چگونه عمر نمایشگر تلویزیون را تا بیشترین حد ممکن افزایش دهیم

افزایش طول عمر تلویزیون نسبت به گذشته نگرانی کمتری ایجاد می‌کند.

تا همین دهه ۲۰۱۰، بحث‌های زیادی درباره راه‌های افزایش دوام تلویزیون‌های پلاسما و OLED وجود داشت تا خرید آن‌ها از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر باشد. پلاسما به دلایل مختلف از بازار کنار رفته، اما یک تلویزیون OLED امروزی، در صورت استفاده صحیح، می‌تواند از نظر دوام با LCD برابری کند یا حتی عمر بیشتری کند.

این موضوع درباره تقریباً همه فناوری‌های تلویزیونی صدق می‌کند. رعایت عادت‌های درست و انتخاب تنظیمات مناسب می‌تواند عمر یک تلویزیون جدید را به بیش از ۱۰ سال برساند. در صورت بی‌توجهی نیز تلویزیون احتمالاً همچنان چند سال کار خواهد کرد، اما ممکن است مجبور شوید زودتر از برنامه مورد انتظار سراغ خرید مدل جایگزین بروید.

چند راهکار ساده برای کاهش هزینه‌ها

نخستین نکته‌ای که باید به آن توجه شود، میزان روشنایی است. هیچ‌وقت روشنایی تلویزیون را بدون دلیل تا بالاترین سطح نبرید، مگر اینکه در محیط بسیار روشن یا زیر نور مستقیم خورشید به چنین سطحی نیاز داشته باشید. مصرف برق بیشتر، گرمای بیشتری تولید می‌کند و همین گرما در نهایت یکی از عوامل اصلی فرسودگی قطعات نمایشگر به شمار می‌رود. در تلویزیون‌های LCD، از جمله مدل‌های mini-LED، مشکل اصلی معمولاً خرابی نور پس‌زمینه است؛ زیرا بدون آن بخشی یا تمام تصویر قابل مشاهده نخواهد بود. در پنل‌های OLED نیز روشنایی زیاد روند فرسایش مواد آلی را سریع‌تر می‌کند. حتی اگر از ایجاد تصویر شبح‌وار یا ماندگاری تصویر جلوگیری شود، احتمال دارد پنل OLED زودتر از حالت عادی دچار تغییر ته‌رنگ یا کاهش حداکثر روشنایی شود.

با این حال، بهتر است گزینه‌های صرفه‌جویی در مصرف انرژی تلویزیون را کنار بگذارید؛ از جمله قابلیت‌های تنظیم خودکار روشنایی که به جز Dolby Vision IQ مورد استفاده قرار می‌گیرند. دلیل این توصیه آن است که چنین گزینه‌هایی معمولاً بیش از حد محافظه‌کارانه عمل می‌کنند و کیفیت تصویر را کاهش می‌دهند. روش بهتر این است که یک فیلم یا سریال مورد علاقه را پخش کنید و سپس روشنایی را به صورت دستی تنظیم نمایید تا جزئیات موجود در بخش‌های تاریک تصویر درست در آستانه قابل تشخیص بودن قرار بگیرند. محدوده ۵۰ تا ۸۰ درصد معمولاً مناسب به نظر می‌رسد، اما اگر تلویزیون mini-LED بسیار پرنوری دارید و در محیط کم‌نور از آن استفاده می‌کنید، حتی سطح پایین‌تری نیز می‌تواند انتخاب بهتری باشد.

در مورد سوختگی تصویر نیز معمولاً به جز کنترل روشنایی، اقدام دیگری برای محافظت از OLED لازم نیست. فناوری‌هایی مانند جابه‌جایی پیکسل، کاهش روشنایی لوگو و چرخه‌های تازه‌سازی پیکسل معمولاً به صورت پیش‌فرض فعال هستند. بهتر است تازه‌سازی دستی پیکسل را نیز بدون دلیل اجرا نکنید، مگر اینکه پشتیبانی فنی شرکت انجام چنین کاری را توصیه کرده باشد. هدف همه چرخه‌های تازه‌سازی پیکسل، متعادل کردن آثار ماندگاری تصویر است، اما این فرایند می‌تواند اندکی از عمر پنل بکاهد و تازه‌سازی دستی معمولاً کامل‌تر از چرخه‌های عادی انجام می‌شود. بنابراین اجرای بی‌دلیل آن نتیجه معکوس خواهد داشت.

