کره شمالی از چتبات هوش مصنوعی «چشمه خِرَد» رونمایی کرد؛ کاربران اجازه پرسیدن سؤالات سیاسی را ندارند
کره شمالی نیز وارد رقابت هوش مصنوعی شده و از یک چتبات بومی با نام «چشمه خرد» (Fountain of Wisdom) رونمایی کرده است؛ سامانهای که میتواند به پرسشهای علمی و فناوری پاسخ دهد، متنها را خلاصه کند و خدمات ترجمه ارائه دهد. بااینحال، استفاده از این هوش مصنوعی محد…
خلاصه تحلیلی خبر
کره شمالی نیز وارد رقابت هوش مصنوعی شده و از یک چتبات بومی با نام «چشمه خرد» (Fountain of Wisdom) رونمایی کرده است؛ سامانهای که میتواند به پرسشهای علمی و فناوری پاسخ دهد، متنها را خلاصه کند و خدمات ترجمه ارائه دهد. بااینحال، استفاده از این هوش مصنوعی محد…
موضوعات اصلی: پشتیبانی شبکه، هوش مصنوعی، مصنوعی، هوش، شمالی، کره
کره شمالی نیز وارد رقابت هوش مصنوعی شده و از یک چتبات بومی با نام «چشمه خرد» (Fountain of Wisdom) رونمایی کرده است؛ سامانهای که میتواند به پرسشهای علمی و فناوری پاسخ دهد، متنها را خلاصه کند و خدمات ترجمه ارائه دهد.
بااینحال، استفاده از این هوش مصنوعی محدودیتهای مشخصی دارد و کاربران اجازه ندارند درباره مسائل سیاسی و اجتماعی از آن سؤال کنند!
این چتبات با نام رسمی «سامانه خدمات هوش مصنوعی ۱.۰؛ چشمه خرد» (AI Service System 1.0, Fountain of Wisdom) معرفی شده و نخستین بار در نمایشگاه ملی دستاوردهای فناوری اطلاعات کره شمالی به نمایش درآمده است. این رویداد از ۱۹ تا ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۷ مهر تا ۸ آبان ۱۴۰۵) در پیونگیانگ برگزار شد و تصاویر مربوط به آن نیز در ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان ۱۴۰۵) از شبکه تلویزیونی دولتی ریونگنامسان پخش شد.
این محصول حاصل همکاری مؤسسه پژوهش فناوری هوش مصنوعی دانشگاه کیم ایل سونگ و شرکت توسعه نرمافزار Phurunhanul Trading است. این شرکت در پیونگیانگ فعالیت میکند و علاوه بر توسعه نرمافزار، در زمینه فروش گوشیهای هوشمند نیز حضور دارد.
در پایین چتبات هوش مصنوعی (در مرکز تصویر) که در کنار دیگر دستاوردها، زیر نشان دانشگاه کیم ایل سونگ، در نمایشگاه ملی دستاوردهای فناوری اطلاعات به نمایش درآمده است را مشاهده میکنید.
ظاهر چتبات کره شمالی شباهت زیادی به رابط کاربری ChatGPT دارد. در سمت چپ صفحه، دکمه ایجاد گفتوگوی جدید و فهرست مکالمات قبلی دیده میشود و بخش اصلی صفحه نیز به گفتوگو با هوش مصنوعی اختصاص دارد. کاربران میتوانند پرسشهای خود را به زبان کرهای یا انگلیسی وارد کنند و از قابلیتهایی مانند ترجمه و خلاصهسازی متن نیز بهره ببرند.
البته آنچه این محصول را از بسیاری از چتباتهای امروزی متمایز میکند، محدودیتهای عجیب آن است. در پایین صفحه، هشدار صریحی به کاربران نمایش داده میشود
فقط میتوان پرسشهای مرتبط با علم و فناوری مطرح کرد. از طرح سؤالات دارای محتوای سیاسی و اجتماعی یا پرسشهای خلاف نزاکت خودداری کنید. مسئولیت کامل پیامدهای استفاده مخرب از این سامانه بر عهده خود کاربر خواهد بود.
