هنگام تعویض شمع خودرو، بستن آن با نیروی زیاد شاید در نگاه اول راهی مطمئن به نظر برسد. اما محکم‌کردن بیش‌ازحد شمع می‌تواند به موتور آسیب بزند و به‌جای کمک، دردسرساز شود.

هنگام تعویض شمع خودرو برخی رانندگان فکر می‌کنند اگر آن را محکم‌تر ببندند، احتمال شل‌شدن و بازشدنش کمتر می‌شود. آن‌ها گاهی تصور می‌کنند نصب محکم‌تر شمع به عملکرد بهتر موتور هم کمک می‌کند. این باور در نگاه اول منطقی به نظر می‌رسد، اما سفت‌کردن بیش‌ازحد شمع می‌تواند نتیجه‌ای معکوس داشته باشد. فشار اضافی ممکن است به یکی از بخش‌های حساس موتور، از جمله رزوه‌ها یا بدنه شمع، آسیب بزند.

از سوی دیگر، شمع نباید آن‌قدر شل بسته شود که به‌درستی در جای خود قرار نگیرد. شل‌بودن آن می‌تواند مانع آب‌بندی مناسب شود و نصب شمع را از حالت استاندارد خارج کند. بنابراین، هنگام بستن شمع باید حد مشخصی از سفتی رعایت شود. نه شل‌بستن درست است و نه محکم‌کردن بیش‌ازاندازه؛ شمع باید به‌اندازه لازم سفت شود تا هم آب‌بندی مناسبی داشته باشد و هم فشاری اضافی به رزوه‌ها و بدنه آن وارد نشود.

پیامدهای سفت‌کردن بیش‌ازحد شمع خودرو

شمع خودرو درون رزوه‌ای روی سرسیلندر نصب می‌شود و کار آن فقط ایجاد جرقه برای احتراق سوخت نیست. این قطعه باید گرمای تولیدشده را نیز به سرسیلندر منتقل کند تا دمای آن در محدوده مناسب باقی بماند. به همین دلیل، شمع باید درست در جای خود بنشیند و با نیروی مشخصی بسته شود.

سفت‌کردن بیش‌ازحد، تصور رایجی است که بعضی رانندگان برای جلوگیری از شل‌شدن شمع به آن عمل می‌کنند، اما نیروی اضافه می‌تواند به خود شمع و محل نصب آن آسیب بزند. وقتی هنگام نصب فشار زیادی به شمع وارد می‌شود، بدنه فلزی آن ممکن است کش بیاید یا شکل اولیه‌اش را از دست بدهد.

تغییر شکل بدنه می‌تواند آب‌بندی داخلی شمع را مختل کند و در انتقال حرارت آن نیز اختلال به وجود بیاورد. در نتیجه، دمای بخش‌های مختلف شمع ممکن است از محدوده‌ای که برای آن طراحی شده فراتر برود. دمای بیش‌ازحد نیز می‌تواند به الکترودها آسیب برساند، عایق سرامیکی را ترک‌دار کند و در موارد شدید عملکرد موتور را با مشکل روبه‌رو سازد.

• مقایسه شمع‌های ایریدیوم و پلاتینیوم؛ کدام یک برای خودروی شما مناسب است؟
• انتخاب شمع با درجه حرارتی نامناسب چه پیامدهایی برای موتور دارد؟
• دلایل وجود روغن روی شمع خودرو و اهمیت رسیدگی به آن
• 5 علامت هشداردهنده که نشان می‌دهند زمان تعویض شمع خودرو فرا رسیده است
• تفاوت شمع گرم و سرد خودرو چیست؟ بررسی مزایا و معایب هر کدام
• آیا با هر بار تعویض شمع خودرو، باید کوئل‌ها را نیز جایگزین کرد؟

شل‌بستن شمع هم درست نیست

سفت‌کردن بیش‌ازحد می‌تواند سرویس‌های بعدی را نیز دشوار کند. شمعی که با نیروی زیادی بسته شده باشد، ممکن است هنگام بازکردن به‌سختی از جای خود خارج شود. در این مرحله نیز احتمال آسیب‌دیدن رزوه‌ها وجود دارد؛ بنابراین، فشار اضافه ممکن است هم در زمان نصب و هم هنگام تعویض بعدی مشکل‌ساز شود.

شل‌بستن شمع نیز مانند سفت‌کردن بیش‌ازحد آن می‌تواند دردسرساز باشد. اگر شمع به‌درستی در جای خود ننشیند، ممکن است محفظه احتراق را به‌خوبی آب‌بندی نکند. نشت گازهای احتراق، افزایش دمای شمع و آسیب ناشی از لرزش از پیامدهای احتمالی نصب نامناسب هستند. پس راه‌حل این نیست که شمع برای جلوگیری از شل‌شدن، با بیشترین نیروی ممکن بسته شود. شمع باید به‌اندازه‌ای سفت شود که درست در محل خود قرار بگیرد و آب‌بندی مناسبی داشته باشد.

گشتاور مناسب برای هر خودرو متفاوت است

روش استاندارد نصب، استفاده از آچار ترک‌متر و رعایت گشتاور توصیه‌شده از سوی سازنده خودرو یا شمع است. مقدار گشتاور مناسب، بسته به قطر رزوه، نوع نشیمن شمع و جنس سرسیلندر تفاوت دارد و به همین دلیل، نمی‌توان یک عدد ثابت را برای همه خودروها در نظر گرفت.

اگر دستورالعمل سازنده، سفت‌کردن شمع را بر اساس زاویه چرخش مشخص کرده باشد، باید همان روش اجرا شود. اتکا به حدس یا احساس دست به‌تنهایی، جایگزین دستورالعمل فنی نیست و ممکن است باعث شود شمع بیش از اندازه یا کمتر از حد لازم بسته شود.

شرایط مناسب هنگام نصب

شمع باید روی موتور سرد نصب شود و رزوه‌ها و محل نشستن آن نیز باید تمیز باشند. همچنین، استفاده از روغن یا گریس روی رزوه‌ها توصیه نمی‌شود، مگر اینکه سازنده دستور دیگری داده باشد. روان‌کاری ممکن است باعث شود در یک گشتاور مشخص، نیروی واقعی بیشتری به رزوه وارد شود و احتمال سفت‌کردن بیش‌ازحد بالا برود.

• بوی بنزین در کابین خودرو نشانه چیست و چگونه برطرف می‌شود؟
• چرا با روشن کردن خودرو در هوای سرد، تسمه دینام جیغ می‌کشد؟
• آیا استفاده از بنزین سوپر برای خودروی معمولی مفید است؟
• علت لرزش خودرو در حالت درجا چیست؟ بررسی ۹ دلیل رایج و راه‌حل‌ها
• گاز دادن در حالت توقف؛ مفید برای موتور یا عامل آسیب به خودرو؟
• چکیدن آب از اگزوز؛ نشانه طبیعی یا هشدار خرابی خودرو؟

جمع‌بندی نهایی

شمع خودرو قطعه‌ای کوچک اما حساس است و نصب نادرست آن می‌تواند هزینه‌ای بیشتر از یک سرویس معمولی به‌همراه داشته باشد. سفت‌کردن بیش‌ازحد ممکن است به بدنه شمع، الکترودها، عایق سرامیکی یا رزوه‌های سرسیلندر آسیب بزند؛ شل‌بستن هم می‌تواند آب‌بندی را مختل کند و پیامدهایی مانند نشت گاز، افزایش دما و آسیب ناشی از لرزش داشته باشد. برای نصب درست، باید گشتاور یا زاویه چرخش توصیه‌شده برای همان شمع و موتور رعایت شود.