ماشین لباس‌شویی جدیدی که بدون برق کار می‌کند و زمان شست‌وشو را ۷۵ درصد کاهش می‌دهد

در بسیاری از نقاط جهان، زنان در مقایسه با مردان سهم بسیار بیشتری از کارهای خانگی بدون دستمزد را بر عهده دارند.

پژوهشی که مرکز توسعه جهانی در سال ۲۰۲۵ منتشر کرد، نشان می‌دهد زنان در ۵۰ کشور به‌طور میانگین هفته‌ای ۲۹٫۹۲ ساعت صرف کارهای خانگی می‌کنند، در حالی که این میزان برای مردان تنها ۹٫۷۸ ساعت در هفته است.

شاید برخی مردان این تفاوت را نتیجه تقسیم وظایف بدانند، اما کمتر کسی حاضر می‌شود داوطلبانه چنین حجم زیادی از کارهای بدون دستمزد را بر عهده بگیرد.

دلیل این مسئله، هزینه فرصت سنگینی است که این فعالیت‌های طاقت‌فرسا به همراه دارند. نداشتن درآمد یا درآمد اندک به معنای امنیت مالی کمتر در دوران بازنشستگی، محدود شدن فرصت‌های آموزشی، از جمله برای دخترانی است که معمولاً باید در انجام کارهای خانه مشارکت کنند. همچنین، امکان مهاجرت برای رهایی از فقر، تبعیض، خشونت یا سایر تهدیدها کاهش می‌یابد و زمان کمتری برای استراحت، رشد فردی و بهبود کیفیت زندگی باقی می‌ماند.

اگرچه فناوری به‌تنهایی نمی‌تواند همه مشکلات اجتماعی را حل کند، ابزارهای مناسب می‌توانند بخشی از این فشار را کاهش دهند. به‌ویژه محصولاتی که قابل اعتماد، ارزان، در دسترس و به‌راحتی تعمیرپذیر باشند، می‌توانند ساعت‌های زیادی را آزاد کنند تا افراد فرصت بیشتری برای پیشرفت اقتصادی و اجتماعی و برخورداری از آزادی فردی داشته باشند.

ماشین لباس‌شویی دیویا؛ راهکاری بدون نیاز به برق

نجوت ساونی، مهندس هوافضا که سابقه کار در شرکت دایسون بریتانیا را دارد، مخترع ماشین لباس‌شویی دیویا است. او شرکت پروژه ماشین لباس‌شویی را تأسیس کرد؛ مجموعه‌ای که این دستگاه را در هند تولید می‌کند. دیویا یک ماشین لباس‌شویی دستی با اهرم چرخان است که به برق نیازی ندارد و به‌راحتی تعمیر می‌شود. این دستگاه برای افرادی طراحی شده که ساعت‌های طولانی از روز را صرف شستن لباس‌ها با دست می‌کنند.

ساونی پس از مهاجرت از بریتانیا به روستایی کوچک در جنوب هند، متوجه شد همسایه جدیدش، زنی به نام دیویا، هر هفته تا ۲۰ ساعت برای شستن لباس‌ها با دست وقت می‌گذارد. او که از این وضعیت متعجب شده بود، پیشنهاد داد برای این زن یک ماشین لباس‌شویی برقی بخرد. با این حال، دیویا توضیح داد که برق قابل اطمینانی در اختیار ندارد، به ژنراتور پشتیبان دسترسی پیدا نمی‌کند و حتی آب کافی برای استفاده از چنین دستگاهی نیز در دسترسش نیست.

این شرایط ساونی را به فکر طراحی راهکاری انداخت که بدون نیاز به برق، شست‌وشوی لباس‌ها را آسان‌تر کند. نتیجه تلاش او، ساخت ماشین لباس‌شویی دستی دیویا بود؛ دستگاهی که نام خود را از همان زنی گرفته که الهام‌بخش شکل‌گیری این ایده شد.

دیویا می‌تواند تا ۷ کیلوگرم لباس را در هر نوبت بشوید و برای این کار تنها به ۳۰ لیتر آب نیاز دارد. کاربر همچنین می‌تواند دستگاه را تنها با استفاده از دو ابزار از هم جدا کند. به گفته شرکت سازنده، این ماشین لباس‌شویی دستی در مقایسه با شست‌وشوی کاملاً دستی، زمان موردنیاز برای کار را ۷۵ درصد کاهش می‌دهد و مصرف آب را نیز به نصف می‌رساند.

