علم و دانش

پیش‌بینی آخرالزمانی سال ۱۹۶۰؛ چرا جهان هنوز پابرجاست؟

از زمانی که تاریخ مکتوب بشر وجود داشته و احتمالاً حتی پیش از آن، انسان‌ها همواره شیفته پیش‌بینی پایان جهان بوده‌اند. از داستان‌های هولناک راگناروک که کنار آتش نقل می‌شدند تا روایت‌های ثبت‌شده در کتاب مکاشفه و پیشگویی‌های گیج‌کننده‌ای که امروزه در تیک‌تاک منتشر…

4 دقیقه مطالعه
  • پشتیبانی شبکه
  • جمعیت
  • پیش‌بینی
  • سال
  • درباره
  • جهان
  • فورستر
  • حتی
پیش‌بینی آخرالزمانی سال ۱۹۶۰؛ چرا جهان هنوز پابرجاست؟

خلاصه تحلیلی خبر

از زمانی که تاریخ مکتوب بشر وجود داشته و احتمالاً حتی پیش از آن، انسان‌ها همواره شیفته پیش‌بینی پایان جهان بوده‌اند. از داستان‌های هولناک راگناروک که کنار آتش نقل می‌شدند تا روایت‌های ثبت‌شده در کتاب مکاشفه و پیشگویی‌های گیج‌کننده‌ای که امروزه در تیک‌تاک منتشر…

موضوعات اصلی: پشتیبانی شبکه، جمعیت، پیش‌بینی، سال، درباره، جهان

از زمانی که تاریخ مکتوب بشر وجود داشته و احتمالاً حتی پیش از آن، انسان‌ها همواره شیفته پیش‌بینی پایان جهان بوده‌اند.

از داستان‌های هولناک راگناروک که کنار آتش نقل می‌شدند تا روایت‌های ثبت‌شده در کتاب مکاشفه و پیشگویی‌های گیج‌کننده‌ای که امروزه در تیک‌تاک منتشر می‌شوند، همیشه افرادی وجود داشته‌اند که نابودی بشر را پیش‌بینی کرده‌اند. حالا در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۲ آبان ۱۴۰۵)، قرار است با جدیدترین پیش‌بینی از این دست روبه‌رو شویم؛ پیش‌بینی‌ای که البته از همین حالا می‌دانیم محقق نخواهد شد.

با این حال، این پیشگویی با بسیاری از نمونه‌های قبلی تفاوت دارد؛ زیرا ریشه آن به علم و ریاضیات بازمی‌گردد، نه پیش‌بینی‌های الهی یا تلاش برای جذب دنبال‌کننده در شبکه‌های اجتماعی. در مقاله‌ای علمی که سال ۱۹۶۰ در مجله ساینس منتشر شد، هاینتس فون فورستر، فیزیک‌دان اتریشی‌آمریکایی، به همراه دو دانشجوی خود، روند رشد جمعیت انسان را از سال ۴۰۰ پیش از میلاد تا ۱۹۵۸ بررسی کردند. آن‌ها با گسترش یک مشاهده ساده دریافتند که فاصله زمانی لازم برای دو برابر شدن جمعیت جهان به‌تدریج کوتاه‌تر می‌شود. بر اساس محاسبات آن‌ها، جمعیت زمین تا سال ۲۰۲۰ به ۲۵ میلیارد نفر می‌رسید؛ پیش‌بینی‌ای که حدود ۱۷.۲ میلیارد نفر با واقعیت اختلاف داشت.

طبق توضیحی که مجله ساینس در مقاله‌ای در اوایل همین ماه منتشر کرد، پژوهشگران دقیقاً بررسی نکرده بودند که بشریت چگونه به پایان خود خواهد رسید یا با کمبود غذا، زمین و انرژی روبه‌رو خواهد شد. آن‌ها صرفاً نشان داده بودند معادله طراحی‌شده‌شان در تاریخ ۱۳ نوامبر به سمت بی‌نهایت میل می‌کند و دیگر کاربردی نخواهد داشت.

