نور آبی واقعاً چشم‌ها را از بین نمی‌برد؛ اما مشکل اصلی چیز دیگری است

افسانه‌های زیادی درباره نور آبی در فضای مجازی منتشر شده، به همین دلیل پژوهشگران تصمیم گرفتند بررسی کنند این نوع نور واقعاً چه تأثیری بر بینایی دارد.

در این آزمایش، شرکت‌کنندگان به دو نقطه نورانی با رنگ‌های متفاوت خیره شدند و زمانی را اعلام کردند که فاصله دو نقطه به اندازه‌ای رسیده بود که بتوانند آنها را دو منبع جداگانه ببینند، نه یک نقطه واحد. تشخیص نور آبی دشوارتر از سایر نورها بود، زیرا طول موج کوتاه آن بیشتر پراکنده می‌شود. با این حال، افرادی که چشم‌های تیره‌تری داشتند، در مقایسه با افراد دارای چشم‌های روشن، عملکرد بهتری در تشخیص این دو منبع نشان دادند.

افسانه‌های رایج درباره نور آبی

باورهای نادرست درباره نور آبی به‌شدت در اینترنت گسترش یافته‌اند. این نور شبکیه چشم را برای همیشه نمی‌سوزاند و قطعاً مانند پرتو فرابنفش دستگاه‌های برنزه‌کننده موجب آسیب پوستی نمی‌شود. بنابراین برای تماشای طولانی Love Island با تلفن ، نیازی نیست صرفاً به دلیل نور صفحه نمایش روی پوست خود ضدآفتاب بزنید.

خیره شدن طولانی به صفحه نمایش می‌تواند چشم‌ها را خسته کند، اما علت اصلی آن نور آبی نیست. آنچه بیشتر نقش دارد، خستگی دیجیتالی چشم است که با کاهش تعداد پلک‌زدن و در نتیجه خشکی چشم تشدید می‌شود. درباره اینکه عینک‌های مخصوص فیلتر نور آبی واقعاً تا چه اندازه مؤثر هستند نیز هنوز اختلاف نظر وجود دارد.

با این حال، طبق یافته‌های یاو بوابنگ، اپتومتریست دانشگاه جورجیا و دانشجوی دکترای روان‌شناسی، نور آبی یک اثر واقعی بر بینایی دارد

توانایی چشم برای تشخیص جداگانه منابع نوری را کاهش می‌دهد.

بوابنگ و بیلی هاموند، عصب‌شناس شناختی و استاد برنامه علوم رفتاری و مغز دانشگاه جورجیا، آزمایشی را روی ۶۰ فرد جوان انجام دادند. شرکت‌کنندگان منابع نوری مختلفی را مشاهده کردند که از نور آبی تا نور پهن‌باند را شامل می‌شد. پس از قرار گرفتن در معرض نور آبی، بیشتر افراد در تشخیص دو نقطه نورانی مجزا با دشواری بیشتری روبه‌رو شدند.

پژوهشگران دریافتند نور آبی بیش از هر رنگ دیگری روی شبکیه پراکنده می‌شود. همچنین افراد دارای چشم‌های روشن، احتمال کمتری برای تشخیص جداگانه منابع نور آبی داشتند، در حالی که رنگدانه بیشتر در چشم‌های تیره تا حدی از پراکندگی نور جلوگیری می‌کرد و تشخیص فاصله میان منابع نوری را آسان‌تر می‌ساخت.

بوابنگ و هاموند در پژوهش خود که در نشریه Attention, Perception, and Psychophysics منتشر شده، گفتند

تأثیر طول موج بر حساسیت طیفی به‌طور گسترده بررسی شده است، اما درباره اینکه طول موج چگونه بر آستانه تشخیص فضایی اثر می‌گذارد، اطلاعات بسیار کمتری داریم. بررسی تغییر وضوح دید در بخش‌های مختلف طیف مرئی می‌تواند درک بهتری از پیامدهای ادراکی ویژگی‌های وابسته به طول موج و تعامل محدودیت‌های نوری و عصبی فراهم کند.

حتی طول موج‌های بلند نیز در چشم با پراکندگی نور همراه هستند، اما طول موج کوتاه‌تر نور آبی که اندکی از نور فرابنفش بلندتر است، می‌تواند با جلوگیری از تمرکز دقیق نور روی شبکیه، تصویر را تار کند. این وضعیت را می‌توان شبیه تلاش برای فوکوس کردن دوربین تلفن همراه دانست، زمانی که تصویر روی نمایشگر مدام از حالت واضح خارج می‌شود.

