چرا هرگز نباید لیزر را به سمت دوربین امنیتی بگیرید؟

میزان آسیبی که لیزر می‌تواند به دوربین امنیتی وارد کند، به قدرت لیزر و نوع دوربین بستگی دارد.

باز کردن در با سنجاق سر، یکی از کلیشه‌های رایج در کتاب‌ها، فیلم‌ها و بازی‌های ویدیویی است. اما اگر طرفدار سریال Better Call Saul باشید، احتمالاً روش متفاوتی برای فرار از نظارت‌های امنیتی پیشرفته را به خاطر دارید. در قسمت نهم فصل چهارم این سریال با عنوان Wiedersehen، ورنر زیگلر با استفاده از یک نشانگر لیزری دوربین امنیتی را از کار می‌اندازد. فرار او زمانی فاش می‌شود که مایک ارمنتراوت متوجه پیکسل‌های سوخته در تصاویر نمایشگرها می‌شود و نشانگر لیزری را پیدا می‌کند. البته در آن زمان دیگر دیر شده بود و زیگلر موفق به فرار شده بود. این ترفند هوشمندانه به نظر می‌رسد، اما آیا در دنیای واقعی هم کاربرد دارد؟ پاسخ این است که تا حدودی بله.

نشانگرهای لیزری می‌توانند دوربین‌های امنیتی را مختل کنند و در برخی شرایط حتی آسیب دائمی به آن‌ها وارد سازند. بااین‌حال، چنین اتفاقی به ترکیب سه عامل نیاز دارد: لیزری بسیار قدرتمند، دوربینی قدیمی‌تر و پرتویی که برای مدت مشخصی بدون لرزش روی یک نقطه باقی بماند. انجام این کار امکان‌پذیر است، اما دشواری زیادی دارد.

افزون بر این، چنین اقدامی در بسیاری از مناطق غیرقانونی محسوب می‌شود. در سال ۲۰۲۱، مردی در شهر کلیرواتر آمریکا به دلیل تاباندن لیزر به چند دوربین نظارتی متعلق به کلیسای ساینتولوژی دستگیر شد. لیزر او دوربین‌ها را به‌طور کامل از کار نینداخت، اما نقاط آسیب‌دیده‌ای روی لنزها ایجاد کرد که خسارتی بیش از ۲ هزار دلار به بار آورد. بااین‌حال، همین دوربین‌ها توانستند هویت فرد را ثبت کنند و مدرکی علیه او ارائه دهند.

لیزر چه تأثیری بر دوربین‌های امنیتی دارد؟

لیزر پرتویی متمرکز از نور با شدت بالا تولید می‌کند. دوربین‌ها نیز برای تبدیل نور به بارهای الکتریکی طراحی شده‌اند؛ بارهایی که پس از پردازش، به فریم‌های ویدیویی دیجیتال تبدیل می‌شوند. به همین دلیل، دوربین‌های امنیتی در برابر نور شدید آسیب‌پذیری‌هایی دارند که در چشم انسان به همان شکل دیده نمی‌شود. برای مثال، برخورد نور شدید چراغ خودروها یا بازتاب نور خورشید ممکن است حسگر دوربین را با حجم زیادی از نور مواجه کند و باعث ایجاد خیرگی یا سفید شدن موقت تصویر شود. لیزر نیز می‌تواند اثر مشابهی ایجاد کند، اما شدت آن در شرایط خاص بسیار بیشتر خواهد بود.

بیشتر دوربین‌های مداربسته از حسگرهای نیمه‌رسانای اکسید فلزی مکمل (CMOS) یا حسگرهای دستگاه بارجفت‌شده (CCD) استفاده می‌کنند. تاباندن مستقیم لیزر به این حسگرها برای مدتی طولانی می‌تواند عملکرد آن‌ها را مختل کند و باعث نابینایی موقت دوربین شود. از سوی دیگر، لیزرهای پرقدرت گرما نیز تولید می‌کنند. قرار گرفتن طولانی‌مدت حسگر در معرض چنین پرتویی ممکن است به پیکسل‌های سوخته و لکه‌های تیره در تصویر منجر شود. در شدیدترین حالت، بخش‌های بزرگی از تصویر برای همیشه آسیب می‌بینند و دوربین دیگر قابل استفاده نخواهد بود.

