داده‌های جدید تصویر متفاوتی از رابطه شیرها و کفتارها در طبیعت ارائه می‌کند

در انیمیشن The Lion King، کفتارهایی مانند شنزی، بانزای و اد نقش زیردستان وفادار شیر شرور، اسکار، را ایفا می‌کردند. البته بعید است تیم سازنده دیزنی برای نمایش رابطه شیرها و کفتارها در طبیعت، مطالعات گسترده‌ای انجام داده باشد. با این حال، یک جانورشناس و همکارانش اخیراً تعامل این دو شکارچی را در زیستگاه طبیعی بررسی کرده‌اند و به نتیجه‌ای متفاوت از تصور رایج رسیده‌اند.

سال‌ها تصور می‌شد کفتارها معمولاً شیرها را دنبال می‌کنند تا از باقی‌مانده شکار آن‌ها تغذیه کنند. پژوهش تازه اما تصویری متفاوت ارائه می‌دهد: این شیرهای نر آفریقایی هستند که کفتارهای خالدار را تعقیب می‌کنند و کفتارها معمولاً برای دور شدن از شیرها مسیر خود را تغییر می‌دهند. نتایج این تحقیق در مقاله‌ای منتشرشده در نشریه Frontiers in Ethology ارائه شده است.

نانسی بارکر، بوم‌شناس دانشگاه کوازولو-ناتال در آفریقای جنوبی و نویسنده اصلی پژوهش، زمانی که روی کفتارهای قهوه‌ای مطالعه می‌کرد، متوجه شد شیرها به‌طور فعال کفتارها را دنبال می‌کنند.

بارکر گفت

وقتی مشاهداتم را با دیگر پژوهشگران برجسته در میان گذاشتم، اغلب به من گفته می‌شد که رابطه را برعکس دیده‌ام؛ یعنی این کفتارها هستند که شیرها را دنبال می‌کنند تا فرصت پیدا کنند از باقی‌مانده شکارشان تغذیه کنند و آنچه من مشاهده کرده‌ام فقط مجموعه‌ای از برخوردهای تصادفی بوده است. با این حال، احساس می‌کردم ماجرا پیچیده‌تر از این است.

پژوهشگران مسیر حرکت شیرها و کفتارها را بررسی کردند

بارکر برای بررسی دقیق‌تر این موضوع، روی شیرهای آفریقایی دارای جایگاه اجتماعی بالا و کفتارهای خالدار در پارک ملی اتوشا در نامیبیا قلاده‌های GPS نصب کرد. او همچنین حرکات شیرها را در منطقه حفاظت‌شده لینانتی در شمال بوتسوانا و بخش شمال‌شرقی نامیبیا و نیز در پارک ملی چوبه در بوتسوانا دنبال کرد.

این مطالعه داده‌های مربوط به ۱۷ شیر و ۱۴ کفتار را در یک دوره چهار ساله در بر گرفت. قلاده‌های GPS در ساعات اوج فعالیت حیوانات، هر پنج دقیقه یک‌بار موقعیت آن‌ها را ثبت می‌کردند. پژوهشگران در کنار این داده‌ها از تله‌های دوربین و مشاهده مستقیم رفتار حیوانات نیز کمک گرفتند تا تصویر کامل‌تری از تعامل میان آن‌ها به دست آورند.

بارکر و تیمش با بررسی داده‌های GPS، ۲۳ جفت حیوان را شناسایی کردند که حرکاتشان به‌طور هم‌زمان ثبت شده بود. از میان آن‌ها، ۱۰ جفت شامل شیر و کفتار بودند. سپس جهت حرکت هر دو حیوان در موقعیت‌های مشترک بررسی شد و هزاران مورد تعامل مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.

بارکر گفت

داده‌های قلاده‌های GPS نشان می‌دهند شیرهای آفریقایی و کفتارهای خالدار هنگام نزدیک شدن به یکدیگر، الگوی حرکتی مشخص و قابل اندازه‌گیری دارند. کفتارهای خالدار به‌طور مداوم از شیرها فاصله می‌گیرند، در حالی که شیرهای نر معمولاً به سمت کفتارها حرکت می‌کنند.

رفتار شیرهای ماده یکسان و قابل پیش‌بینی نبود. مشاهدات بارکر نشان داد واکنش شیرهای ماده به حضور کفتارها تا حد زیادی به این بستگی دارد که چه اعضای دیگری از گله در کنارشان حضور داشته باشند. البته برای تأیید قطعی این الگو، به داده‌های بیشتری نیاز است.

با وجود این، پژوهشگران تأکید می‌کنند که حجم داده‌های این مطالعه محدود است و بنابراین برخی نتایج فعلاً باید به‌عنوان روندهای مشاهده‌شده در نظر گرفته شوند، نه نتیجه‌گیری‌های قطعی علمی.

بارکر گفت

دوست دارم این روش را درباره دیگر اعضای جامعه گوشت‌خواران نیز به کار ببرم تا مشخص شود کل این مجموعه چگونه فضای زیستی و خطرات موجود را میان خود مدیریت می‌کند. در نهایت، هدفم این است که این الگوهای حرکتی را به مهم‌ترین مسائل زندگی حیوانات، یعنی بقا و تولیدمثل، مرتبط کنم.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.