ویندوز ۱۱ در کمتر از ۷۰۰ مگابایت جا شد؛ اجرای سیستم‌عامل مایکروسافت با Pico11 جدید روی یک CD معمولی

یک توسعه‌دهنده با استفاده از ابزاری جدید به نام Pico11 موفق شده است حجم فایل ISO ویندوز ۱۱ را به کمتر از ۷۰۰ مگابایت برساند؛ دستاوردی که امکان قرار دادن این سیستم‌عامل روی یک CD معمولی را فراهم می‌کند.

نکته جالب این آزمایش آن است که نسخه فشرده‌شده ویندوز، برخلاف برخی نمونه‌های بسیار کوچک قبلی، همچنان رابط کاربری گرافیکی دارد و می‌تواند تعدادی از برنامه‌های آشنای مایکروسافت را اجرا کند.

این پروژه توسط توسعه‌دهنده‌ای با نام مستعار NTDEV انجام شده که پیش‌تر با ساخت ابزار Tiny11 Builder برای تولید نسخه‌های کم‌حجم‌تر ویندوز ۱۱ شناخته شده بود. او در این آزمایش تلاش کرده است تا حد ممکن از حجم فایل نصب بکاهد، بدون آنکه محیط دسکتاپ و قابلیت اجرای برنامه‌های پایه را کاملاً از بین ببرد. نتیجه کار، یک فایل ISO با حجم دقیق ۶۹۹,۸۱۱,۸۴۰ بایت است که در محدوده ظرفیت یک CD با فضای اسمی ۷۰۰ مگابایت قرار می‌گیرد.

در ادامه آزمایش Pico11 در یک ماشین مجازی با ۴ گیگابایت حافظه رم که‌ میزان مصرف رم سیستم حدود ۸۸۳ مگابایت گزارش شده است را مشاهده می‌کنید

در ویدیوی منتشرشده از این آزمایش، ویندوز پس از نصب در یک ماشین مجازی اجرا می‌شود و محیط دسکتاپی آشنا را به نمایش می‌گذارد. برنامه‌هایی مانند ماشین‌حساب و Settings بدون مشکل باز می‌شوند، نرم‌افزار Notepad امکان ذخیره فایل‌ها را دارد و Paint نیز برای ترسیم تصاویر قابل استفاده است. بااین‌حال، تمام اجزای سیستم ظاهری مشابه نسخه استاندارد ندارند؛ برای مثال، Task Manager از رابط قدیمی‌تری استفاده می‌کند که احتمال داده می‌شود به نسخه‌های پیشین ویندوز تعلق داشته باشد. NTDEV هنوز منشأ دقیق این بخش را مشخص نکرده است.

ارقام رم استفاده شده به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که نسخه مذکور برای اجرای بازی‌ها یا نرم‌افزارهای سنگین مناسب خواهد بود یا نه؛ زیرا آزمایش صرفاً بر راه‌اندازی سیستم و عملکرد چند برنامه پایه تمرکز داشته است.

Pico11 هنوز جایگزین ویندوز معمولی نیست

مهم‌ترین محدودیت این نسخه، حذف Windows Update و قابلیت‌های عمومی سرویس‌دهی و نگهداری سیستم‌عامل است. بنابراین، نمی‌توان آن را جایگزینی مناسب برای نصب روزمره ویندوز دانست؛ به‌ویژه آنکه دریافت به‌روزرسانی‌های امنیتی و حفظ سازگاری سیستم در طول زمان اهمیت زیادی دارد. خود NTDEV نیز این پروژه را صرفاً یک آزمایش مفهومی، معرفی کرده است، نه نسخه‌ای آماده برای استفاده عمومی.

این پروژه ادامه مسیری است که NTDEV با Tiny11 آغاز کرده بود. ابزار Tiny11 Builder امکان حذف برنامه‌های همراه و برخی اجزای غیرضروری ویندوز را فراهم می‌کند. در حالت معمول Tiny11، قابلیت‌هایی مانند Windows Update، Windows Defender و ابزارهای بازیابی حفظ می‌شوند؛ اما حالت Tiny11 Core محدودیت‌های بیشتری دارد و برای استفاده روزمره توصیه نمی‌شود.

NTDEV اعلام کرده است که قصد دارد قابلیت‌های Pico11 را به Tiny11 Builder اضافه کند، اما هنوز جزئیات کامل یا زمان انتشار این امکانات مشخص نشده است. در نتیجه، فعلاً باید این دستاورد را نمایشی از امکان کاهش چشمگیر حجم ویندوز ۱۱ دانست؛ آزمایشی که نشان می‌دهد حتی یک سیستم‌عامل مدرن با رابط گرافیکی و چند برنامه کاربردی را می‌توان در حجمی کمتر از ظرفیت یک CD جای داد، هرچند این کاهش حجم به بهای حذف قابلیت‌های مهم نگهداری و به‌روزرسانی تمام شده است.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.