این موتورسیکلت فراری را تقریباً هیچ‌کس به خاطر نمی‌آورد

امروزه همه فراری را به‌عنوان یکی از غول‌های دنیای خودروهای چهارچرخ می‌شناسند.

با این حال، برندهایی مانند استون مارتین و لامبورگینی پا به دنیای موتورسیکلت‌ها گذاشته‌اند و محصولاتی مانند AMB002 و Ducati Panigale V4 Lamborghini را معرفی کرده‌اند، اما فراری همچنان تمرکز اصلی خود را روی خودروها حفظ کرده است. با این وجود، موتورسیکلتی با نشان فراری وجود دارد که حتی پیرو فراری، پسر انزو فراری، نیز ساخت آن را تأیید کرده. اما داستان این موتورسیکلت خاص چیست؟

فراری همیشه فراتر از خودروهای جاده‌ای بوده است

فراری از زمان تأسیس در سال ۱۹۳۹ و تولید نخستین خودروی خود در سال ۱۹۴۷، همواره چیزی فراتر از یک سازنده خودروهای لوکس و خاص بوده. این برند با شور ایتالیایی، عملکرد فنی و اصالت مهندسی خودرو پیوند خورده و در زمینه‌هایی مانند خودروهای جاده‌ای، فرمول یک و خودروهای گرند تورر آثار ماندگاری خلق کرده است. از مدل افسانه‌ای 250 GTO گرفته تا F40 و محصول جدیدتر SF90 Stradale، فراری برخی از زیباترین خودروهای تاریخ را ساخته. با این حال، تمرکز این شرکت بر خودروهای چهارچرخ به معنای نداشتن سابقه در دنیای موتورسیکلت‌ها نیست.

انزو فراری، بنیان‌گذار این شرکت، در جوانی به‌صورت تفریحی موتورسیکلت‌سواری می‌کرد. او پیش از راه‌اندازی یکی از مشهورترین برندهای خودروسازی جهان، یک تیم مسابقات موتورسیکلت‌رانی را نیز اداره می‌کرد. این تیم تنها بین سال‌های ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۴ فعالیت داشت، اما اسکودریا فراری با استفاده از موتورسیکلت‌های بریتانیایی روج که برای مسابقه آماده‌سازی شده بودند، بیش از ۴۰ پیروزی و سه عنوان قهرمانی ملی ایتالیا به دست آورد.

با نزدیک شدن رکود بزرگ اقتصادی و تغییرات فناوری، برنامه موتورسیکلت‌رانی جای خود را به فعالیت‌های خودرویی داد و حضور فراری در دنیای موتورسیکلت‌ها برای مدت طولانی متوقف شد. این وضعیت ادامه داشت تا اینکه صنعت موتورسیکلت وارد دوره‌ای تازه شد و سازندگان برای طراحی مدل‌های متفاوت و تجربه فناوری‌های جدید آزادی عمل بیشتری پیدا کردند.

دهه ۱۹۹۰؛ دوران موتورسیکلت‌های خاص و متفاوت

در دهه ۱۹۹۰، موتورسیکلت‌های غیرمعمول و پیشرفته محبوبیت زیادی پیدا کردند. شرکت‌های بزرگی مانند هوندا با مدل‌هایی نظیر NR750، مرزهای طراحی سوپربایک‌ها را جابه‌جا کردند. این موتورسیکلت از پیستون‌های بیضی‌شکل و بدنه‌ای از جنس فیبر کربن بهره می‌برد و به همین دلیل در دسته محصولات خاص و گران‌قیمت قرار می‌گرفت. شرکت بیموتا نیز با معرفی Tesi 1D مسیر متفاوتی را در پیش گرفت و به‌جای دوشاخ جلوی متداول، از سیستم فرمان‌پذیری با محوریت توپی چرخ استفاده کرد.

موتورسیکلت Britten V1000 نیز یکی دیگر از نمونه‌های برجسته آن دوران بود. این مدل به تعداد بسیار محدود در نیوزیلند و به دست مهندس جان بریتن ساخته شد. تقریباً تمام بخش‌های آن با رویکردی متفاوت طراحی شده بودند تا سرعت و هندلینگ بهتری فراهم کنند.

این موتورسیکلت‌ها نشان دادند که سازندگان مستقل و شرکت‌های کوچک نیز می‌توانند در صنعت موتورسیکلت تأثیرگذار باشند و ایده‌هایی را آزمایش کنند که شرکت‌های بزرگ معمولاً از اجرای آن‌ها اجتناب می‌کنند. چنین فضایی فرصتی مناسب برای دیوید کی، مهندس بریتانیایی و متخصص موتورسیکلت‌های ام‌وی آگوستا، فراهم کرد تا پروژه شخصی جاه‌طلبانه‌ای را آغاز کند؛ پروژه‌ای که علاقه او به موتورسیکلت‌های ایتالیایی را با یکی از مشهورترین برندهای این کشور ترکیب می‌کرد و در نهایت به ساخت محصولی کاملاً منحصربه‌فرد انجامید.

