یک پژوهش تازه راز بزرگی درباره پیری انسان فاش کرد؛ سیستم ایمنی بدن در دو مقطع سنی ناگهان سریعتر پیر میشود
مسیر زندگی انسان از تولد تا مرگ، روندی یکنواخت و هموار ندارد. به نظر میرسد بدن انسان در برخی مقاطع زمانی با جهشهای ناگهانی پیر میشود و دانشمندان در تلاشاند زمان وقوع این تغییرات را در سطح سلولی شناسایی کنند. نتایج پژوهشی جدید درباره سیستم ایمنی انسان نشان…
خلاصه تحلیلی خبر
مسیر زندگی انسان از تولد تا مرگ، روندی یکنواخت و هموار ندارد. به نظر میرسد بدن انسان در برخی مقاطع زمانی با جهشهای ناگهانی پیر میشود و دانشمندان در تلاشاند زمان وقوع این تغییرات را در سطح سلولی شناسایی کنند. نتایج پژوهشی جدید درباره سیستم ایمنی انسان نشان…
موضوعات اصلی: پشتیبانی شبکه، هوش مصنوعی، پیری، سلولهای، تغییرات، زنان
مسیر زندگی انسان از تولد تا مرگ، روندی یکنواخت و هموار ندارد. به نظر میرسد بدن انسان در برخی مقاطع زمانی با جهشهای ناگهانی پیر میشود و دانشمندان در تلاشاند زمان وقوع این تغییرات را در سطح سلولی شناسایی کنند.
نتایج پژوهشی جدید درباره سیستم ایمنی انسان نشان میدهد که سرعت پیری این سیستم در دو بازه زمانی مشخص افزایش پیدا میکند. یافتههای این تحقیق در نشریه Nature Communications منتشر شده است.
پژوهشگران سنگاپوری، ترنسکریپتوم (Transcriptome) تکسلولی ۱۸۲۸ فرد سالم با قومیتهای مختلف و در محدوده سنی ۱۹ تا ۹۷ سال را بررسی کردند. این روش امکان شناسایی ژنهای فعال در هر سلول را فراهم میکند. محققان در مجموع فعالیت ۳.۸ میلیون سلول ایمنی را مورد تجزیهوتحلیل قرار دادند.
در نهایت، دو دوره برجسته از تغییرات فعالیت ژنها شناسایی شد. هر دو دوره با افزایش نشانههای التهاب و کاهش توانایی سلولهای ایمنی در حفظ و مدیریت آرانای و پروتئینها همراه بودند. به گفته پژوهشگران، کاهش این توانایی یکی از مهمترین نتایج تحقیق به شمار میرود و احتمالا پیامدهای زیستی قابلتوجهی دارد. افت تولید پروتئین در سلولها میتواند واکنش آنها به استرس را مختل کند، ظرفیت رشد را کاهش دهد و زمینه تجمع پروتئینهای بدتاخورده را فراهم آورد؛ پروتئینهایی که با اختلال عملکرد سلولی و بیماریهای مختلف ارتباط دارند.
دو دوره اصلی افزایش سرعت پیری سیستم ایمنی
ژاک بهمواراس، دانشمند زیستپزشکی و پژوهشگر دانشکده پزشکی دوک-انیواس سنگاپور، درباره نتایج تحقیق گفت
معمولا پیری را فرایندی تدریجی تصور میکنیم، اما یافتههای ما نشان میدهند که سیستم ایمنی با سرعتی ثابت و یکنواخت تحلیل نمیرود. در عوض، دورههای مشخصی از تغییرات سریع مشاهده میکنیم که بهویژه در حوالی ۴۰ سالگی و بار دیگر پس از ۶۰ سالگی رخ میدهند. سلولهای تی نقش مهمی در این تغییرات دارند.
نکته جالب این پژوهش، تفاوت نسبی زمان وقوع این دو دوره میان زنان و مردان بود. در زنان، برخی از سلولهای تی که وظیفه مقابله با سرطان را بر عهده دارند، برای مدت طولانی فعال باقی میمانند؛ اما در سنین بالاتر، نشانههای پیری در سلولهای بی، سلولهای کشنده طبیعی و سلولهای تی کمکی مشاهده شد.
در مقابل، مردان در سنین پایینتر نوساناتی را در شاخصهای پیری سلولهای تی کمکی نشان دادند.
بهمواراس درباره اهمیت شناسایی این تفاوتها گفت
شناخت عواملی که این دورههای پیری سیستم ایمنی را ایجاد میکنند، در آینده به ما کمک خواهد کرد زمان مناسب و افرادی را که بیشترین بهره را از مداخلات درمانی میبرند، شناسایی کنیم. این موضوع همچنین میتواند توضیح دهد که چرا برخی بیماریهای خودایمنی بهطور نامتناسب زنان را تحت تأثیر قرار میدهند.
پژوهشگران به سرپرستی هری پارک، زیستشناس محاسباتی دانشکده پزشکی دوک-انیواس، توضیح میدهند که زنان بهطور میانگین بیشتر از مردان عمر میکنند، اما در عین حال با بار بیشتری از بیماریهای مرتبط با افزایش سن مواجه هستند. با وجود این تفاوت، دلایل زیستی آن و تفاوت مسیر پیری در دو جنس هنوز به اندازه کافی بررسی نشدهاند.