دوربین‌های جدید در برابر لیزر مقاوم‌تر هستند

همه لیزرها توانایی آسیب رساندن به دوربین را ندارند. ایجاد خسارت جدی معمولاً به لیزری پرقدرت نیاز دارد که حدود ۱۰ ثانیه در یک نقطه ثابت نگه داشته شود. اگر توان خروجی لیزر کمتر از ۵ میلی‌وات باشد، احتمالاً اثر آن به خیرگی موقت تصویر محدود خواهد ماند. نکته مهم اینجاست که طبق مقررات سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، عرضه، فروش یا تبلیغ نشانگرهای لیزری دستی با توان خروجی بیش از ۵ میلی‌وات ممنوع است. بنابراین، فردی که به لیزری با توان آسیب‌رسان دسترسی داشته باشد، ممکن است با مشکلات قانونی جدی‌تری از خسارت واردشده به لنز دوربین روبه‌رو شود.

حتی اگر فردی به یک لیزر پرقدرت دسترسی داشته باشد و آن را مستقیماً به سمت دوربین امنیتی بگیرد، وارد کردن آسیب ماندگار همچنان کار دشواری خواهد بود. ثابت نگه داشتن دست و متمرکز کردن پرتو روی لنز دوربین از فاصله دور، آن هم برای مدت طولانی، چندان آسان نیست.

پژوهشگران مؤسسه IPVM هنگام آزمایش این روش برای مختل کردن دوربین امنیتی دریافتند که حفظ تمرکز لیزر روی یک هدف از فاصله حدود ۱.۵ متری، بدون آنکه لرزش دست باعث انحراف پرتو شود، بسیار دشوار است. گروه پژوهشی در این فاصله نتوانست با هیچ‌یک از لیزرهای آزمایش‌شده، فارغ از میزان قدرت آن‌ها، آسیب دائمی به دوربین‌ها وارد کند.

حتی با وجود لیزری پرقدرت و نشانه‌گیری دقیق، آسیب رساندن به دوربین‌های مدرن همچنان دشوار خواهد بود؛ زیرا فناوری‌های جدیدتر و سازوکارهای محافظتی حسگرها، مقاومت آن‌ها را افزایش داده‌اند. وینس گیلیگان، یکی از خالقان سریال Better Call Saul، نیز در یک پادکست اعتراف کرد که ترفند ورنر زیگلر احتمالاً فقط روی مدل‌های دوربین متعلق به دهه ۱۹۶۰ میلادی جواب می‌دهد.

چگونه از آسیب لیزر به دوربین جلوگیری کنیم؟

هیچ دوربین امنیتی خانگی معمولی را نمی‌توان به‌طور کامل در برابر لیزر مقاوم کرد. بااین‌حال، اقداماتی وجود دارند که احتمال آسیب دیدن دوربین را کاهش می‌دهند و هدف قرار دادن آن را دشوارتر می‌سازند. مهم‌ترین عامل در این زمینه، محدود کردن دسترسی مستقیم به دوربین است.

ساده‌ترین راه برای محافظت از دوربین در برابر لیزر، نصب آن در ارتفاع زیاد یا در زاویه‌ای نامناسب برای هدف‌گیری مستقیم است. همان‌طور که گروه پژوهشی IPVM نیز دریافت، چنین موقعیتی باعث می‌شود فرد نتواند به‌راحتی پرتو را برای مدت طولانی روی لنز ثابت نگه دارد. دوربین‌های متحرک نیز هدف‌گیری دقیق را دشوارتر می‌کنند.

علاوه بر این، استفاده از چند دوربین برای پوشش یک محدوده، سطح امنیت را افزایش می‌دهد. پوشش هم‌پوشان دوربین‌ها تضمین می‌کند که حتی در صورت آسیب دیدن یکی از آن‌ها، نقاط کور قابل‌توجهی در محیط ایجاد نشود.

در نهایت، بسیاری از دوربین‌های مدرن امکان استفاده از سامانه‌های امنیتی مجهز به قابلیت تشخیص تغییرات ناگهانی نور یا فعالیت‌های غیرعادی را فراهم می‌کنند. در این شرایط، اگر میدان دید دوربین مسدود شود یا پرتویی شدید به سمت آن تابانده شود، سامانه می‌تواند بلافاصله هشدار مربوطه را به تلفن همراه کاربر ارسال کند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.