اقتصاددان برنده نوبل: کنترل استارلینک باید از ایلان ماسک گرفته شود

پل کروگمن، اقتصاددان برنده جایزه نوبل، معتقد است استارلینک فناوری قدرتمندی با پیامدهای مهم امنیت ملی محسوب می‌شود و نباید چنین ابزار تأثیرگذاری در اختیار یک فرد قرار داشته باشد. او خواستار سلب کنترل استارلینک از ایلان ماسک شده و تأکید دارد که این اتفاق باید به هر شکل ممکن رخ دهد.

پل کروگمن به‌شدت از ایلان ماسک انتقاد کرده و گفته زمان آن رسیده که کنترل استارلینک از او گرفته شود؛ زیرا هیچ فرد خصوصی نباید اختیار تصمیم‌گیری درباره موضوعاتی را داشته باشد که امنیت ملی یک کشور را تحت تأثیر قرار می‌دهند. کروگمن در مطلبی در ساب‌استک، استارلینک را یک دارایی نظامی حیاتی توصیف کرده و معتقد است تصمیم‌گیری درباره نحوه استفاده از آن باید در چارچوب سیاست خارجی و امنیت ملی انجام شود.

این انتقاد در واکنش به گزارشی از وال‌استریت ژورنال درباره نقش ادعایی ماسک در اختلال خدمات استارلینک در اوکراین و هم‌زمان با ادامه جنگ این کشور با روسیه مطرح شده است. ماسک بعداً محدودکردن خدمات استارلینک در اوکراین را تأیید کرد و مدعی شد ارتش اوکراین با استفاده از این شبکه برای حملات تهاجمی پهپادی و کشتن افراد، شرایط استفاده از خدمات را نقض کرده است. در مقابل، اوکراین تأکید دارد که از استارلینک برای اهداف دفاعی بهره می‌برد و اختلال‌های اخیر، عملیات دفاعی این کشور را بیش از یک هفته با مشکل مواجه کرده است.

کروگمن بر این باور است که سپردن اختیار زمان و نحوه دسترسی اوکراین به استارلینک به ماسک، عملاً به او امکان تأثیرگذاری مستقیم بر روند جنگ را می‌دهد؛ درحالی‌که چنین اختیاری باید در دست دولت‌ها باشد، نه صاحبان شرکت‌های خصوصی. این اقتصاددان آمریکایی در مطلبی با عنوان زمان گرفتن استارلینک از ایلان ماسک فرا رسیده است، می‌نویسد

هیچ فرد خصوصی نباید اختیار تعیین سیاست‌های امنیت ملی را داشته باشد و حتی نباید چنین توانایی‌ای در اختیار او قرار بگیرد.

اظهارات کروگمن نگرانی فزاینده اوکراین را برجسته می‌کند؛ بزرگ‌ترین مزیت فناوری این کشور در برابر روسیه می‌تواند به مهم‌ترین نقطه آسیب‌پذیری آن نیز تبدیل شود. استارلینک به نیروهای اوکراینی کمک کرده ارتباطات نظامی خود را حفظ کنند و پهپادها را علیه نیروهای روسیه به کار بگیرند. اما از آنجا که شبکه تحت کنترل شرکت اسپیس‌ایکس متعلق به ماسک قرار دارد، اوکراین همچنان به یک شرکت خصوصی وابسته است که تصمیم‌هایش می‌تواند مستقیماً توانایی این کشور برای ادامه جنگ را تحت تأثیر قرار دهد.

خدمات استارلینک در روسیه در دسترس نیست. روسیه نیز در حال توسعه سامانه‌ای مشابه استارلینک یا دقیق‌تر، رقیبی برای استارشیلد است؛ سرویسی که در واقع نسخه‌ای از استارلینک با کاربردهای ویژه دفاعی و نظامی برای ایالات متحده محسوب می‌شود.

چرا پل کروگمن خواهان گرفتن کنترل استارلینک از ماسک است؟

استدلال اصلی کروگمن این است که مالکیت خصوصی نباید به یک فرد اجازه دهد تصمیم‌هایی بگیرد که منافع امنیتی یک کشور را به خطر می‌اندازند. او اهمیت استارلینک در جنگ‌های مدرن را با تجهیزات نظامی تولیدشده توسط شرکت‌های صنایع دفاعی مقایسه می‌کند.

کروگمن برای توضیح دیدگاه خود به شرکت لاکهید مارتین اشاره می‌کند که جنگنده‌های F-16 مورد استفاده تایوان را تولید می‌کند. او از مخاطبان می‌خواهد تصور کنند این شرکت ناگهان دسترسی به قطعات یدکی، ارتقاها و سایر خدمات پشتیبانی این جنگنده‌ها را متوقف کند؛ آن هم شاید در نتیجه یک توافق تجاری با چین. به اعتقاد او، دولت آمریکا چنین اقدامی را صرفاً یک تصمیم تجاری خصوصی تلقی نمی‌کرد و قطعاً برای مداخله وارد عمل می‌شد.

کروگمن با تعمیم همین استدلال به ماسک می‌گوید استارلینک اکنون به اندازه فناوری‌های نظامی سنتی در جنگ‌های مدرن اهمیت دارد. بنابراین، تصمیم‌گیری درباره اینکه کدام کشورها اجازه دسترسی به این شبکه را داشته باشند، نباید به یک فرد واگذار شود.