عمر مورد انتظار دستگاه دست‌کم پنج تا ۱۰ سال اعلام شده است. دیویا به‌صورت نیمه‌مونتاژشده در یک جعبه عرضه می‌شود و دستورالعمل‌های ساده‌ای برای تکمیل مونتاژ و استفاده از آن در اختیار خریداران قرار می‌گیرد.

از آنجا که این دستگاه برای فعالیت به برق احتیاج ندارد، گزینه‌ای مناسب برای مناطق محروم، دورافتاده و آسیب‌دیده از بلایای طبیعی به شمار می‌رود؛ مناطقی که دسترسی به شبکه برق در آن‌ها محدود، ناپایدار یا کاملاً ناممکن است.

شرکت پروژه ماشین لباس‌شویی تاکنون به ۱۰۵ هزار نفر در کشورهایی از جمله عراق، لبنان، مکزیک، اوگاندا و ایالات متحده کمک کرده است. این مجموعه اکنون قصد دارد با همکاری سازمان‌هایی مانند کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، آکسفام و پلن اینترنشنال، دامنه فعالیت خود را تا سال ۲۰۳۰ به یک میلیون نفر برساند.

برنامه‌های توسعه و بهبود ماشین لباس‌شویی دیویا

نجوت ساونی درباره نحوه توزیع دستگاه‌ها و مدل فروش آن‌ها توضیح داد

در برنامه‌های بشردوستانه ما و طرح‌هایی که هزینه آن‌ها را شرکایمان تأمین می‌کنند، ماشین لباس‌شویی به‌صورت رایگان در اختیار کاربران نهایی قرار می‌گیرد. همچنین با سازمان‌هایی همکاری می‌کنیم که برای اجرای برنامه‌های خود دستگاه‌ها را تهیه می‌کنند. برای فروش این محصول به خانوارها، یک قیمت خرده‌فروشی ثابت و واحد وجود ندارد.

شرکت پروژه ماشین لباس‌شویی برای اطمینان از اینکه محصولاتش با نیازهای واقعی جوامع محلی مطابقت دارند، تحقیقات میدانی گسترده‌ای انجام داده است. این مجموعه اعلام کرده که در ۱۳ کشور پژوهش‌های قوم‌نگارانه انجام داده و با بیش از سه هزار خانواده در اوگاندا، کنیا، عراق، اردن، لبنان، کامرون، جامائیکا، نپال، هند و فیلیپین مصاحبه کرده است تا شناخت دقیق‌تری از شیوه‌های شست‌وشوی لباس در این جوامع به دست آورد.

با وجود کارآمدی دیویا، این پرسش مطرح می‌شود که چرا دستگاه به‌جای استفاده از اهرم دستی، به سامانه‌ای متصل به دوچرخه مجهز نشده است. برای مثال، می‌توان از یک دوچرخه دنده‌ای برای چرخاندن دیگ بزرگ‌تر استفاده کرد؛ روشی که نیروی پا را به کار می‌گیرد و ممکن است فرایند شست‌وشو را آسان‌تر کند.

ساونی در پاسخ به این پرسش گفت

هدف ما ساخت دستگاهی بدون نیاز به برق بود که مستقل و قابل حمل باقی بماند و برای استفاده از آن به دوچرخه جداگانه یا چارچوب پدال‌دار نیازی نباشد. سادگی، قابلیت تعمیر و سهولت استفاده در خانه‌ها و فضاهای مشترک، اصول اصلی طراحی ما بوده‌اند. استفاده از یک سامانه پدال‌دار اشتراکی نیز ایده جالبی برای کاربردی متفاوت به شمار می‌رود، اما در حال حاضر بخشی از طراحی دیویا نیست.

ساونی همچنین درباره برنامه‌های آینده برای بهبود این محصول توضیح داد

در مرحله فعلی، تمرکز ما بر کاربردی‌تر کردن دیویا و آسان‌تر شدن نگهداری آن قرار دارد، نه معرفی یک وسیله جدید و جداگانه.

او در ادامه به برخی از تغییرات موردنظر اشاره کرد که شامل افزودن سطحی برای سابیدن لباس‌ها، بزرگ‌تر کردن دهانه دستگاه برای شست‌وشوی لباس‌های حجیم، افزایش سرعت تخلیه آب و استفاده از چرخ‌های بادوام‌تر می‌شود.

شرکت همچنین در حال توسعه روش‌هایی برای تولید محلی، تعمیر و نگهداری و فراهم کردن امکان استفاده مشترک از دستگاه‌ها در هند است تا مزایای این فناوری تنها به زمان تحویل ماشین لباس‌شویی محدود نماند و در بلندمدت نیز برای جوامع محلی سودمند باشد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.