کشف موجود دریایی عجیب ۱۶۰ میلیون ساله که دانشمندان را شگفت‌زده کرد

کشف دو فسیل بسیار نادر در وایومینگ، دانشمندان را با گونه‌ای ناشناخته از خویشاوندان ماهی مرکب روبه‌رو کرده که حدود ۱۶۰ میلیون سال پیش، در دوره ژوراسیک، زندگی می‌کرده است.

این جانور پیشاتاریخی با نام علمی Wyoteuthis linsterorum به گروهی منقرض‌شده از جانوران دریایی به نام بلمنیت‌ها تعلق دارد که با ماهی‌های مرکب و اختاپوس‌های امروزی خویشاوند بودند. ویژگی برجسته این گونه، اسکلت داخلی بسیار ضخیم و بشکه‌مانند آن است که باعث شده لقب چاق‌ترین بلمنیت شناسایی‌شده در جهان را به خود اختصاص دهد.

گروهی بین‌المللی از پژوهشگران ایالات متحده، بریتانیا و نیوزیلند این کشف را بررسی کردند. در میان اعضای این گروه، دکتر دین لوماکس، پژوهشگر افتخاری دانشگاه منچستر، نیز حضور داشت. جزئیات یافته‌های آن‌ها در نشریه علمی Papers in Palaeontology منتشر شده است.

خویشاوندی از ماهی مرکب با بدنی غیرمعمول و ضخیم

فسیل‌های بلمنیت از جمله بقایای جانوری رایج در میان اکتشافات دیرینه‌شناسی به شمار می‌روند. این جانوران بیشتر به دلیل ساختار اسکلتی داخلی خاص خود شناخته می‌شوند که روستروم یا محافظ نام دارد و شکلی شبیه گلوله دارد. این بخش از بدن معمولاً تنها قسمتی است که در فرایند فسیل‌شدن باقی می‌ماند.

سازند ساندنس در ایالت وایومینگ، که شواهدی از وجود دریای داخلی باستانی در بخش بزرگی از غرب ایالات متحده را در خود حفظ کرده، میلیون‌ها فسیل از این جانوران را در اختیار دانشمندان قرار داده است. جسیکا لیپینکات، دیرینه‌شناس وایومینگ و از نویسندگان پژوهش، توضیح داد که مردم این منطقه معمولاً به این فسیل‌ها لقب باسن ماهی مرکب می‌دهند.

بیشتر فسیل‌های بلمنیت کشف‌شده در وایومینگ ظاهری باریک و گلوله‌مانند دارند. طول آن‌ها معمولاً بین ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر و قطرشان حدود ۱ تا ۲ سانتی‌متر است. اما گونه تازه‌شناسایی‌شده تفاوت چشمگیری با نمونه‌های معمول دارد. طول روستروم آن حدود ۱۰ سانتی‌متر و عرضش به ۶ سانتی‌متر می‌رسد؛ ویژگی‌ای که آن را به ضخیم‌ترین نمونه شناخته‌شده از این گروه تبدیل می‌کند.

دانشمندان تخمین می‌زنند که طول بدن این جانور در زمان حیات، با احتساب بازوهایش، به حدود ۶۰ سانتی‌متر می‌رسیده است.

فسیل‌های نادر، راز تکاملی غیرمنتظره‌ای را آشکار کردند

بیل وال، دیرینه‌شناس وایومینگ که بخش بزرگی از دوران حرفه‌ای خود را به جست‌وجوی فسیل در سراسر این ایالت اختصاص داده، متوجه شد که نمونه غیرمعمول کشف‌شده ارزش بررسی دقیق‌تری دارد. او درباره تفاوت آشکار این فسیل با نمونه‌های فراوان منطقه گفت

این فسیل در مقایسه با تعداد بی‌شمار نمونه‌های دیگری که در این منطقه پیدا شده‌اند، به‌قدری متفاوت بود که نمی‌شد آن را نادیده گرفت.

وال برای بررسی دقیق‌تر این بقایا، گروهی بین‌المللی از متخصصان را گرد هم آورد. الکسی ایپولیتوف، متخصص بلمنیت‌ها و دانشجوی دکتری که در آن زمان در دانشگاه ویکتوریا ولینگتون نیوزیلند فعالیت داشت، یکی از اعضای این گروه بود.

پژوهشگران برای بررسی ساختارهای داخلی فسیل‌ها، بدون آسیب رساندن به نمونه‌ها، از فناوری تصویربرداری توموگرافی رایانه‌ای یا سی‌تی‌اسکن استفاده کردند. تصاویر دقیق حاصل از این بررسی، ارتباطی غیرمنتظره با خانواده‌ای باستانی از بلمنیت‌ها را آشکار کرد؛ گروهی که دانشمندان تصور می‌کردند میلیون‌ها سال پیش از ظهور این گونه منقرض شده است.

الکسی ایپولیتوف از مشاهده چنین نمونه متفاوتی در میان گروهی که پیش‌تر به‌طور گسترده بررسی شده بود، ابراز شگفتی کرد و گفت

از دیدن چنین نمونه غیرمعمولی در میان گروهی که پژوهش‌های فراوانی درباره آن انجام شده، واقعاً شگفت‌زده شدم. بلمنیت‌ها بیش از ۲۰۰ سال موضوع مطالعات دیرینه‌شناسی بوده‌اند و شناسایی گونه‌ای با چنین ویژگی‌های متفاوتی، اتفاقی بسیار قابل‌توجه به شمار می‌رود.

ابعاد غیرمعمول این جانور ممکن است سرنخ‌هایی درباره شیوه زندگی و روش شکار آن نیز در اختیار دانشمندان قرار دهد. ایپولیتوف در توضیح یکی از فرضیه‌های احتمالی گفت

یکی از توضیحات ممکن این است که جثه نسبتاً بزرگ این جانوران هنگام شکار بلمنیت‌های کوچک‌تر از جنس Pachyteuthis که در همان محیط زندگی می‌کردند، به آن‌ها برتری می‌داد. ماهی‌های مرکب امروزی نیز در انتخاب طعمه چندان سخت‌گیر نیستند؛ آن‌ها نه‌تنها گونه‌های دیگر سرپایان را شکار می‌کنند، بلکه گاهی به شکار هم‌نوعان خود نیز روی می‌آورند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.