ناسا با مقایسه ۳۵ سال تصاویر ماهواره‌ای، تغییرات ال‌نینو در گذشته و امروز را بررسی کرد

ال‌نینو بخشی از یک الگوی طبیعی اقلیمی است که تقریباً هر دو تا هفت سال یک‌بار رخ می‌دهد و باعث افزایش دمای آب در بخش‌هایی از اقیانوس آرام استوایی می‌شود.

دو مورد از شدیدترین رویدادهای اخیر این پدیده در سال‌های ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۸ و ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ رخ دادند و الگوهای آب‌وهوایی را در سراسر جهان دستخوش تغییر کردند.

پیامدهای این رویدادها از آتش‌سوزی در اندونزی و جنگل‌های آمازون تا نابودی محصولات کشاورزی بر اثر خشکسالی در جنوب آفریقا و بارندگی شدید و سیلاب‌های ساحلی در جنوب کالیفرنیا گسترش یافت. ال‌نینوی کنونی نیز از نظر شدت با این رویدادهای تاریخی قابل مقایسه است.

ال‌نینو چگونه شکل می‌گیرد؟

هر رویداد ال‌نینو از یک چرخه بازخوردی میان جو و اقیانوس آغاز می‌شود. بادها در شرایط عادی آب‌های گرم را در بخش غربی اقیانوس آرام انباشته می‌کنند؛ در نتیجه، سطح آب در این منطقه بالاتر از بخش شرقی قرار می‌گیرد.

با ضعیف شدن این بادها، آب گرم به سمت شرق حرکت می‌کند و همین جابه‌جایی می‌تواند بادها را بیش از پیش تضعیف کند یا حتی جهت آن‌ها را تغییر دهد. در ادامه، حجم بیشتری از آب گرم به سوی شرق می‌رود و با افزایش دمای آب و انباشت آن در بخش‌های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام، این چرخه شدت می‌گیرد.

با این حال، هر ال‌نینو ویژگی‌های خاص خودش را دارد. محل تجمع آب گرم در اقیانوس آرام و واکنش جو به این تغییرات تعیین می‌کنند که هر رویداد چه پیامدهایی به همراه داشته باشد. جاش ویلیس، دانشمند مسئول پروژه مأموریت‌های اندازه‌گیری سطح دریا در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا، در این باره گفت

پیدا کردن یک ال‌نینوی معمول و الگووار کار بسیار دشواری است. این پدیده‌ها از نظر مناطقی که تحت تأثیر قرار می‌دهند و نحوه بروز پیامدهایشان با یکدیگر تفاوت دارند.

ماهواره‌های ارتفاع‌سنج می‌توانند با اندازه‌گیری ارتفاع سطح دریا، تفاوت میان رویدادهای ال‌نینو را مشخص کنند. از آنجا که آب با گرم شدن منبسط می‌شود، افزایش غیرعادی سطح دریا در بخش‌های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی می‌تواند نشانه انباشت گرما در جریان این پدیده باشد.

نقشه‌های ارائه‌شده در تصویر بالا، ناهنجاری‌های ارتفاع سطح دریا در سراسر اقیانوس آرام را در ۱۳ اکتبر ۱۹۹۷، در سمت چپ، و ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، در سمت راست، نشان می‌دهند. داده‌های این نقشه‌ها به‌ترتیب از ماهواره TOPEX/Poseidon و ماهواره Sentinel-6 Michael Freilich به دست آمده‌اند و دانشمندان آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا آن‌ها را پردازش کرده‌اند.

در این نقشه‌ها، رنگ قرمز مناطقی را نشان می‌دهد که سطح دریا در آن‌ها بالاتر از میانگین بوده. رنگ سفید بیانگر شرایط عادی سطح آب و رنگ آبی نشان‌دهنده مناطقی با سطح پایین‌تر از حد معمول است. برای برجسته کردن ناهنجاری‌های مرتبط با ال‌نینو و دیگر پدیده‌های طبیعی کوتاه‌مدت، اثر چرخه‌های فصلی و روندهای بلندمدت از داده‌ها حذف شده.