در تلویزیون‌های OLED، عادت‌های تماشای تلویزیون یا بازی کردن اهمیت زیادی دارند. ماندگاری تصویر معمولاً زمانی رخ می‌دهد که عناصر ثابت برای ساعت‌های طولانی روی نمایشگر باقی بمانند؛ به همین دلیل OLED برای بازی‌های بسیار طولانی گزینه ایده‌آلی نیست. عناصر رابط کاربری مانند نوار سلامتی و نقشه کوچک بازی معمولاً جابه‌جایی چندانی ندارند. با این حال، بدترین حالت می‌تواند روشن گذاشتن تلویزیون OLED روی یک شبکه خبری ۲۴ ساعته برای بخش عمده روز باشد. نوارهای خبری و لوگوهای شبکه نسبت به محتوای بازی تغییر کمتری دارند و حتی قابلیت‌هایی مانند جابه‌جایی پیکسل و کاهش روشنایی لوگو نیز نمی‌توانند به طور کامل این خطر را برطرف کنند.

یکی از ساده‌ترین کارها برای افزایش عمر هر تلویزیون، خاموش کردن آن هنگام استفاده نکردن است؛ اقدامی که هم‌زمان به کاهش هزینه برق نیز کمک می‌کند. اگر خاموش کردن تلویزیون همیشه یادتان نمی‌ماند، می‌توانید از تایمر خواب یا قابلیت‌های خودکارسازی خانه هوشمند استفاده کنید. در صورت انتخاب یک دوشاخه هوشمند با توان مصرفی مناسب تلویزیون، امکان تنظیم برنامه خاموش و روشن شدن یا خاموش کردن دستگاه از راه دور وجود دارد؛ حتی زمانی که شما یا فرد دیگری فراموش کرده باشید تلویزیون را به صورت دستی خاموش نمایید. البته این روش برای OLED توصیه نمی‌شود، زیرا این تلویزیون‌ها به زمان خاموشی نیاز دارند تا چرخه‌های خودکار تازه‌سازی پیکسل را اجرا کنند.

چند راهکار کمکی دیگر

تغییر حالت تصویر شاید به اندازه توصیه‌های قبلی تأثیر نداشته باشد، اما همچنان ارزش توجه دارد. اگر تلویزیون روی حالت‌های پیش‌فرضی مانند Dynamic یا Vivid قرار داشته باشد، فقط روشنایی افزایش پیدا نمی‌کند؛ تنظیمات دیگری مانند کنتراست و هموارسازی حرکت نیز فعال‌تر می‌شوند و فشار بیشتری به نمایشگر وارد می‌کنند. انتخاب حالت متعادل‌تری مانند Filmmaker Mode گزینه مناسب‌تری خواهد بود و سپس می‌توان تنظیمات را برای رسیدن به تصویر دلخواه تغییر داد.

در نهایت، استفاده از HDR نیز بهتر است با دقت انجام شود. اگر برای یک دیسک Blu-ray یا اشتراک استریم پریمیوم هزینه کرده‌اید، فعال بودن HDR منطقی است تا از کیفیت محتوای خریداری‌شده یا اشتراکی بهره ببرید. با این حال، نقاط بسیار روشن در محتوای HDR فرسودگی بیشتری ایجاد می‌کنند. بنابراین اگر برای بخش‌هایی مانند منوها یا شبکه‌های خبری امکان انتخاب SDR وجود دارد، استفاده از SDR می‌تواند راهی برای کاهش فشار و افزایش دوام نمایشگر باشد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.