هشدار دانشمندان؛ دود آتش‌سوزی‌های جنگلی حاوی مواد سمی و خطرناک است

جولای ۲۰۲۶ گرم‌ترین ماه ثبت‌شده در تاریخ مناطق همجوار آمریکا بوده و دود ناشی از آتش‌سوزی‌های جنگلی در تابستان امسال دست‌کم ۱۲۰ میلیون آمریکایی را تحت تأثیر قرار داده است.

حتی تماس متوسط با دود آتش‌سوزی‌های جنگلی می‌تواند پیامدهای جدی برای سلامت عمومی داشته باشد، زیرا این دود اغلب حاوی مقادیر بالایی از مواد سمی مانند سرب و جیوه است. از سوی دیگر، با افزایش گستره آتش‌سوزی‌ها در سراسر آمریکا، بودجه اختصاص‌یافته به بررسی اثرات این دود بر سلامت انسان رو به کاهش گذاشته است.

در پایان ژوئن، تنها چند روز پیش از جشن ۲۵۰ سالگی استقلال آمریکا، سرویس ملی هواشناسی این کشور ۱۸۰ میلیون نفر، یعنی حدود نیمی از جمعیت آمریکا، را در معرض هشدارهای گرمایی شدید یا بسیار شدید قرار داد. ماه بعد نیز شرایط بهتر نشد و ژوئیه ۲۰۲۶ به گرم‌ترین ماه ثبت‌شده در تاریخ مناطق همجوار آمریکا تبدیل شد. افزایش دما نیز به شکل‌گیری و گسترش آتش‌سوزی‌های گسترده کمک کرد.

بر اساس آمار مرکز ملی هماهنگی آتش‌سوزی‌های بین‌سازمانی، تا اوایل سپتامبر ۵۳ هزار و ۲۳۳ آتش‌سوزی در سراسر آمریکا رخ داده و در مجموع بیش از ۳.۴ میلیون هکتار از زمین‌ها سوخته است. در کانادا نیز وسعت مناطق سوخته به رقم خیره‌کننده ۴.۵ میلیون هکتار رسیده است. این آتش‌سوزی‌ها حجم زیادی از مواد سمی و ذرات معلق را وارد هوایی می‌کنند که مردم تنفس می‌کنند.

اواسط جولای بدترین شرایط را رقم زد؛ زمانی که دود آتش‌سوزی‌ها حدود ۱۲۰ میلیون آمریکایی را درگیر کرد و کیفیت هوا در بسیاری از مناطق به محدوده ناسالم و گاهی خطرناک رسید. حتی یک توده دود سمی بر فراز ورزشگاه مت‌لایف در نیوجرسی مستقر شد؛ جایی که فینال جام جهانی فوتبال در آن برگزار می‌شد.

با افزایش تعداد افرادی که به‌طور مرتب در معرض دود آتش‌سوزی قرار می‌گیرند، دانشمندان تلاش می‌کنند پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدت آن را برای بدن انسان بهتر بشناسند. یافته‌های فعلی چندان امیدوارکننده نیستند. آلودگی ناشی از آتش‌سوزی‌های جنگلی معمولا بر اساس میزان PM2.5 سنجیده می‌شود؛ ذرات بسیار ریزی که قطرشان ۲.۵ میکرومتر یا کمتر است. ذرات کوچک‌تر نسبت به ذرات بزرگ‌تر آسان‌تر به بخش‌های عمیق‌تر ریه نفوذ می‌کنند و می‌توانند موجب آسیب بافتی، التهاب ریه و حتی مرگ زودرس شوند.

یکی از مشکلات اصلی در بررسی پیامدهای بهداشتی آتش‌سوزی‌ها این است که هیچ دو آتش‌سوزی کاملا شبیه یکدیگر نیستند. برای نمونه، آتش‌سوزی در لس‌آنجلس، مانند آتش‌سوزی پالیسیدز در سال ۲۰۲۵، می‌تواند مواد سمی بسیار بیشتری نسبت به حریقی در منطقه‌ای دورافتاده از شمال‌غربی اقیانوس آرام تولید کند. علت این تفاوت آن است که آتش در مناطق شهری ممکن است خودروها، مصالح ساختمانی، تجهیزات الکترونیکی و دیگر وسایل موجود در مسیر خود را نیز بسوزاند و مواد سمی حاصل از آنها را کیلومترها جابه‌جا کند.

