این ماهی‌ها برای پیدا کردن غذا در آب گل‌آلود به همکاری گروهی متکی هستند

ماهی‌های سه‌خار یا سه‌خار پشتی می‌توانند مانند جوانانی که در یک کلوب شلوغ و پر از نورهای چشمک‌زن برای ارتباط با یکدیگر فریاد می‌زنند یا دست تکان می‌دهند، رفتار اجتماعی خود را متناسب با شرایط تغییر دهند.

این ماهی‌های کوچک هنگام قرار گرفتن در آب کدر، شیوه شنای خود را تغییر می‌دهند تا اعضای گروه بتوانند راحت‌تر غذا پیدا کنند. نتایج این پژوهش امروز در مجله Proceedings of the Royal Society B منتشر شده است.

در حال حاضر ۸ گونه شناخته‌شده از ماهی‌های سه‌خار در راسته Gasterosteiformes وجود دارد. این ماهی‌های کوچک در آب‌های شیرین، لب‌شور و دریایی سراسر نیمکره شمالی زندگی می‌کنند و محدوده زیست آنها تا اقیانوس منجمد شمالی نیز امتداد دارد. طول بدن آنها حداکثر به حدود ۷ اینچ می‌رسد و ویژگی شاخصشان ردیفی شامل ۲ تا ۱۶ خار روی پشت است.

این ماهی‌ها به دلیل سازگاری با محیط‌های گوناگون، از دریاهای شور گرفته تا دریاچه‌های آب شیرین، در زیستگاه‌هایی با شفافیت‌های متفاوت زندگی می‌کنند. کدورت آب زمانی ایجاد می‌شود که ذرات ریزی مانند گل‌ولای، جلبک یا رسوبات معلق، دید داخل آب را کاهش دهند. این پدیده به‌طور طبیعی رخ می‌دهد، اما کشاورزی، معدن‌کاری، ساخت‌وساز و سایر آلاینده‌ها باعث افزایش کدورت و کاهش دید در رودخانه‌ها و آب‌های ساحلی سراسر جهان شده‌اند. چنین شرایطی تشخیص غذا، دوستان یا شکارچیان را برای جانوران آبزی از جمله ماهی‌های سه‌خار دشوارتر می‌کند.

دکتر شان رندز، یکی از نویسندگان پژوهش و بوم‌شناس رفتاری در دانشگاه بریستول، گفت:

در حال حاضر شاهد تغییرات شدید آب‌وهوایی هستیم؛ دوره‌های گرم و خشک ناگهان جای خود را به بارندگی‌های سنگین می‌دهند و در نتیجه، رودخانه‌ها و جویبارها با موج‌های ناگهانی آب گل‌آلود و بسیار کدر مواجه می‌شوند. خوب است بدانیم این ماهی‌ها توانایی واکنش به چنین تغییرات بزرگی را دارند.

پژوهشگران در این مطالعه بررسی کردند که ماهی‌های سه‌خار هنگام افزایش کدورت آب چگونه رفتار می‌کنند. آنها همچنین زمانی که ناگهان غذا وارد آب می‌شد، جهت حرکت ماهی‌ها را زیر نظر گرفتند.

در آب‌های کدر، ماهی‌ها نسبت به نمونه‌هایی که در آب شفاف بودند، زمان بیشتری برای حرکت به سوی غذا نیاز داشتند. با این حال، ماهی‌هایی که در گروه‌های بزرگ‌تر قرار داشتند، چه در آب شفاف و چه در آب کدر، واکنش سریع‌تری نشان دادند.

هماهنگی بیشتر در شرایط دشوار

نحوه حرکت هماهنگ ماهی‌ها نیز روی سرعت واکنش آنها به غذا اثر داشت. گروه‌های کوچک‌تر که در آب کدر زندگی می‌کردند، زمانی سریع‌تر به غذا می‌رسیدند که اعضای گروه نزدیک یکدیگر شنا کرده و در یک جهت حرکت می‌کردند. در مقابل، در گروه‌های بزرگ‌تر که در آب شفاف بودند، هماهنگی بیش از حد باعث کاهش سرعت واکنش به غذا شد.

پیش از آنکه غذا وارد آب شود، ماهی‌هایی که در محیط‌های کدر قرار داشتند معمولاً فاصله کمتری با یکدیگر حفظ می‌کردند، حرکاتشان را هماهنگ‌تر انجام می‌دادند و نسبت به رفتار اعضای نزدیک گروه واکنش بیشتری نشان می‌دادند.

بر اساس یافته‌های تیم پژوهشی، این نتایج نشان می‌دهد ماهی‌های سه‌خار می‌توانند برای جبران کاهش دید در آب، میزان همکاری و هماهنگی خود را افزایش دهند. کریستوس ایوانو، یکی دیگر از نویسندگان پژوهش و بوم‌شناس رفتاری، گفت:

وقتی یک تکه غذای غیرمنتظره را وارد آب کردیم، ماهی‌ها در آب کدرتر زمان بیشتری برای پیدا کردن آن صرف کردند. این نتیجه منطقی است و پیش‌تر نیز در گونه‌های مختلف آبزی مشاهده شده است. با این حال، از دیدن اینکه ماهی‌های سه‌خار توانستند با تغییر رفتار گروهی خود با این مشکل مقابله کنند، بسیار هیجان‌زده شدیم. گروه‌های این ماهی‌ها هماهنگ‌تر شدند و در شرایط نامناسب، اعضای گروه بسیار نزدیک‌تر به یکدیگر حرکت کردند و جهت بدنشان را بیشتر با هم تطبیق دادند. همین تغییر باعث شد بتوانند غذا را سریع‌تر از زمانی پیدا کنند که چنین هماهنگی‌ای میان آنها وجود نداشت.

این رفتار اجتماعی تقویت‌شده می‌تواند به ماهی‌ها کمک کند تا بر دشواری‌های زندگی در محیط‌های کدر غلبه کنند و هنگامی که فرصتی برای یافتن غذا به وجود می‌آید، واکنش مؤثرتری داشته باشند.

رندز گفت:

اینکه این قواعد رفتاری می‌توانند در واکنش به چالش‌هایی که جانوران با آنها روبه‌رو می‌شوند تغییر کنند، امیدوارکننده است. این موضوع نشان می‌دهد این ماهی‌های کوچک برای مقابله با تغییراتی که انسان‌ها در زیستگاهشان ایجاد می‌کنند، راهکارهای بیشتری در اختیار دارند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.