لاکهید در سال ۱۹۶۹ مطالعاتی برای طراحی یکناو هواپیمابر هسته‌ای پرندهغول‌پیکر با بال‌هایی به طول ۳۴۰ متر انجام داد که می‌توانست هفته‌ها در آسمان بماند و ناوگان جنگنده‌ها را حمل کند.

در اوج جنگ سرد و تب‌و‌تاب رقابت‌های نظامی، مهندسان لاکهید (Lockheed) به‌دنبال طرح‌هایی بودند که مرزهای فناوری هوانوردی را جابجا کنند. یکی از این مفاهیم جاه‌طلبانه، هواپیمایی بود که نه‌تنها ابعادی حیرت‌انگیز داشت، بلکه نیروی محرکه آن نیز از یک راکتور هسته‌ای تامین می‌شد. اینهواپیمای هسته‌ای غول‌پیکرمی‌توانست برای مدت‌های طولانی بدون نیاز به سوخت‌گیری به ماموریت خود ادامه دهد و نقش حیاتی در راهبردهای نظامی آن زمان ایفا کند.

تصور یک ناو هواپیمابر پرنده

در سال ۱۹۶۹ میلادی، مهندسان لاکهید به بررسی طرحی با عنوان CL-1201 پرداختند که در صورت ساخت، تمام هواپیماهای موجود را تحت‌الشعاع قرار می‌داد. این طرح یک هواپیمای هسته‌ای فوق‌العاده بزرگ بود که بال‌های آن به ۳۴۰ متر و طول بدنه آن به ۱۷۰ متر می‌رسید. وزن ناخالص حداکثر آن حدود ۵۳۷۵ تن تخمین زده شده بود که تقریبا ۱۵ برابر یک بوئینگ ۷۴۷ بود. ویژگی برجسته CL-1201 استفاده از یک راکتور هسته‌ای بود که به آن امکان می‌داد هفته‌ها در آسمان باقی بماند. یکی از پیکربندی‌های پیشنهادی، این هواپیما را به‌عنوان یکناو هواپیمابر پرنده هسته‌ایتصور می‌کرد که وظیفه جابجایی جنگنده‌ها در سراسر جهان را بر عهده داشت.

این مطالعه که توسط مهندسان لاکهید، جی‌دی بروور، اس دالتون و پی‌جی سیبلی انجام شد، کاربردهاینظامیهواپیماهای بزرگ با نیروی محرکه هسته‌ای را بررسی می‌کرد. دو مفهوم اصلی ماموریت برای آن تعریف شده بود: حمل و نقل استراتژیک عظیم و ناو هواپیمابر هوابرد. نسخه حمل و نقل برای جابجایی تعداد زیادی نیرو و تجهیزات در فواصل بین قاره‌ای و نسخه ناو برای استقرار هواپیماهای جنگنده بدون نیاز به پایگاه‌های زمینی یا ناوهای هواپیمابر دریایی طراحی شده بود. با این حال، این فقط یک مطالعه مهندسی داخلی بود و هرگز به یک برنامه اجرایی تبدیل نشد.

ابعاد و مشخصات فنی بی‌سابقه CL-1201

ابعاد این هواپیمای مفهومی حیرت‌انگیز بود؛ با بال‌هایی به طول ۳۴۰ متر (بیش از سه زمین فوتبال)، بدنه‌ای به طول ۱۷۰ متر و ارتفاعی حدود ۴۶ متر، مساحت بال آن تقریبا ۱۱,۶۳۰ متر مربع بود. برای مقایسه، بال‌های ایرباس A380 حدود ۸۰ متر است، در حالی که CL-1201 بال‌هایی بیش از چهار برابر بزرگ‌تر از A380 داشت. طراحی این هواپیما شامل یک بال عظیم و پهن به شکل هلال بود. ناسا در سال ۱۹۷۱ میلادی طی یک یادداشت فنی به بررسی این مفهوم پرداخت و اشاره کرد که نسبت‌های ساختاری پیشنهادی CL-1201 ذاتا غیرممکن نیستند. این بدان معناست که این طرح، هرچند بسیار افراطی به‌نظر می‌رسید، اما بر اساس محدودیت‌های مهندسی واقعی قابل تصور بود.

نیروی محرکه هسته‌ای و چالش‌های پرواز

بر خلاف هواپیماهای متعارف که سوخت می‌سوزانند، CL-1201 از یک راکتور هسته‌ای برای تامین حرارت لازم جهت پیشرانش استفاده می‌کرد. این راکتور، سیال کاری را گرم می‌کرد که انرژی را از طریق مبدل‌های حرارتی به چهار موتور توربوفن بزرگ در عقب هواپیما منتقل می‌کرد. سرعت کروز پیشنهادی حدود ۵۰۰ گره بود و استقامتی تقریبی ۴۱ روز داشت که نیاز به سوخت متعارف را برای پروازهای طولانی‌مدت به شدت کاهش می‌داد.

با این حال، بلند کردن هواپیمایی ۵۰۰۰ تنی از زمین نیازمند نیروی رانش عظیمی بود که موتورهای هسته‌ای کروز به تنهایی قادر به تامین آن نبودند. لاکهید برای حل این چالش، استفاده از موتورهای بالابرنده با سوخت شیمیایی را پیشنهاد کرد؛ برخی گزارش‌ها حتی به ۱۸۲ جت بالابرنده برای پیکربندیناو هواپیمابراشاره کرده‌اند که هنگام برخاست و فرود نیروی رانش اضافی فراهم می‌کردند. پس از پرواز، CL-1201 به نیروی هسته‌ای خود متکی می‌شد.

• ناو هواپیمابر جدید چین، شاید بزرگ‌تر از یواس‌اس فورد آمریکا باشد
• ۵ راه برای از کار انداختن ناوهای هواپیمابر آمریکا؛ این غول‌های دریایی چگونه شکست می‌خورند؟
• 12 تا از عجیب‌ترین کشتی‌های نیروی دریایی آمریکا که برای ماموریت‌های خاص ساخته شدند
• داستان تلخ XB-70 Valkyrie؛ بمب‌افکن غول‌پیکر آمریکا با سرعت ماخ ۳

پیچیدگی عملیاتی این طرح، شامل چهار موتور اصلی کروز به اضافه ۱۸۰ موتور کمکی، بسیار بالا بود. در نهایت، این برنامه به دلیل هزینه‌های گزاف، پیچیدگی مهندسی بی‌سابقه و مزیت‌های نظامی نامشخص نسبت به گزینه‌های موجود، در حد یک مطالعه اولیه باقی ماند. همچنین، خطر آلودگی هسته‌ای در صورت سقوط، از جمله دلایل کنار گذاشته شدن این پروژه جاه‌طلبانه بود.