بر اساس نتایج اولیه پژوهشگران دانشکده بهداشت عمومی فیلدینگ دانشگاه UCLA، میزان سرب موجود در پلاسمای خون و حتی سلول‌های بدن آتش‌نشانانی که در مهار آتش‌سوزی‌های لس‌آنجلس مشارکت داشتند، پنج برابر بیشتر از آتش‌نشانانی بود که در مناطق روستایی‌تر با حریق مبارزه می‌کردند.

با این حال، خطر تنها متوجه نیروهای آتش‌نشانی نیست. مجموعه‌ای از مطالعات گردآوری‌شده توسط نیویورک تایمز نشان می‌دهد که دود آتش‌سوزی‌های جنگلی می‌تواند مستقیما با سرطان، اختلال در عملکرد شناختی و عوارض مرتبط با دیابت و بارداری ارتباط داشته باشد. یک پژوهش در سال ۲۰۲۴ نیز قرار گرفتن در معرض این دود را با افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی، مشکلات غدد درون‌ریز و بیماری‌های مزمن کلیوی مرتبط دانست. بر پایه همین شواهد، برآورد شده است که دود آتش‌سوزی‌های جنگلی بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۰ حدود ۱۲ هزار مرگ را رقم زده و این رقم هر سال بیشتر می‌شود.

پیامدهای آتش‌سوزی تنها جسم انسان را هدف نمی‌گیرد و سلامت روان نیز از این وضعیت آسیب می‌بیند. آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا در سال ۲۰۲۳ گزارش کرد که تنها چند ساعت قرار گرفتن در معرض دود آتش‌سوزی می‌تواند میزان توجه بزرگسالان را کاهش دهد. پژوهش‌های دیگری نیز نشان داده‌اند که مواجهه طولانی‌مدت با چنین آلودگی‌ای ممکن است علائم زوال عقل یا بیماری‌های عروق مغزی را تشدید کند.

در حالی که شواهد علمی درباره خطرات دود آتش‌سوزی روزبه‌روز بیشتر می‌شود، دولت آمریکا روند مطالعه اثرات تغییرات اقلیمی بر سلامت عمومی را دشوارتر کرده است. در اوایل مارس ۲۰۲۵، مؤسسه ملی سلامت آمریکا بودجه پژوهش‌های مربوط به پیامدهای تغییرات اقلیمی بر سلامت را متوقف کرد. تقریبا در همان دوره، برخی نهادهای فدرال اطلاعات مرتبط با علوم اقلیمی را از وب‌سایت‌های خود حذف کردند؛ از جمله Climate.gov که تحقیقات اقلیمی دولت آمریکا را برای عموم مردم به زبانی قابل‌فهم ارائه می‌کرد.

گروهی از دانشمندان و داوطلبان بعدها Climate.gov را با نام Climate.us و در قالب یک سازمان غیرانتفاعی دوباره راه‌اندازی کردند. هم‌زمان، پدیده‌ای که به سکوت اقلیمی معروف شده در کنگره آمریکا گسترش یافت و اشاره به بحران اقلیمی در بیانیه‌های مطبوعاتی کنگره از سال ۲۰۲۵ به بعد به‌شدت کاهش پیدا کرد؛ موضوعی که با افزایش مطالبه عمومی برای اقدام دولت در زمینه تغییرات اقلیمی در تضاد است.

تغییرات اقلیمی را نمی‌توان نادیده گرفت. اثرات آن بر سلامت انسان و محیط زیست واقعی است و هر روز ابعاد جدی‌تری پیدا می‌کند. دولت‌ها ابزارهای لازم را برای مقابله مستقیم با این بحران و همچنین انجام پژوهش‌هایی برای محافظت از سلامت انسان در اختیار دارند. پرسش اصلی این است که آیا اراده سیاسی لازم برای استفاده از این امکانات وجود خواهد داشت یا نه.

زمان برای اقدام رو به پایان است.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.