جاش ویلیس درباره اهمیت این اندازه‌گیری‌ها گفت

ویژگی منحصربه‌فرد ارتفاع‌سنجی ماهواره‌ای این است که ما سابقه‌ای ۳۵ ساله از داده‌های ماهواره‌هایی تقریباً یکسان در اختیار داریم که در مسیرهای زمینی تقریباً مشابه حرکت کرده‌اند و مأموریت‌های آن‌ها با یکدیگر هم‌پوشانی داشته. این امکان را فراهم می‌کند که به گذشته بازگردیم و ال‌نینوی کنونی را با رویداد سال ۱۹۹۷ مقایسه کنیم. در حال حاضر، این پدیده در مسیری قرار دارد که ممکن است از نمونه قبلی هم بزرگ‌تر و شدیدتر شود.

در مقایسه با ال‌نینوی سال‌های ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۸، پدیده سال ۲۰۲۶ بسیار ناگهانی‌تر آغاز شد. با این حال، تا ماه اکتبر، ویژگی‌های این دو رویداد شباهت زیادی به یکدیگر داشتند؛ از جمله شیب سطح دریا که در غرب پایین‌تر و در شرق بالاتر قرار گرفته و همچنین امتداد آب‌های گرم و مرتفع تا نزدیکی سواحل آمریکای جنوبی.

به همین دلیل، ویلیس احتمال می‌دهد پیامدهای آب‌وهوایی این دو رویداد نیز مشابه باشند. برای نمونه، ال‌نینوی سال‌های ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۸ بارندگی فراوانی را در کالیفرنیا و بخش‌های جنوبی ایالات متحده به همراه آورد.

ال‌نینوی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ نیز رویدادی بسیار قدرتمند بود، اما از نظر ویژگی‌های جغرافیایی با دو نمونه دیگر تفاوت داشت. نقشه ناهنجاری‌های ارتفاع سطح دریا در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۵ که بر اساس داده‌های ماهواره Jason-2 تهیه شده، در کنار نقشه‌های مربوط به زمان مشابه در سال‌های ۱۹۹۷ و ۲۰۲۶ ارائه شده است.

در سال ۲۰۱۵، آب‌های بسیار گرم و مرتفع در امتداد خط استوا به اندازه دو رویداد دیگر به سواحل آمریکای جنوبی نرسیدند. در نتیجه، بارندگی‌های زمستانی بیشتر آمریکای مرکزی و جنوب‌شرقی ایالات متحده را تحت تأثیر قرار دادند و سیلاب‌های قابل‌توجهی نیز در مکزیک رخ داد.

بر اساس چشم‌انداز اقلیمی اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده، منتشرشده در ۸ اکتبر ۲۰۲۶، احتمال وقوع ال‌نینوی شدید تا بسیار شدید در سه ماه نخست سال ۲۰۲۷ به ۸۳ درصد می‌رسد. با این حال، هنوز مشخص نیست این پدیده در زمستان ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ و ماه‌های پس از آن دقیقاً چه پیامدهایی به دنبال خواهد داشت.

ویلیس یادآور شد که تأثیر ال‌نینو از طریق جوِ آشفته و پیچیده زمین گسترش می‌یابد و هرچه این سیگنال از مناطق گرمسیری دورتر شود، عوامل جوی دیگر می‌توانند اثر آن را تغییر دهند یا تشخیص آن را دشوارتر کنند. او در پایان گفت

در این زمینه همیشه مقداری عدم قطعیت وجود دارد. شباهت ال‌نینوی کنونی به رویداد سال ۱۹۹۷ به این معنا نیست که پیامدهای آن دقیقاً یکسان خواهند بود؛ بلکه در شرایط فعلی، این مقایسه بهترین برآوردی است که می‌توانیم ارائه دهیم.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.