک درمان بالقوه برای نارسایی قلبی توسعه یافته بود. اگرچه برنامه توسعه این دارو به دلایل استراتژیک متوقف شد، اما این داروی تجربی قبلاً با موفقیت از فاز ۱ آزمایش بالینی، که در آن ایمنی آن در انسان ارزیابی می‌شود، عبور کرده است.

• راز پنهان ضعف عضلات در پیری فاش شد؛ ماهیچه‌ها برای بقا قوی نمی‌شوند!
• امضای خونی جدید؛ رژیم مدیترانه‌ای تا ۲۳ درصد خطر مرگ را کاهش می‌دهد
• ورزش فقط قلب را تقویت نمی‌کند؛ بلکه ساختار عصبی آن را دگرگون می‌سازد

این تجربه قبلی می‌تواند یک مزیت مهم باشد. به جای شروع توسعه دارو از صفر، محققان معتقدند که مهارکننده CTSA موجود ممکن است آماده پیشرفت به فاز ۲ آزمایش بالینی برای بررسی اثربخشی آن در برابرکلسترول بالاباشد. با وجود اینکه این یافته‌ها هنوز در مراحل اولیه قرار دارند و اثبات نشده که این دارو در انسان کلسترول را کاهش می‌دهد، اما آزمایش‌های بالینی قبلی آن می‌تواند مسیر را برای تعیین کارایی این استراتژی درمانی جدید در بیماران به طرز چشمگیری کوتاه کند. این پیشرفت هیجان‌انگیز، امید به ارائه گزینه‌های درمانی جدید را برای میلیون‌ها نفر در آینده نزدیک افزایش می‌دهد.