فسیل‌ تازه کشف‌شده نشان می‌دهد بزرگ‌ترین T. rex جهان بر اثر شکستگی دنده جان باخته است

اسکاتی، یکی از بزرگ‌ترین نمونه‌های شناخته‌شده از Tyrannosaurus rex، حدود 66 میلیون سال پیش در یک مرداب شور به‌آرامی تجزیه شد؛ شرایطی که به حفظ بی‌سابقه بخشی از بافت‌های بدن این شکارچی کمک کرد.

بزرگ‌ترین فسیل‌های کشف‌شده از T. rex به شکارچی عظیمی به نام اسکاتی تعلق دارند. هنوز مشخص نیست این دایناسور نر بوده یا ماده، اما ابعاد آن نشان می‌دهد با جانوری بسیار قدرتمند روبه‌رو هستیم. اسکاتی در ناحیه لگن حدود 4 متر ارتفاع داشت، طول بدنش به بیش از 13 متر می‌رسید و وزن آن احتمالا تا 9 تن بوده است.

با این حال، اهمیت اسکاتی فقط به اندازه چشمگیر آن محدود نمی‌شود. در یکی از استخوان‌های این دایناسور هنوز نشانه‌هایی از بافت نرم باقی مانده است؛ اتفاقی که در دیرینه‌شناسی تقریبا بی‌سابقه محسوب می‌شود، زیرا بافت‌های نرم معمولا در گذر میلیون‌ها سال از بین می‌روند. بررسی چنین بقایای ظریفی نیز به روش‌های بسیار حساس، از جمله تصویربرداری نوترونی، نیاز دارد.

پژوهشگران آزمایشگاه ملی اوک ریج وزارت انرژی آمریکا در تنسی با همکاری دیرینه‌شناسان توانستند دنده اسکاتی و بافت باقی‌مانده درون آن را با جزئیاتی کم‌سابقه بررسی کنند. این یافته یکی از نخستین بررسی‌های عمیق از بافت فسیل‌شده دایناسورها در مقیاس میکروسکوپی را در اختیار دانشمندان قرار داده است.

مائوریسیو باربی، فیزیک‌دان دانشگاه رجاینا در ساسکاچوان کانادا، گفت

مثل این است که در قرعه‌کشی برنده شده باشیم. دنده اسکاتی شبکه گسترده‌ای از رگ‌های خونی معدنی‌شده را در خود حفظ کرده که پیش از این هرگز در یک فسیل مشاهده نشده بود.

شکستگی دنده و راز مرگ اسکاتی

بررسی دنده شکسته اسکاتی سرنخ مهمی درباره آخرین روزهای زندگی این T. rex ارائه می‌کند. این شکستگی نشان می‌دهد که این دایناسور احتمالا در جریان درگیری با یک دایناسور دیگر آسیب دیده و سرانجام بر اثر جراحات ناشی از همان نبرد از پا درآمده است.

پس از ترک خوردن دنده، خون سرشار از آهن اطراف محل آسیب را پوشاند و رگ‌های خونی بسیار کوچکی در آن ناحیه شکل گرفتند تا روند ترمیم استخوان سرعت بگیرد. با وجود این واکنش طبیعی بدن، آسیب واردشده ظاهرا آن‌قدر شدید بود که اسکاتی مدت زیادی زنده نماند و در نهایت در یک مرداب شور جان داد.

محیط اطراف مرداب روند تجزیه لاشه را به‌شدت کند کرد و همین شرایط استثنایی فرصت لازم را برای حفظ و سپس فسیل‌شدن بسیاری از رگ‌های خونی فراهم آورد. به همین دلیل، دانشمندان اکنون می‌توانند واکنش بدن این شکارچی باستانی به یک جراحت جدی را تا حدی بررسی کنند.

برای مشاهده این ساختارها، پژوهشگران از تصویربرداری نوترونی برای شناسایی عناصر سبک‌تر موجود در فسیل استفاده کردند و در کنار آن سراغ تصویربرداری با پرتو ایکس رفتند تا عناصر سنگین‌تر را بررسی کنند. سپس تابش سینکروترون و روش‌های مختلف میکروسکوپی به کار گرفته شد تا بافت‌های ترمیم‌شده در سطح سلولی نیز مورد مطالعه قرار بگیرند. نکته مهم این است که تمامی این بررسی‌ها بدون آسیب‌زدن به فسیل ارزشمند اسکاتی انجام شد.

مارسلا برگ، فیزیک‌دان دانشگاه رجاینا، گفت

نوترون‌ها نه‌تنها یافته‌هایی را که پیش‌تر با روش‌های تابش سینکروترون و در جریان کشف رگ‌های خونی دنده اسکاتی به دست آورده بودیم تأیید کردند، بلکه نشان دادند این فناوری می‌تواند به‌عنوان ابزاری بسیار ارزشمند در پژوهش‌های فعلی ما برای یافتن شواهد حفظ بافت نرم در فسیل‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.