پژوهش تازه: واقعیت مجازی می‌تواند اضطراب کودکان پیش از جراحی را کاهش دهد

بر اساس نتایج یک پژوهش جدید، کودکانی که پیش از عمل جراحی از هدست واقعیت مجازی (VR) استفاده کردند، کاهش قابل‌توجهی در میزان ترس و اضطراب گزارش‌شده از سوی خود نشان دادند.

همچنین ضربان قلب و فشار خون آن‌ها نیز کاهش یافت. این پژوهش به سرپرستی دایانجان ویجسینگه از دانشگاه ویرجینیا کامنولث آمریکا انجام شده و پنجم نوامبر در مجله PLOS Digital Health به چاپ رسیده است.

اضطراب پیش از جراحی حدود ۵۰ تا ۷۵ درصد کودکانی را که تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند، تحت تأثیر قرار می‌دهد. این وضعیت با دشواری در شروع بیهوشی، افزایش درد پس از جراحی و طولانی‌تر شدن دوره بهبودی ارتباط دارد. برای کنترل این اضطراب معمولاً از داروهای آرام‌بخش استفاده می‌شود، اما این روش می‌تواند خطراتی به همراه داشته باشد. در مقابل، روش‌های غیردارویی مانند بازی‌درمانی، موسیقی‌درمانی و واقعیت مجازی نتایج امیدوارکننده‌ای داشته‌اند، هرچند اطلاعات مربوط به اجرای عملی آن‌ها در محیط‌های درمانی واقعی همچنان محدود است.

کاهش اضطراب و بهبود علائم حیاتی پس از استفاده از واقعیت مجازی

پژوهشگران در این مطالعه یک تجربه اختصاصی واقعیت مجازی طراحی کردند که با استفاده از هدست متا کوئست اجرا می‌شد. کودکان در این محیط مجازی می‌توانستند وارد یکی از دو فضای اتاق تعاملی مخصوص کودکان یا ساحلی آرامش‌بخش شوند.

این برنامه طی یک دوره ۹ ماهه برای ۸۰ کودک ۶ تا ۱۵ ساله که قرار بود در یک بیمارستان کودکان در آمریکا تحت جراحی انتخابی قرار بگیرند، اجرا شد. پژوهشگران پیش و بلافاصله پس از هر جلسه، میزان اضطراب و ترس گزارش‌شده توسط کودکان، ضربان قلب و فشار خون آن‌ها را اندازه‌گیری کردند. همچنین از کودکان، والدین و پرستاران درباره تجربه استفاده از این فناوری نظرسنجی شد.

میانه میزان اضطراب گزارش‌شده کودکان در مقیاس صفر تا ۱۰، از ۳ به ۱ کاهش یافت. میزان ترس نیز در مقیاس صفر تا ۴، از ۱ به صفر رسید. هر دو کاهش از نظر آماری معنادار بودند و مقدار احتمال آماری آن‌ها کمتر از ۰.۰۰۱ گزارش شد.

از مجموع ۸۰ کودک شرکت‌کننده، ۴۶ نفر معادل ۵۷.۵ درصد، در میزان اضطراب و ۴۴ نفر معادل ۵۵ درصد، در میزان ترس به سطحی از بهبود رسیدند که از نظر بالینی معنادار محسوب می‌شود.

ضربان قلب کودکان نیز به‌طور میانگین ۵.۸ ضربه در دقیقه کاهش یافت و فشار خون سیستولیک آن‌ها به‌طور متوسط ۴.۱ میلی‌متر جیوه پایین آمد. این دو تغییر نیز از نظر آماری معنادار بودند. بیشتر کودکان، والدین و پرستاران ارزیابی مثبتی از تجربه استفاده از واقعیت مجازی داشتند.

نبود گروه کنترل؛ محدودیت اصلی پژوهش

پژوهشگران تأکید کردند که به دلیل نبود گروه کنترل، نمی‌توان تمام کاهش اضطراب و ترس را مستقیماً به استفاده از واقعیت مجازی نسبت داد. بخشی از این تغییرات ممکن است به کاهش طبیعی اضطراب در گذر زمان مربوط باشد؛ به‌ویژه در کودکانی که پیش از شروع جلسه، سطح اضطراب بسیار بالایی داشتند.