آنتونیو برتولتی، یکی از نویسندگان پژوهش و متخصص ایمنیشناسی در دانشکده پزشکی دوک-انیواس، درباره نتایج تحقیق گفت
یافتههای ما شواهد پژوهشهای قبلی را تقویت میکنند که نشان میدهند سلولهای تی از جمله سلولهای ایمنی هستند که بیشترین تأثیر را از افزایش سن میپذیرند. شناخت عواملی که باعث این تغییرات غیرخطی در سلولهای تی طی گذر زمان میشوند، گام مهم بعدی پژوهش خواهد بود. تغییر عملکرد این سلولها میتواند توضیح دهد که چرا افراد مسن در برابر عفونتها و بیماریهای التهابی آسیبپذیرتر هستند.
تفاوتهای پیری زنان و مردان
نتایج این تحقیق با پژوهشی در سال ۲۰۲۴ همخوانی دارد که نشان داده بود تغییرات مولکولی مرتبط با پیری در دو جهش ناگهانی رخ میدهند؛ نخستین جهش در حدود ۴۴ سالگی و دومین مورد نزدیک به ۶۰ سالگی.
با این حال، روشهای آماری پژوهش سال ۲۰۲۴ با انتقادهایی مواجه شدهاند. این انتقادها در مقالهای اولیه و هنوز داورینشده مطرح شدهاند که دو نفر از نویسندگان همان پژوهش منتشرشده نیز در نگارش آن مشارکت داشتهاند. نویسندگان اکنون برای اصلاح مقاله با نشریه مربوطه همکاری میکنند.
طبق اعلام دانشکده پزشکی دوک-انیواس، تحقیق جدید هری پارک و همکارانش در سنگاپور یکی از بزرگترین و متنوعترین بررسیها در این زمینه به شمار میرود.
در این پژوهش، اطلاعات افرادی با ۱۲ قومیت مختلف که قومیت خود را گزارش کرده بودند، گردآوری شد. حدود یکسوم شرکتکنندگان نیز خود را آسیایی معرفی کردند.
اگرچه تغییرات ژنی مرتبط با افزایش سن در زنان و مردان تا حد زیادی مشترک بود، شدت تغییرات فعالیت ژنها در زنان بیشتر به نظر میرسید. همچنین دو نقطه اوج پیری سیستم ایمنی در زنان تا حدودی برجستهتر از مردان مشاهده شد.
پژوهشگران درباره اعتبار این دو نقطه اوج توضیح دادند
این دو نقطه اوج پس از اعمال اندازههای مختلف پنجرههای لغزان، آستانههای آماری متفاوت، روشهای گوناگون اصلاح اثرات دستهای و نمونهگیری تصادفی مجدد همچنان مشاهده شدند؛ اما پس از جابهجایی تصادفی سن افراد دیگر قابل شناسایی نبودند. این موضوع تأیید میکند که نتایج حاصل از سیگنالهای زیستی واقعی هستند.
با وجود این، برای مشخص شدن اینکه این دو دوره اوج پیری پدیدههایی واقعی هستند یا صرفا حاصل روشهای آماری و محاسباتی، به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.
در مطالعه جدید نیز مانند پژوهش سال ۲۰۲۴ از روشی مشابه مبتنی بر پنجره لغزان استفاده شد. منتقدان معتقدند این روش در شرایطی که تعداد افراد در برخی گروههای سنی کمتر باشد، میتواند بهتنهایی قلههای آماری کاذب ایجاد کند. البته در پژوهش قبلی، نبود یک مرحله هموارسازی نیز مورد انتقاد قرار گرفته بود. در تحقیق جدید، این دو نقطه اوج حتی پس از متعادلسازی تعداد شرکتکنندگان در هر بازه سنی همچنان باقی ماندند.
پژوهشگران همچنین بر اساس نتایج خود، ساعتهای زیستی پیری ساختند؛ مدلهای هوش مصنوعی که با استفاده از دادههای زیستی، سن افراد را تخمین میزنند. آنها دریافتند که اگر برای زنان و مردان دو مدل جداگانه طراحی شود، تخمین سن بر اساس فعالیت ژنهای سلولهای ایمنی دقت بیشتری خواهد داشت.
در مدل مربوط به مردان، ژنهایی که در سنین پایینتر دچار تغییر میشوند، نقش بیشتری در پیشبینی سن داشتند. در مقابل، مدل زنان بیشتر به تغییرات ژنی در سنین بالاتر متکی بود.
شیمی لوک، دانشمند زیستشناسی در دانشکده پزشکی دوک-انیواس، درباره اهمیت این تحقیق گفت
این پژوهش نقشه دقیقتری از تغییرات سیستم ایمنی انسان در طول زندگی ارائه میدهد و مهمتر از آن، تفاوت مسیر این تغییرات میان زنان و مردان را مشخص میکند. چنین دانشی برای فاصله گرفتن از رویکرد یکسان در درمان پیری و حرکت به سمت روشهای دقیقتر برای حفظ سلامت افراد در دوران سالمندی ضروری است.
نتایج این پژوهش در نشریه Nature Communications منتشر شده است.
برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.