باستان‌شناسان سلاحی باستانی پیدا کردند که متعلق به این دنیا نیست!

پژوهشگران در محوطه باستانی سن‌شینگ‌دویی (Sanxingdui) چین، چیزی شبیه تبر را کشف کرده‌اند که قدمت آن به حدود ۳ هزار سال پیش می‌رسد و از آهن شهاب‌سنگی ساخته شده است. این اثر، قدیمی‌ترین نمونه از این نوع در جنوب‌غربی چین به شمار می‌رود و شکاف‌های مهم موجود در سوابق متالورژی منطقه را پر می‌کند.

بررسی ترکیبات اثر باستانی K7QW-TIE-1 نشان داد که بیش از ۹۰ درصد آن را آهن و حدود ۷ درصد آن را نیکل تشکیل می‌دهد. وجود این ترکیب و نحوه توزیع یکنواخت نیکل نشان می‌دهد که ماده اولیه آن منشأ شهاب‌سنگی داشته است؛ زیرا در عصر برنز چین هنوز فناوری ذوب و تولید آهن توسعه پیدا نکرده بود. به همین دلیل، این شیء در میان تنها ۱۳ نمونه شناخته‌شده از آثار ساخته‌شده با آهن شهاب‌سنگی در چین قرار می‌گیرد.

K7QW-TIE-1 در یکی از گودال‌های قربانی محوطه سن‌شینگ‌دویی پیدا شد و احتمال دارد به جای کاربرد روزمره، نقشی آیینی داشته باشد. چنین احتمالی نشان می‌دهد که ساکنان باستانی چین شاید فلزات آسمانی را دارای ارزش مذهبی می‌دانستند؛ رویکردی که نمونه‌های مشابه آن در میان تمدن‌های باستانی مصر و آناتولی نیز دیده شده است.

کشف تازه در سن‌شینگ‌دویی

آثار عجیب و چشمگیری که در محوطه مشهور سن‌شینگ‌دویی و اطراف آن در گوانگ‌هان چین به دست آمده‌اند، هم برای افراد عادی و هم برای پژوهشگران پرسش‌های فراوانی ایجاد کرده‌اند و گاهی زمینه را برای نظریه‌های بسیار دور از ذهن فراهم کرده‌اند. این محوطه که قدمت آن به دوره دودمان شانگ بازمی‌گردد، بخش‌هایی مانند محدوده کاخ‌ها، مناطق تولیدی و از همه مرموزتر، گودال‌های قربانی را در خود جای داده است. ماسک‌ها و پیکره‌های برنزی با شکل‌های غیرمعمول نیز باعث شده‌اند برخی انجمن‌های حاشیه‌ای و رسانه‌های عامه‌پسند چینی دوباره نظریه‌های قدیمی درباره آثار بیگانگان فضایی را مطرح کنند.

پژوهشی که اخیراً در نشریه Archaeological Research in Asia منتشر شده، چنین ادعاهای عجیبی را تأیید نمی‌کند، اما نتایج بررسی یک ابزار شکسته یا شاید سلاح از گودال شماره ۷ می‌تواند در نگاه نخست چنین تصوری ایجاد نماید. محققان در این مطالعه احتمال داده‌اند که ماده سازنده این شیء واقعاً از فضا آمده باشد؛ یعنی آهن شهاب‌سنگی.

بررسی متالوگرافی این شیء که ظاهری شبیه تبر داشته و به سه قطعه شکسته شده، هیچ نشانه‌ای از سردکاری قابل‌توجه را نشان نداد. ترکیب آن نیز شامل بیش از ۹۰ درصد آهن و حدود ۷ درصد نیکل بود. نیکل به شکلی یکنواخت در سراسر شیء پراکنده شده بود؛ ویژگی‌ای که در آثار عصر برنز بسیار غیرمعمول است. از آنجا که چین در آن دوره هنوز به فناوری ذوب آهن دست نیافته بود، پژوهشگران نتیجه گرفتند که K7QW-TIE-1 از آهن شهاب‌سنگی ساخته شده.

این کشف، تبر سن‌شینگ‌دویی را در جمع آثار بسیار کمیاب قرار می‌دهد. هرچند نمونه‌های ساخته‌شده از آهن شهاب‌سنگی در نقاط مختلف جهان کشف شده‌اند، K7QW-TIE-1 تنها یکی از ۱۳ شیء شناخته‌شده از این جنس در چین است. قدیمی‌ترین نمونه این مجموعه، چاقویی است که در یک گورستان در سین‌کیانگ پیدا شده و قدمت آن به حدود ۳ هزار سال پیش از میلاد می‌رسد. با این حال، K7QW-TIE-1 عنوان قدیمی‌ترین اثر آهن شهاب‌سنگی کشف‌شده در جنوب‌غربی چین را در اختیار دارد.

شباهت این دو اثر فقط به قدمت آن‌ها محدود نمی‌شود. ۱۱ اثر دیگر این مجموعه از ترکیب آهن و برنز ساخته شده‌اند، در حالی که چاقوی سین‌کیانگ و این تبر تنها نمونه‌های تک‌فلزی محسوب می‌شوند؛ یعنی ماده اصلی آن‌ها صرفاً همان آهن شهاب‌سنگی بوده است.

کاربرد و اهمیت آیینی این تبر

پژوهشگران در مطالعه خود اشاره کرده‌اند که K7QW-TIE-1 یک خلأ مهم در سوابق متالورژی منطقه را پر می‌کند و اطلاعات بیشتری درباره استفاده از آهن در عصر برنز در اختیار می‌گذارد. این یافته همچنین تفاوت روش‌های فلزکاری در جنوب‌غربی چین را با شیوه‌های رایج در دشت‌های مرکزی، که برخی دیگر از آثار آهن شهاب‌سنگی نمونه آن هستند، روشن‌تر می‌کند.

با وجود این، هنوز مشخص نیست تبر مورد نظر دقیقاً چه کاربردی داشته است. امکان دارد ابزاری برای استفاده عملی بوده باشد، اما قرار گرفتن آن در یک گودال قربانی در محوطه سن‌شینگ‌دویی احتمال می‌دهد که جنبه آیینی نیز داشته باشد. در چنین شرایطی، نقش مذهبی یا نمادین آن می‌توانسته از کاربرد روزمره‌اش مهم‌تر باشد.

این اثر هیچ تزئین یا نشانه ظاهری مشخصی ندارد که به‌طور مستقیم ماهیت مذهبی آن را ثابت کند. با این حال، در مصر و آناتولی باستان نمونه‌هایی از استفاده از فلزات دارای منشأ آسمانی برای ساخت اشیای آیینی دیده شده است. بنابراین، پژوهشگران احتمال می‌دهند منشأ آسمانی فلز مورد استفاده در سن‌شینگ‌دویی نیز ممکن است برای ساکنان این منطقه اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

حتی این احتمال مطرح شده که این تبر برای ساخت ماسک‌های برنزی اسرارآمیز و خیره‌کننده سن‌شینگ‌دویی به کار رفته باشد؛ ماسک‌هایی که آشکارا با فعالیت‌های آیینی منطقه ارتباط داشته‌اند. در عین حال، ممکن است خود تبر بخشی از مراسم مذهبی بوده باشد. این کشف در کنار افزایش دانش درباره فناوری فلزکاری عصر برنز در جنوب‌غربی چین، رمز و رازهای مربوط به گودال‌های قربانی سن‌شینگ‌دویی را نیز بیشتر کرده است.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.