با وجود این محدودیت، محققان نتیجه گرفتند که اجرای واقعیت مجازی در محیط واقعی بیمارستان امکان‌پذیر و ایمن بوده و با کاهش معنادار اضطراب کودکان همراه شده است.

نویسندگان پژوهش گفتند

با ادامه تحقیقات و اجرای سنجیده این فناوری، واقعیت مجازی می‌تواند گزینه‌ای امیدوارکننده برای گنجاندن در مراقبت‌های دلسوزانه و خانواده‌محور کودکان باشد؛ البته این موضوع به تأیید نتایج در پژوهش‌های کنترل‌شده نیاز دارد. چنین رویکردی می‌تواند به کودکان بیشتری کمک کند تا با آرامش و اطمینان خاطر بیشتری با اقدامات پزشکی روبه‌رو شوند.

والا اس. ابو رکبه، نویسنده اول این پژوهش، نیز درباره اهمیت استفاده از روش‌های غیردارویی برای کاهش اضطراب کودکان گفت

گاهی بهترین حمایتی که می‌توان پیش از جراحی به یک کودک ارائه داد، اصلاً استفاده از دارو نیست. یکی از بخش‌های ارزشمند این پژوهش برای من، مشاهده استقبال مثبت کودکان و خانواده‌هایشان از تجربه واقعیت مجازی بود. من به‌عنوان یک داروساز، علاقه‌مندم روش‌های ایمن و غیردارویی را بررسی کنم که بتوانند به کودکان در مواجهه با اضطراب و ابهام ناشی از جراحی کمک کنند.

استقبال پرستاران از جلسات واقعیت مجازی

دایانجان ویجسینگه نیز با اشاره به سهولت اجرای این برنامه در محیط‌های درمانی شلوغ گفت

در یک بخش جراحی شلوغ مخصوص کودکان، اجرای یک جلسه کوتاه واقعیت مجازی برای پرستاران آسان بود، خطری ایجاد نکرد و با استقبال بسیار خوبی روبه‌رو شد. از هر ۱۰ کودک، ۹ نفر تمایل داشتند دوباره از این فناوری استفاده کنند و تقریباً تمام والدین نیز آن را به دیگران توصیه می‌کردند. میزان اضطراب و ترس گزارش‌شده توسط کودکان پس از جلسه، در مقایسه با قبل از آن کمتر بود. از آنجا که این طرح با هدف بهبود کیفیت مراقبت اجرا شد و گروه مقایسه نداشت، هنوز نمی‌توانیم مشخص کنیم چه میزان از این بهبود مستقیماً ناشی از واقعیت مجازی بوده است. به همین دلیل، انجام یک کارآزمایی کنترل‌شده گام ضروری بعدی خواهد بود.

ویجسینگه در ادامه درباره روند اجرای این برنامه طی ۹ ماه توضیح داد

ما این برنامه را به‌عنوان یک طرح بهبود کیفیت در نظر گرفتیم، نه یک آزمایش مقطعی و یک‌باره. طی ۹ ماه، بر اساس بازخوردهایی که از کودکان، والدین و پرستاران دریافت می‌کردیم، برنامه را به‌طور مداوم اصلاح و بهینه‌سازی کردیم. چیزی که بیش از همه برایم جالب بود، استقبال سریع کارکنان پرستاری از این روش بود؛ هر ۲۹ پرستاری که در این طرح مشارکت داشتند، اعلام کردند که استفاده از آن را برای کودکان دیگر نیز توصیه می‌کنند.

او همچنین به تأثیر بیشتر این فناوری بر کودکانی اشاره کرد که پیش از شروع جلسه اضطراب شدیدتری داشتند

کودکانی که پیش از جلسه اضطراب بیشتری را تجربه می‌کردند، پس از استفاده از واقعیت مجازی بیشترین میزان کاهش اضطراب را نشان دادند. این نتیجه امیدوارکننده است، اما احتمالاً بخشی از آن به پدیده آماری بازگشت به میانگین مربوط می‌شود. تنها یک پژوهش کنترل‌شده می‌تواند سهم واقعی واقعیت مجازی را از این اثر آماری تفکیک کند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.