فون فورستر و همکارانش در آن زمان نوشتند

نوه‌های نوه‌های ما از گرسنگی نخواهند مرد؛ آن‌ها بر اثر فشار جمعیت تا حد مرگ فشرده خواهند شد.

امروزه با نگاهی به گذشته به‌راحتی می‌توان فهمید که این پیش‌بینی حتی به واقعیت هم نزدیک نشد. با این وجود، در آن دوران جهان گرفتار نگرانی گسترده‌ای درباره افزایش جمعیت بود؛ هراسی که در نهایت به انتشار کتاب بمب جمعیت در سال ۱۹۶۸ منجر شد. البته این نگرانی به‌طور کامل هیچ‌گاه از بین نرفت. مقاله فون فورستر با جدیت و نگرانی زیادی مورد توجه قرار گرفت و او حتی در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک تایمز اعلام کرد که پژوهشش به بحث‌های داغ درباره ضرورت کنترل رشد جمعیت دامن خواهد زد.

پیش‌بینی آخرالزمانی سال ۱۹۶۰؛ چرا جهان هنوز پابرجاست؟ | دیجینوی

با این حال، همه با نتایج این پژوهش موافق نبودند. ریاضی‌دانان و جمعیت‌شناسان در نامه‌هایی به سردبیر، خیلی زود این تحقیق را مضحک و آشکارا بی‌معنا توصیف کردند. یکی از مهم‌ترین ایرادها این بود که معادله مذکور رشد جمعیت را به شکلی پیش‌بینی می‌کرد که سرعت دو برابر شدن آن حتی از مدت ۹ ماهه بارداری انسان نیز کمتر می‌شد.

یک جمعیت‌شناس که اوایل همین ماه با مجله ساینس گفت‌وگو کرد، توضیح داد که معمولاً جمعیت جهان با محاسبه جداگانه جمعیت کشورهای مختلف برآورد می‌شود؛ زیرا شرایط اقتصادی و اجتماعی می‌توانند نرخ رشد جمعیت را در کشورها، مناطق و حتی قاره‌های مختلف به‌شدت تغییر دهند. با وجود تمام این ایرادها، پژوهش فون فورستر برای مدت طولانی تأثیرگذاری خود را حفظ کرد.

آلن مک‌ایچرن، تاریخ‌دان دانشگاه وسترن، در مقاله‌ای برای وب‌سایت کانورسیشن درباره ماندگاری این پیش‌بینی نوشت

ایده پایان جهان تا حدی به این دلیل همچنان پابرجا ماند که پیش‌بینی‌های آن درباره جمعیت آینده، دست‌کم برای مدتی، دقت بسیار بالایی داشتند. معادله اصلی این پژوهش در طول دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی، نتایجی ارائه می‌کرد که از پیش‌بینی‌های بیشتر جمعیت‌شناسان دقیق‌تر بودند.

البته این دقت از دهه ۱۹۹۰ به‌تدریج کاهش یافت و تا سال ۲۰۰۰، پیش‌بینی آخرالزمانی فون فورستر حدود یک میلیارد نفر با آمار واقعی اختلاف پیدا کرده بود. امروزه نرخ زاد و ولد در جهان تقریباً به نصف میزان آن در سال ۱۹۶۰ رسیده است.

خاویر بیرچنال، اقتصاددان دانشگاه کالیفرنیا در سانتا باربارا، اوایل همین ماه در مجله ساینس و در واکنش به مقاله سال ۱۹۶۰، درباره پیامدهای چنین محاسباتی نوشت

شکست معادله آخرالزمان در نهایت هشداری درباره خطرات پیش‌بینی آینده بر اساس شرایطی است که در گذشته وضعیتی استثنایی داشته‌اند. اگر فرض کنیم نرخ فعلی کاهش طبیعی جمعیت ژاپن، یعنی ۰.۷۷ درصد در سال، روندی جهانی و همیشگی باشد، به این نتیجه خواهیم رسید که زمین در روز سه‌شنبه، ۵ مه سال ۳۱۰۸، کاملاً از انسان خالی خواهد شد.

به نظر می‌رسد پیش‌بینی دیگری درباره پایان جهان در راه باشد!

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.