بهنظر میرسد محدودیتها صرفاً به یک هشدار متنی ختم نمیشوند. در ویدیوی منتشرشده از عملکرد این سامانه، پس از وارد کردن پرسش، عبارت «در حال تحلیل» نمایش داده میشود و سیستم سؤال را در دسته «پرسشهای دانش واقعی» طبقهبندی میکند. احتمالاً یک سازوکار طبقهبندی پیش از رسیدن پرسشها به مدل اصلی فعالیت میکند و سؤالات مربوط به موضوعات ممنوعه را فیلتر میکند.
اما فناوری زیربنایی این چتبات همچنان یک سؤال مهم باقی میماند. مقامهای کره شمالی جزئیاتی درباره مدل هوش مصنوعی یا سختافزار مورد استفاده در این سامانه منتشر نکردهاند. بااینحال، احتمالاً مغز اصلی چشمه خرد بر پایه یک مدل با وزنهای باز (Open-weight) ساخته شده است؛ مدلهایی مانند Gemma گوگل یا Qwen متعلق به علیبابا از گزینههای احتمالی هستند.
مدلهای Open-weight به توسعهدهندگان اجازه میدهند وزنهای آموزشدیده یک مدل را دریافت کنند و آن را برای کاربردهای مختلف تغییر دهند یا روی زیرساختهای خود اجرا کنند. چنین رویکردی میتواند به کشورهایی که توانایی توسعه یک مدل پیشرفته از صفر را ندارند، امکان ساخت سامانههای هوش مصنوعی اختصاصی بدهد. البته تاکنون هیچ مدرکی برای تأیید استفاده از Gemma یا Qwen در چشمه خرد منتشر نشده و این موضوع صرفاً ارزیابی تحلیلگران است.
گزارشها همچنین به نبود اطلاعات درباره سختافزار مورد استفاده اشاره میکنند. برخی مدلهای با وزنهای باز روی رایانههای شخصی نسبتاً معمولی نیز اجرا میشوند، اما هرچه مدل پیچیدهتر و بزرگتر باشد، به سختافزار قدرتمندتری نیاز خواهد داشت. از سوی دیگر، کمبود مراکز داده بزرگ در کره شمالی میتواند مانع مهمی برای توسعه و استفاده گسترده از پیشرفتهترین مدلهای هوش مصنوعی باشد.
بررسی مکالمات نمایشدادهشده در نسخه آزمایشی این سامانه نیز اطلاعات جالبی درباره کاربردهای موردنظر آن ارائه میدهد. پرسشهایی درباره سازگاری Unity 2023.3.9، نحوه ساخت برنامه با موتور بازیسازی Unity و حتی داروی مناسب برای سردرد در تاریخچه گفتوگوها دیده میشوند. گزارش دیگری از رسانه تخصصی NK Economy نیز به پرسشهایی مانند «موشک چیست؟»، روشهای آموزش مدلهای هوش مصنوعی و پدیده فراکتال اشاره کرده است.
نکته جالب اینکه معرفی چشمه خرد لزوماً به معنای آغاز استفاده کره شمالی از هوش مصنوعی نیست. هکرها، مجرمان سایبری و کارکنان فناوری اطلاعات این کشور مدتی است از چتباتهای هوش مصنوعی برای برنامهریزی و اجرای فعالیتهای خود کمک میگیرند. تفاوت مهم این محصول، معرفی یک سامانه داخلی و مورد تأیید حکومت در رسانههای رسمی کره شمالی است؛ سامانهای که ظاهراً بیشتر برای پاسخگویی به پرسشهای علمی و ارائه اطلاعات دانشنامهای طراحی شده است.
هنوز مشخص نیست چشمه خرد تا چه اندازه توانایی رقابت با چتباتهای مطرح جهان را دارد. آنچه فعلاً میدانیم، نمایش عمومی یک سامانه هوش مصنوعی با قابلیتهای محدود و کنترلشده است؛ محصولی که در کنار تلاش کره شمالی برای ورود به عرصه هوش مصنوعی، محدودیتهای شدید این کشور در زمینه دسترسی آزاد به اطلاعات را نیز به نمایش میگذارد.
البته اگر کسی بخواهد از این چتبات برای هک کردن بایننس کمک بگیرد، احتمالاً بهتر است پیش از هر چیزی هشدار پایین صفحه این چتبات را جدی بگیرد!
برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.