اکتشاف شگفت‌انگیز در اعماق اقیانوس؛ ۵۷ گونه جدید شناسایی شدند

یک ستاره دریایی با ظاهر بامزه و شبیه پاتریک در انیمیشن SpongeBob سال گذشته، هنگام پخش زنده یک مأموریت اکتشافی در اعماق آب‌های ساحلی آرژانتین توجه همه را به خود جلب کرد؛ اما این تنها کشف شگفت‌انگیز دانشمندان در آن مأموریت نبود.

تیمی بین‌المللی از زیست‌شناسان اخیراً در دانشگاه مایمونیدس در بوئنوس آیرس گرد هم آمدند تا گونه‌های متعددی را شناسایی کنند که طی مأموریت مؤسسه اقیانوس‌شناسی اشمیت در اوت ۲۰۲۵ جمع‌آوری شده بودند. در جریان این اکتشاف که تصاویر آن به‌صورت زنده پخش می‌شد، ستاره دریایی شبیه پاتریک به شهرت رسید.

شرکت‌کنندگان در کارگاه رده‌بندی زیستی، تنها طی دو هفته موفق شدند ۵۷ گونه جدید و پنج سرده جدید را نام‌گذاری کنند. این نمونه‌ها با کمک زیردریایی هدایت‌پذیر از راه دور سوباستین (ROV SuBastian) جمع‌آوری شده بودند.

بخش عمده نمونه‌ها از دره زیرآبی مار دل پلاتا به دست آمد؛ یکی از بزرگ‌ترین شکاف‌های عمیق دریایی آرژانتین که در میان بستر اقیانوس قرار دارد.

عمق این دره در عمیق‌ترین نقطه به بیش از ۳۵۰۰ متر زیر سطح اقیانوس می‌رسد. این منطقه همچنین محل برخورد جریان گرم و شور برزیل با جریان سرد و سرشار از مواد مغذی مالویناس است. برخورد این دو جریان، دره مار دل پلاتا را به یکی از مناطق دارای پویاترین فعالیت‌های اقیانوسی در جهان تبدیل کرده.

این اکتشاف با کشتی تحقیقاتی فالکور تو، متعلق به مؤسسه اقیانوس‌شناسی اشمیت، انجام شد و بخشی از برنامه تلاش‌های طرح سرشماری اقیانوس‌ها (Ocean Census) برای ثبت و شناسایی حیات دریایی در اعماق اقیانوس‌های سراسر جهان به شمار می‌رفت. هدف این طرح، شناسایی گونه‌های ناشناخته پیش از آن است که عواملی مانند تغییرات اقلیمی و استخراج معادن از بستر دریا، زیستگاه‌های آن‌ها را با خطر مواجه کنند.

ژوتیکا ویرمانی، اقیانوس‌شناس و مدیر مؤسسه اقیانوس‌شناسی اشمیت، درباره این دستاورد گفت

اکتشاف دره مار دل پلاتا زمانی توجه و تخیل عموم مردم را به خود جلب کرد که برای نخستین بار تصاویر زنده از اعماق آب‌های آرژانتین را پخش کردیم و گونه‌های دریایی احتمالا ناشناخته‌ای را به نمایش گذاشتیم. نتایج جدید نشان می‌دهند که ترکیب فناوری پیشرفته در سطح جهانی با تخصص علمی و همکاری بین‌المللی تا چه اندازه می‌تواند دستاوردهای ارزشمندی به همراه داشته باشد.

در مجموع، دانشمندان ۲۲ گونه جدید از خارپوستان، از جمله خیارهای دریایی و لاله‌های دریایی، ۲۰ گونه جدید از پاروپایان که گروهی از سخت‌پوستان کوچک هستند، ۱۴ گونه از کیسه‌تنان شامل مرجان‌های هشت‌شاخه، قلم‌های دریایی و مرجان‌های سنگی و یک نرم‌تن از گروه صدف‌های عاجی را شناسایی کردند.

برخی از مرجان‌ها، خیارهای دریایی و سخت‌پوستان کشف‌شده علاوه بر تعلق داشتن به گونه‌های جدید، در سرده‌های جدیدی نیز قرار می‌گیرند. در رده‌بندی زیستی، سرده یک سطح بالاتر از گونه قرار دارد؛ برای نمونه، واژه هومو در نام علمی انسان خردمند، Homo sapiens، نشان‌دهنده سرده است.

یکی از نمونه‌های برجسته این اکتشاف، خیار دریایی اعماق دریا بود که به دلیل زائده‌های شاخ‌مانندش، یادآور کلاه خدای اساطیر اسکاندیناوی، لوکی، است و به همین نام شهرت پیدا کرد. این جانور که یکی از حداکثر ۱۰ گونه جدید خیار دریایی کشف‌شده در این مأموریت به شمار می‌رود، در سرده Peniagone قرار گرفته.

نمونه دیگری از یافته‌های دانشمندان، خیار دریایی بنفش‌رنگ و چشمگیری بود که به‌عنوان گونه‌ای تازه به سرده Benthothuria تعلق دارد.

در میان کشفیات این مأموریت، گونه جدیدی از قلم‌های دریایی نیز دیده می‌شود. این موجودات عجیب از طریق پالایش آب، مواد غذایی موردنیاز خود را به دست می‌آورند. ظاهر آن‌ها تا حد زیادی به گیاهان شباهت دارد، اما هر قلم دریایی در واقع یک کلونی مرجانی متشکل از چندین پولیپ است.

گونه تازه‌ای از مرجان‌های هشت‌شاخه نیز در این مأموریت شناسایی شد. این موجود با ساختارهای شاخه‌مانند خود، ظاهری آشناتر نسبت به برخی دیگر از جانداران اعماق دریا دارد، اما از نظر علمی گونه‌ای کاملاً جدید به شمار می‌رود.

بعضی از گونه‌های کشف‌شده بسیار کوچک‌تر از خیارهای دریایی بودند؛ از جمله این پاروپا که نوعی سخت‌پوست کوچک محسوب می‌شود. نکته جالب توجه این است که تمام پاروپایانی که زیست‌شناسان طی این بررسی فشرده رده‌بندی کردند، برای علم ناشناخته بودند. به این ترتیب، این گروه به‌تنهایی ۲۰ گونه جدید و یک سرده جدید به مجموع کشفیات اضافه کرد.

از این موجودات کوچک و حشره‌مانند گرفته تا خیار دریایی لوکی با ساختار پیچیده و شگفت‌انگیزش، تمام این یافته‌ها یادآور آن هستند که دانش بشر درباره حیات روی زمین همچنان محدود است و گونه‌های ناشناخته بسیاری در انتظار کشف قرار دارند.

میشل تیلور، رئیس بخش علمی طرح سرشماری اقیانوس‌ها، درباره اهمیت این اکتشاف گفت

اعماق دریا میزبان برخی از اکوسیستم‌هایی است که شناخت ما از آن‌ها در مقایسه با دیگر محیط‌های طبیعی زمین بسیار اندک باقی مانده.

ژوتیکا ویرمانی نیز در ادامه به اهمیت علمی این دستاوردها اشاره کرد و گفت

دانشمندان با شناسایی گونه‌های جدید، شناخت ما از حیات دریایی اقیانوس اطلس جنوبی را گسترش داده‌اند. همچنین، از طریق طرح سرشماری اقیانوس‌ها اطمینان حاصل شده است که این داده‌های علمی در سطح جهان در دسترس قرار بگیرند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.