فرانس لیبر، ابرناو هواپیمابر هسته‌ای آینده فرانسه، با مشخصاتی خیره‌کننده و توانایی‌های بی‌نظیر، قرار است نیروی دریایی این کشور را در آینده‌ای نزدیک متحول کند.

فرانسه، پس از ایالات متحده، تنها کشوری است که در حال حاضر یکناو هواپیمابر هسته‌ایدر خدمت دارد. این وضعیت منحصر به فرد با بازنشستگی ناو هواپیمابرشارل دوگلبه پایان می‌رسد و جای خود را به یک نسل جدید می‌دهد. پروژهPANGکه سال‌هاست مورد بحث است، اکنون با نام رسمیفرانس لیبرمعرفی شده و نویدبخش جهشی بزرگ در توان نظامی این کشور اروپایی است.

معرفی فرانس لیبر: جانشین شارل دوگل

رئیس جمهور فرانسه، امانوئل ماکرون، در مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد که پروژه PANG به افتخار دولت در تبعید فرانسه آزاد در جنگ جهانی دوم، فرانس لیبر نام خواهد گرفت. این ناو هواپیمابر به‌عنوان جانشین مستقیم ناو هسته‌ای شارل دوگل (CDG) طراحی شده است که در ۱۸ مه ۲۰۰۱ به آب افتاد. انتظار می‌رود ساخت فرانس لیبر در سال ۲۰۳۱ آغاز شود و کمیسیون‌گذاری آن برای سال ۲۰۳۸ برنامه‌ریزی شده است؛ دقیقاً همان سالی که قرار است ناو شارل دوگل بازنشسته شود. این برنامه زمانی، اهمیت حیاتی فرانس لیبر را در حفظ قابلیت‌های هسته‌ای و قدرت‌نمایی دریایی فرانسه برجسته می‌سازد.

مشخصات فنی و توانایی‌های عملیاتی

هنگامی که اینناو جنگیجدید تکمیل شود، نه تنها بزرگ‌ترین ناو هواپیمابر فرانسه، بلکه بزرگ‌ترین ناو جنگی ساخته شده در اروپا خواهد بود.فرانس لیبربا بار کامل، ۷۸,۰۰۰ تن وزن خواهد داشت و طول بدنه آن ۳۱۰ متر و عرض آن ۸۵ متر خواهد بود. برای مقایسه، ناوشارل دوگلدارای وزن ۴۲,۵۰۰ تن، طول ۲۶۱ متر و عرض ۶۴ متر است.

فرانس لیبر به سیستم‌های پیشرفته‌ای نظیر سیستم پرتاب الکترومغناطیسی هواپیما و تجهیزات پیشرفته توقف هواپیما مجهز خواهد شد؛ این فناوری‌ها مشابه آن‌هایی هستند که در ناوهای کلاس جرالد آر. فورد نیروی دریایی ایالات متحده به کار رفته‌اند.

• ناوهواپیمابر هسته‌ای PANG فرانسه؛ سرمایه‌گذاری پرهزینه با آمادگی عملیاتی ناپایدار
• ناو هواپیمابر هسته‌ای جرالد فورد آمریکا تا اواخر ۲۰۲۷ به دریا نمی‌رود
• ادعای چین: جنگنده رادارگریز J-20S قادر به غرق کردن ناوهای هواپیمابر آمریکاست
• بررسی تمام کلاس‌های اصلی ناوهای هواپیمابر نیروی دریایی آمریکا در یک قرن اخیر

این ناو هواپیمابر قادر به حمل ۳۰ جنگنده داسو رافال F5، سه هواپیمای هشدار زودهنگام نورثروپ گرومن E-2D ادونسد هاوک‌آی، سه هلیکوپتر ان‌اچ‌اینداستریز ان‌اچ۹۰ کایمان (NHIndustries NH90 Caïman) برای جنگ ضد زیردریایی، و سه هلیکوپتر ایرباس اچ۱۶۰ام گوپارد (Airbus H160M Guépard) برای عملیات نجات و امداد و مأموریت‌های ارتباطی خواهد بود.

تاریخچه پرفراز و نشیب پروژه‌های ناو هواپیمابر فرانسه

با وجود برنامه‌های جاه‌طلبانه برای فرانس لیبرفرانسهدر گذشته نیز با چالش‌هایی در ساخت ناوهای هواپیمابر مواجه بوده است. ناو هواپیمابر شارل دوگل تنها ناو هواپیمابر فرانسه است و این کشور هیچ ناو غیرهسته‌ای برای پشتیبانی از آن ندارد که این وضعیت ریسک‌پذیری بالایی را به همراه دارد.

در سال ۲۰۰۳، پروژه ناو هواپیمابر PA2 به عنوان جانشین ناوهای از رده خارج شده Clemenceau و Foch مطرح شد. این پروژه قرار بود بر اساس طراحی کلاس کوئین الیزابت بریتانیا ساخته شود. با این حال، اختلافات بر سر نوع پیشرانه (فرانسه پیشرانه هسته‌ای و بریتانیا توربین گازی را ترجیح می‌داد) منجر به تعلیق همکاری در سال ۲۰۰۸ و لغو نهایی پروژه PA2 در سال ۲۰۱۳ شد که این امر در کتاب سفید ۲۰۱۳ دفاع و امنیت ملی فرانسه نیز تأیید شد.

• داستان باورنکردنی آخرین ناو هواپیمابر آمریکا از جنگ جهانی دوم
• ناو هواپیمابر آدمیرال کوزنتسوف روسیه پس از ۹ سال تلاش برای تعمیر و ۱ میلیارد دلار هزینه، اوراق می‌شود
• فاجعه ناو هواپیمابر USS Forrestal؛ شلیک ناخواسته یک راکت جان ۱۳۴ ملوان را گرفت
• ناو هواپیمابر هسته‌ای یو اس اس هری ترومن آمریکا تا سال ۲۰۳۱ از خدمت خارج شد

تصمیم رئیس جمهور وقت فرانسه، امانوئل ماکرون، در دسامبر ۲۰۲۵ برای ادامه فاز ساختفرانس لیبراز تعویق احتمالی پروژه جلوگیری کرد. با این وجود، با توجه به سابقه پیچیده پروژه‌های قبلی، فرماندهان نیروی دریایی فرانسه امیدوارند که این ابرناو هواپیمابر جدید با موانع بوروکراتیک روبرو نشود و طبق برنامه پیش رود تا جایگاه فرانسه در قدرت دریایی جهان حفظ شود.