او در پایان با لحنی قاطع خواستار سلب کنترل این شبکه از ماسک شد و تأکید کرد

کنترل استارلینک باید به هر شکل ممکن از ایلان ماسک گرفته شود. این موضوع به امنیت ملی مربوط می‌شود؛ نمی‌توانیم اجازه دهیم افراد خصوصی درباره سیاست خارجی و دفاعی تصمیم بگیرند. همچنین، سپردن یک دارایی نظامی حیاتی به فردی نژادپرست، اقتدارگرا و معتقد به نظریه‌های توطئه، کاملاً غیرمسئولانه خواهد بود.

ایلان ماسک درباره استفاده اوکراین از استارلینک چه می‌گوید؟

ماسک در مقابل از موضع اسپیس‌ایکس دفاع کرده و می‌گوید ارتش اوکراین از یک سرویس تجاری غیرنظامی به نام استارلینک برای اهدافی استفاده کرده که هرگز در شرایط ارائه این خدمات مجاز نبوده‌اند.

ماسک در پستی در شبکه اجتماعی ایکس در تاریخ ۲۵ اکتبر نوشت

استفاده از استارلینک، که یک سرویس تجاری غیرنظامی محسوب می‌شود، برای حملات تهاجمی پهپادی با هدف کشتن افراد، هرگز مجاز نبوده و نباید هم مجاز باشد.

او همچنین میان استارلینک و استارشیلد، سرویس جداگانه اسپیس‌ایکس برای مشتریان نظامی، تفاوت قائل شد. به گفته ماسک، استارشیلد تحت کنترل دولت آمریکا قرار دارد و تصمیم‌گیری درباره نحوه استفاده از آن نیز بر عهده دولت خواهد بود.

در عین حال، ماسک اهمیت حیاتی استارلینک برای دفاع اوکراین را نیز پذیرفته است. او نوشته این شبکه دست‌کم در شرایط فعلی تنها سامانه‌ای محسوب می‌شود که امکان مختل‌کردن یا نابودی آن وجود ندارد. ماسک همچنین هشدار داده است

اگر استارلینک خاموش شود، خط مقدم اوکراین بلافاصله فرو خواهد پاشید.

او تأکید کرده که این جمله صرفاً بیان یک واقعیت است و نباید آن را تهدید تلقی کرد.

استارلینک چگونه به یکی از ابزارهای حیاتی جنگ روسیه و اوکراین تبدیل شد؟

پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، حملات موشکی و سایبری بخش‌هایی از زیرساخت‌های دیجیتال این کشور را تخریب کردند. در آن مقطع، ماسک با اهدای هزاران آنتن استارلینک به بیمارستان‌ها، نیروگاه‌ها، ساختمان‌های دولتی و سازمان‌های بشردوستانه وارد عمل شد و به حفظ ارتباطات اوکراین کمک کرد.

نیروهای نظامی اوکراین نیز خیلی زود استفاده از این شبکه را برای هدایت پهپادها و برقراری ارتباطات در میدان نبرد آغاز کردند. استارلینک مزیت مهمی برای اوکراین به همراه داشت؛ زیرا نیروهای روسیه به این شبکه دسترسی نداشتند و نمی‌توانستند به‌راحتی سیگنال‌های آن را مختل کنند. این قابلیت به پهپادهای اوکراینی امکان می‌داد مواضع روسیه را هدف قرار دهند.

با وجود این مزایا، نگرانی‌ها درباره وابستگی اوکراین به استارلینک پس از ارسال یک یادداشت محرمانه به افسران نظامی این کشور در تاریخ ۱۱ اکتبر افزایش یافت. در این یادداشت به نیروهای اوکراینی هشدار داده شده بود که برای احتمال قطع دسترسی به استارلینک آماده باشند.

بر اساس گزارش آتلانتیک، اختلال در خدمات این شبکه دو روز بعد آغاز شد و باعث زمین‌گیرشدن پهپادها و توقف عملیات نظامی در بخش‌هایی از مناطق جنگی شد. این گزارش همچنین به نقل از دو فرد آگاه به یک عملیات نظامی اعلام کرد که در جریان آن، پهپادهای دریایی اوکراین در دریای سیاه از دست رفتند.

یک افسر ارشد ارتش آمریکا در گفت‌وگو با آتلانتیک، میزان وابستگی عملیات نظامی به این شبکه را چنین توصیف کرد

بدون استارلینک، جنگ عملاً متوقف خواهد شد.

این اختلال همچنین توجه‌ها را به پیامدهای سیاسی کنترل استارلینک جلب کرده است. آتلانتیک گزارش داد ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در جریان یک نشست تلویزیونی در مسکو از ماسک تمجید کرده و او را نابغه خوانده است. پوتین همچنین گفت روسیه همچنان با طرف‌های آمریکایی، از جمله ماسک، درباره فناوری ماهواره‌ای در ارتباط قرار دارد.

به نظر می‌رسد دقیقاً همین مسئله نگرانی اصلی کروگمن باشد؛ از دیدگاه او، استارلینک دیگر صرفاً یک سرویس اینترنت ماهواره‌ای نیست، بلکه به بخشی مهم از توان دفاعی اوکراین تبدیل شده است. به همین دلیل، او معتقد است تصمیم‌گیری درباره چنین زیرساخت نظامی و راهبردی مهمی نباید در اختیار یک فرد خصوصی باقی بماند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.