فراری ۹۰۰؛ موتورسیکلتی تک‌نسخه با تأیید رسمی فراری

با دیدن تناسبات بدنه و ساختار فنی یک سوپربایک ایتالیایی، احتمالاً تصور می‌کنید فراری ۹۰۰ محصولی از دوکاتی یا حتی ام‌وی آگوستا باشد. اما این تصور درست نیست؛ زیرا این موتورسیکلت واقعاً با نام فراری شناخته می‌شود، البته با یک تفاوت مهم. فراری ۹۰۰ نشان مشهور اسب رقصان را روی بدنه قرمزرنگ خود دارد، اما نه یک نمونه مفهومی شکست‌خورده است و نه موتورسیکلتی معمولی که در یک کارگاه ساخته شده باشد. این محصول حاصل تلاش‌های دیوید کی است و نشان فراری روی آن نیز با تأیید پیرو فراری، پسر انزو، نصب شده.

در بخش فنی، فراری ۹۰۰ از یک پیشرانه چهارسیلندر خطی ۹۰۰ سی‌سی با خنک‌کاری هوا، دو میل بادامک بالاسری و گیربکس پنج‌سرعته بهره می‌برد. دیوید کی این موتور را از ابتدا طراحی و تولید کرد و برای ساخت پوسته‌های آن از منیزیم و آلیاژهای فلزی استفاده کرد. خروجی پیشرانه حدود ۱۰۵ اسب بخار بود و به گفته سازنده، امکان رسیدن به سرعتی نزدیک به ۲۶۶ کیلومتر بر ساعت را فراهم می‌کرد.

وزن پایین نیز یکی از ویژگی‌های مهم این موتورسیکلت بود. شاسی آن از لوله‌های رینولدز ۵۳۱ ساخته شد؛ ماده‌ای که بیشتر به استفاده در دوچرخه‌ها شهرت دارد. بدنه آلومینیومی نیز به‌صورت دستی شکل گرفت و وزن خشک موتورسیکلت را به حدود ۱۷۲ کیلوگرم رساند. سیستم ترمز برمبو وظیفه کاهش سرعت و متوقف کردن این ماشین خاص را بر عهده داشت.

طراحی ظاهری فراری ۹۰۰ کاملاً حال‌وهوای ایتالیایی داشت و نشانه‌های متعددی از سبک طراحی فراری در آن دیده می‌شد. رنگ قرمز بدنه و نشان اسب رقصان، آشکارترین ارجاعات به این برند بودند، اما جزئیات دیگری نیز وجود داشتند. دریچه‌ها و شیارهای زیر زین یادآور فراری تستاروسا بودند و چراغ‌های عقب با روشی یکپارچه در بدنه جای گرفته بودند؛ سبکی که در برخی فراری‌های قدیمی نیز دیده می‌شد. فلاپ جلو و باک نیز به‌گونه‌ای طراحی شده بودند که یک خط ممتد و روان را تداعی کنند؛ درست مانند بدنه یک خودروی اسپرت فراری. این موتورسیکلت نتیجه برنامه‌ریزی دقیق و توجه فراوان به جزئیات بود، هرچند ساخت آن کار ساده‌ای به شمار نمی‌رفت.

پروژه فراری ۹۰۰ طبق گزارش‌ها، طی پنج سال و با صرف حدود سه هزار ساعت کار تکمیل شد؛ زمانی بسیار بیشتر از آنچه معمولاً برای ساخت یک وسیله نقلیه تولید انبوه صرف می‌شود. با توجه به اینکه این موتورسیکلت به‌صورت مستقل و بدون مشارکت مستقیم شرکت فراری ساخته شده بود، این پرسش مطرح می‌شود که چگونه اجازه پیدا کرد نشان رسمی این برند را روی بدنه داشته باشد.

پاسخ این پرسش به خود دیوید کی بازمی‌گردد. او این موتورسیکلت را با هدف ادای احترام به انزو فراری و به ابتکار شخصی خود طراحی کرد و هیچ دخالتی از سوی مقر فراری در مارانلو وجود نداشت. کی قصد داشت میراث مسابقه‌ای و دستاوردهای مردی را گرامی بدارد که این برند را بنیان گذاشته بود. به همین دلیل، نامه‌ای برای پیرو فراری، پسر انزو، فرستاد و موافقت او را درخواست کرد. پیرو در پاسخ، نامه‌ای دست‌نویس برای کی ارسال کرد و رضایت خود را اعلام کرد. به این ترتیب، پروژه از تأیید خانواده فراری برخوردار شد. هرچند این موتورسیکلت هیچ‌گاه محصول کارخانه‌ای فراری نبود، فراری ۹۰۰ به تنها موتورسیکلتی تبدیل شد که به‌طور رسمی و با مجوز معتبر از نشان اسب رقصان استفاده کرد.

