رسانه‌ها می‌گویند آمریکا از سلاح قدرتمندی به‌نام «مادر همه بمب‌ها» علیه ایران استفاده خواهد کرد. سلاحی که می‌تواند به یک جنایت جنگی منجر شود!

گزارش‌های خبری نشان می‌دهندارتش آمریکاسناریوهای متنوعی را برای نمایش بازدارندگی طراحی کرده است. این جنگ‌افزار متعارف به دلیل ایجاد امواج انفجاری سهمگین در کانون توجه تحلیلگران قرار دارد، اما ابعاد حقوقی و میدانی آن چالش‌های متعددی ایجاد می‌کند. کارشناسان حقوق بین‌الملل هرگونه هدف‌گیری زیرساخت‌های غیرنظامی یا هسته‌ای را زیر ذره‌بین قرار داده‌اند.

مشخصات فنی و تاریخچه مادر همه بمب‌ها

این جنگ‌افزار عظیم با نام رسمی مهمات انفجاری عظیم هوایی یاMOAB(مخفف Massive Ordnance Air Blast) شناخته می‌شود. روند طراحی این سلاح در جریان جنگ ۲۰۰۳ عراق در آزمایشگاه تحقیقات نیروی هوایی آمریکا سرعت گرفت و نخستین آزمایش عمومی آن در مارس همان سال در ایالت فلوریدا ثبت شد.

وزن اینبمببه حدود ۹ هزار و ۸۰۰ کیلوگرم می‌رسد و طولی فراتر از ۹ متر دارد. سامانه هدایت ماهواره‌ای به پرتابه اجازه می‌دهد پس از رهاسازی از هواپیماهای باری به سوی مختصات دقیق هدایت شود. کلاهک متعارف آن توان تخریبی معادل ۱۱ تن تی‌ان‌تی آزاد می‌کند و شدیدترین موج انفجار سطحی را میان تسلیحات غیراتمی دارد.

• چرا موشک‌های سوخت جامد ایران سخت‌تر شناسایی و رهگیری می‌شوند؟
• جنگ ایران و اوکراین ثابت کرد که نیروی هوایی آمریکا برای مقابله با پهپادها آماده نیست

تفاوت با بمب سنگرشکن و پیامدهای حقوقی

برخلاف سامانه‌های سنگرشکن مانندGBU-57که برای نفوذ به بتن‌های فشرده و اعماق زمین ساخته شده‌اند، این سلاح صرفاً ضربه‌ای گسترده روی سطح زمین وارد می‌کند و با بمب هسته‌ایB61نیز تفاوت ساختاری دارد. نخستین استفاده عملیاتی آن در آوریل ۲۰۱۷ علیه مواضع داعش در ننگرهار افغانستان رخ داد.

بر اساس پروتکل الحاقی اول کنوانسیون‌های ژنو، مشروعیت هر یورش نظامی به تناسب خسارات و تفکیک اهداف غیرنظامی بستگی دارد. حمله احتمالی به تأسیسات برقی یا اتمی با چنین تسلیحات پرقدرتی، به دلیل خطر آلودگی رادیواکتیو و فلج کردن خدمات عمومی، مصداق جنایت جنگی قلمداد می‌شود.