پراکندگی نور و تأثیر آن بر دید

طیف‌های کنشی برای بررسی آثار زیستی انواع مختلف نور، از جمله جذب یا انحراف نور، مورد استفاده قرار می‌گیرند. دانشمندان از این ابزارها برای بررسی تأثیر طول موج‌های مختلف بر بینایی نیز بهره می‌برند؛ برای مثال، واکنش تقریباً خودکار چشم به جمع شدن در برابر خیرگی ناشی از یک منبع نور کوتاه‌موج.

با وجود این، هنوز درباره چگونگی پراکنده شدن نور درون چشم ابهام‌هایی وجود دارد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که طول موج ممکن است تأثیر چندانی بر میزان پراکندگی نداشته باشد، در حالی که پژوهش‌های دیگری حاکی از آن هستند که طول موج‌های کوتاه‌تر بیشتر دچار پراکندگی می‌شوند. درباره تأثیر این پدیده بر توانایی تشخیص فضایی نیز اطلاعات بسیار محدودتری در دست است.

برای سنجش عملکرد بینایی، پژوهشگران هر شرکت‌کننده را در اتاقی تاریک قرار دادند. فرد چانه و پیشانی خود را روی تکیه‌گاهی شبیه تجهیزات معاینه چشم قرار می‌داد و روبه‌روی صفحه‌ای می‌نشست که دو سوراخ بسیار کوچک نورانی در فاصله‌ای حدود ۱.۵ متر از او قرار داشتند.

برای اینکه آزمایش فقط با یک چشم انجام شود، چشم غیرغالب شرکت‌کنندگان پوشانده شد. در آغاز هر مرحله، دو نقطه نورانی آن‌قدر به هم نزدیک بودند که مانند یک نقطه واحد دیده می‌شدند. سپس پژوهشگران به‌آرامی فاصله میان آنها را افزایش می‌دادند تا زمانی که فرد اعلام کند دو نقطه مجزا می‌بیند.

پس از آن، فاصله میان دو نقطه با یک میکرومتر دیجیتال اندازه‌گیری می‌گردید. هرچه فاصله لازم برای تشخیص دو نقطه کمتر بود، وضوح بینایی فرد در آن طول موج بیشتر محسوب می‌شد. سپس نقاط دوباره به هم نزدیک می‌شدند و آزمایش با طول موج دیگری تکرار می‌‌گردید.

هاموند و بوابنگ در این مطالعه دو فرضیه را بررسی کردند: نخست اینکه توانایی تشخیص دو نقطه نورانی ممکن است با توجه به طول موج تغییر کند و دوم اینکه میزان رنگدانه موجود در عنبیه می‌تواند بر پراکندگی نور در شبکیه اثر بگذارد.

نتایج نشان داد تشخیص جداگانه دو منبع نور هنگام مشاهده نور پهن‌باند آسان‌تر از زمانی بود که شرکت‌کنندگان تنها یک طول موج مشخص را می‌دیدند. همچنین تفاوت قابل‌توجهی میان نحوه درک طول موج‌های بلند و کوتاه مشاهده شد.

پژوهشگران علاوه بر این، ارتباط معناداری میان میزان رنگدانه عنبیه و پراکندگی نور پیدا کردند. هرچه رنگ چشم روشن‌تر بود، پراکندگی نور بیشتر اتفاق می‌افتاد و در نتیجه دو نقطه باید فاصله بیشتری از یکدیگر می‌داشتند تا فرد بتواند آنها را جدا از هم تشخیص دهد.

چشم‌های تیره حاوی مقادیر بیشتری ملانین در عنبیه و اپی‌تلیوم رنگدانه‌ای شبکیه هستند؛ بخشی که در قسمت پشتی چشم قرار دارد. ملانین می‌تواند بخشی از نور اضافی پراکنده‌شده را جذب کند. به همین دلیل، افراد دارای چشم‌های تیره برای دیدن دو نقطه نور آبی به‌عنوان دو منبع جداگانه، به فاصله کمتری میان آنها نیاز داشتند.

با وجود این مزیت، حتی شرکت‌کنندگان دارای چشم‌های تیره نیز برای تفکیک دو نقطه نور آبی به فاصله بیشتری نسبت به بسیاری از رنگ‌های دیگر نور نیاز داشتند.

پژوهشگران در جمع‌بندی نتایج گفتند

آستانه وضوح فضایی به‌طور منظم تحت تأثیر طول موج قرار می‌گیرد. این یافته‌ها اهمیت طول موج را به‌عنوان یکی از عوامل تعیین‌کننده عملکرد بینایی نشان می‌دهند و حاکی از آن هستند که رنگدانه‌های چشم ممکن است در کاهش افت بینایی ناشی از پراکندگی نور، نقش محافظتی داشته باشند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.