ظاهر فراری ۹۰۰ چشمگیر بود، اما عملکرد آن چگونه بود؟

فراری ۹۰۰ از نظر ظاهری کاملاً شایسته نام خود به نظر می‌رسید، اما اطلاعات دقیقی درباره عملکرد واقعی آن در دست نیست. دلیل اصلی این موضوع آن است که موتورسیکلت بیشتر با هدف ادای احترام و نمایش ساخته شده بود، نه برای استفاده مداوم در جاده یا پیست مسابقه. با توجه به کمیابی فوق‌العاده آن و فرایند ساخت زمان‌بر و پرهزینه، قابل درک است که مالکان آن تمایلی به تحت فشار قرار دادن موتورسیکلت در پیست نداشته باشند.

با وجود اینکه فراری ۹۰۰ به‌طور جدی در شرایط رانندگی آزمایش نشد، مشخصات فنی آن سرنخ‌هایی درباره توانایی‌های احتمالی‌اش ارائه می‌کنند. پیشرانه ۹۰۰ سی‌سی، قدرت حدود ۱۰۵ اسب بخار و وزن خشک ۱۷۲ کیلوگرمی، آن را در محدوده موتورسیکلت‌هایی مانند بی‌ام‌و F 900 GS، یاماها MT-09 و کی‌تی‌ام 890 Duke R قرار می‌دهد؛ مدل‌هایی که به سرعت، هیجان رانندگی و محبوبیت بالا شهرت دارند.

در مقایسه با موتورسیکلت‌های هم‌دوره نیز می‌توان به هوندا CBR900RR Fireblade اشاره کرد که قدرت بیشتری داشت، اما سنگین‌تر بود. بر همین اساس، احتمالاً فراری ۹۰۰ موتورسیکلتی قدرتمند و نسبتاً دشوار برای کنترل به شمار می‌رفت. دیوید کی صدای موتور آن را به صدای یک هواپیمای مسراشمیت در حال تعقیب یک اسپیت‌فایر تشبیه کرده بود؛ توصیفی که به جذابیت داستان این موتورسیکلت خاص می‌افزاید و کنجکاوی درباره توانایی‌های واقعی آن را بیشتر می‌کند.

میراث فراری ۹۰۰ فراتر از تعداد نمونه‌های تولیدشده است

با وجود کمیابی کم‌نظیر و داستان منحصربه‌فرد فراری ۹۰۰، این موتورسیکلت در نخستین تلاش‌ها برای فروش به قیمت مورد انتظار نرسید. در حراجی سال ۲۰۰۸، پیشنهادها نتوانستند برآورد اولیه ۲۳۸ هزار و ۱۴۰ دلاری را پوشش دهند و موتورسیکلت فروخته نشد. پس از آن، آگهی فروش آن در ای‌بی با قیمت ۳۳۰ هزار و ۷۲۵ دلار نیز بدون خریدار باقی ماند. با این حال، در سال ۲۰۱۲ سرانجام با قیمت ۱۱۲ هزار و ۴۳۸ دلار به فروش رسید و وارد یک مجموعه خصوصی شد؛ جایی که قرار بود از این نمونه کمیاب نگهداری شود، نه اینکه به‌طور مرتب مورد استفاده قرار بگیرد.

فراری ۹۰۰ هرگز به مرحله تولید انبوه نرسید، اما اساساً نیز با چنین هدفی طراحی نشده بود. این موتورسیکلت ادای احترامی صادقانه، دقیق و وفادارانه به مردی بود که سهم بزرگی در شکل‌گیری صنعت خودروسازی مدرن داشت. همان‌طور که انزو فراری در تاریخ خودروسازی جایگاهی منحصربه‌فرد دارد، این موتورسیکلت نیز تنها در یک نسخه ساخته شد و نمونه دیگری از آن وجود ندارد.

پیرو فراری ارزش این اثر را درک کرد و ساخت دیوید کی را ادای احترامی شایسته به پدرش دانست؛ آن هم سال‌ها پیش از معرفی فراری انزو، خودرویی که بعدها به افتخار بنیان‌گذار این برند نام‌گذاری شد. میراث واقعی فراری ۹۰۰ نیز در همین نکته نهفته است: موتورسیکلتی تک‌نسخه که با وجود ساخته نشدن در کارخانه فراری، توانست تأیید خانواده بنیان‌گذار این شرکت را به دست آورد و جایگاهی ویژه در تاریخ این برند افسانه‌ای پیدا کند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.