تلسکوپ فضایی هابل نگاهی تازه به یک حباب غول‌پیکر انداخت

تلسکوپ فضایی هابل ناسا و آژانس فضایی اروپا در ۳۶ سالگی همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

این رصدخانه پیشرفته به‌تازگی تصویری تازه از یک سحابی گسترده در ابر ماژلانی بزرگ ثبت کرده است. این ابر، بزرگ‌ترین کهکشان از میان کهکشان‌های کوچک در حال گردش به دور راه شیری محسوب می‌شود و تنها حدود ۱۶۰ هزار سال نوری با ما فاصله دارد. نزدیکی نسبی آن به زمین به اخترشناسان اجازه می‌دهد نواحی فعال شکل‌گیری ستاره‌ها، از جمله LHA 120-N44 (یا N44)، را با جزئیات بیشتری بررسی کنند.

سحابی N44 در صورت فلکی ماهی زرین قرار دارد و دو ساختار اصلی در آن دیده می‌شود؛ یک فضای خالی بزرگ در مرکز و پوسته‌ای بیرونی که از گازهای متراکم و غبارآلود تشکیل شده است. حفره مرکزی این سحابی یک ابرحباب محسوب می‌شود که ابعادی در حدود ۲۱۰ در ۱۴۰ سال نوری دارد. بادهای ستاره‌ای بسیار قدرتمند و انفجارهای ابرنواختری ناشی از ستارگان پرجرم در مرکز، این فضای عظیم را به وجود آورده‌اند.

پوسته اطراف ابرحباب از گازهایی ساخته شده که هنگام تولد این ستارگان به بیرون رانده شدند. با کنار رفتن گازها، مواد باقی‌مانده فشرده شدند و پوسته‌ای پیرامون حفره مرکزی شکل گرفتند. اکنون همین گاز فشرده محل تولد ستارگان جدید است و به همین دلیل N44 به هدفی ارزشمند برای مطالعه روند ستاره‌زایی در چنین محیط کیهانی تبدیل شده است.

ناسا می‌نویسد

هدف اخترشناسان این است که مشخص کنند از زمان فروپاشی ابرهای سرد گاز و تبدیل شدن آن‌ها به توده‌های متراکم تا آغاز همجوشی هسته‌ای در قلب یک ستاره تازه متولدشده، چه مدت زمانی سپری می‌شود.

پوسته گازی اطراف ابرحباب N44 بیش از نیم قرن توجه دانشمندان را به خود جلب کرده است. پرتوهای فرابنفش ستارگان پرجرم، انرژی لازم برای درخشش این گاز را فراهم می‌کنند و در نتیجه ساختارهای گوناگون موجود در این منطقه ستاره‌ساز بهتر نمایان می‌شوند. اخترشناس کارل هاینتسه نخستین بار در دهه ۱۹۵۰ ویژگی‌های متمایز این مجموعه را ثبت و دسته‌بندی کرد.

یکی از این ساختارها حباب کوچک‌تری با نام N44F است که در گوشه بالای سمت راست تصویر دیده می‌شود. این حباب میان‌ستاره‌ای بر اثر بادهای شدید یک ستاره داغ و پرجرم شکل گرفته است.

بررسی ستارگان نوزاد

تلسکوپ فضایی هابل در اوت ۲۰۲۵ تصویری نزدیک از N44F منتشر کرد. این تصویر نشان داد که بادها و تابش ستاره داغ و پرجرم چگونه طی زمان حباب اطراف خود را شکل داده و ستون‌هایی از گاز و غبار را ایجاد کرده‌اند.

داده‌های مورد استفاده برای تصویر جدید از برنامه رصدی شماره ۱۴۶۸۹ هابل به دست آمده است. مدیریت این برنامه بر عهده دیمیتری گولیرمیس بود و هدف آن بررسی N44 و تهیه فهرستی از ستارگان این منطقه محسوب می‌شد.

در این بررسی حدود ۵۰۰ هزار ستاره شناسایی شدند که بخشی از آن‌ها ستارگانی بودند که در واقع در پیش‌زمینه سحابی قرار دارند و ارتباطی با خوشه ستاره‌ای آن ندارند. از میان تمام ستارگان بررسی‌شده، حدود ۳۰ هزار مورد در دسته ستارگان پیش‌رشته اصلی قرار می‌گیرند.

این ستارگان جوان هنوز فرایند همجوشی هیدروژن به هلیوم را در هسته خود آغاز نکرده‌اند. حساسیت بالای ابزارهای هابل به اخترشناسان کمک کرد اجرام کم‌نور را در میان خوشه‌های شلوغ تشخیص دهند و ستارگان بسیار جوانی را که در حال شکل‌گیری هستند، مورد مطالعه قرار دهند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.