همکاری اپل و گوگل دردسرساز شد؛ شکایت دسته‌جمعی در کانادا به جریان افتاد

قاضی دادگاه عالی بریتیش کلمبیا با صدور حکمی، اجازه پیگیری یک شکایت دسته‌جمعی علیه اپل را صادر کرد.

پیشینه اختلاف اپل و گوگل

توافق اپل با شرکت آلفابت برای انتخاب گوگل به‌عنوان موتور جست‌وجوی پیش‌فرض مرورگر سافاری، طی سال‌های اخیر توجه نهادهای نظارتی در آمریکا، بریتانیا و استرالیا را به خود جلب کرده است. نگرانی‌های مشابه درباره رقابت در بازار جست‌وجو نیز در اتحادیه اروپا و ژاپن مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

اگرچه جزئیات تحقیقات در هر منطقه متفاوت بوده، اما محور اصلی همه آن‌ها بررسی تأثیر سلطه گوگل بر بازار جست‌وجو و احتمال محدود شدن رقابت به‌واسطه توافق این شرکت با سایر کمپانی‌ها بوده است.

توافق اپل و گوگل همچنین در جریان پرونده ضدانحصار وزارت دادگستری آمریکا علیه غول جست‌وجو به‌شدت مورد توجه قرار گرفت. در این دادگاه، مدیران اپل از جمله ادی کیو و جان جیاناندریا شهادت دادند. جیاناندریا در سال ۲۰۱۸ از گوگل به اپل پیوسته بود و تا زمان کناره‌گیری از سمت خود در اوایل سال ۲۰۲۶، مسئولیت هدایت فعالیت‌های هوش مصنوعی اپل را برعهده داشت.

در پی رسیدگی به پرونده آمریکا، یک قاضی فدرال در اوت ۲۰۲۴ حکم داد که گوگل از طریق توافق‌های ضد رقابتی، از جمله قرارداد همکاری با اپل، به‌صورت غیرقانونی انحصار خود را در بازار جست‌وجوی اینترنتی حفظ کرده است.

اکنون شواهد ارائه‌شده در آن دادگاه، به یکی از بخش‌های مهم شکایت دسته‌جمعی علیه اپل در کانادا تبدیل شده‌اند؛ پرونده‌ای که اخیراً با تأیید قاضی دادگاه عالی بریتیش کلمبیا اجازه ادامه رسیدگی در قالب شکایت گروهی را دریافت کرده است.

تأیید شکایت دسته‌جمعی در کانادا

این پرونده نخستین بار در سال ۲۰۲۱ از سوی شرکت اسپارک ایونت رنتالز، فعال در حوزه اجاره تجهیزات و امکانات برگزاری رویداد در استان بریتیش کلمبیا، مطرح شد.

در مقابل، اپل استدلال کرد که توافق این شرکت با گوگل صرفاً یک قرارداد قانونی برای توزیع خدمات محسوب می‌شود و نباید آن را تبانی غیرقانونی تلقی کرد. اپل همچنین مدعی شد که گوگل باید طرف اصلی این پرونده باشد و خود را صرفاً ناظری بی‌تقصیر در این ماجرا معرفی کرد.

اکنون که اپل تنها متهم این پرونده محسوب می‌شود، قاضی توماس اجازه داده است رسیدگی به شکایت در قالب یک دعوای دسته‌جمعی ادامه پیدا کند. او معتقد است دلایل کافی برای بررسی این موضوع وجود دارد که آیا پرداخت‌های گوگل به اپل، مانع از توسعه موتور جست‌وجوی اختصاصی توسط این شرکت شده‌اند یا خیر.

البته تأیید شکایت به معنای اثبات رفتار ضد رقابتی اپل نیست؛ بلکه صرفاً به این معناست که ادعاهای مطرح‌شده شرایط لازم برای پیگیری در قالب یک دعوای دسته‌جمعی را دارند.

در بخشی از رأی دادگاه آمده است

ادعای اصلی مطرح‌شده در این دادخواست آن است که اپل می‌توانست با استفاده از منابع مالی و شبکه توزیع گسترده خود وارد بازار موتورهای جست‌وجو شود، اما به دلیل دریافت میلیاردها دلار از گوگل در قالب پرداخت‌های مبتنی بر سهم درآمد، از چنین اقدامی صرف‌نظر کرد. این مبالغ در ازای انتخاب گوگل به‌عنوان ارائه‌دهنده پیش‌فرض جست‌وجو در محصولات اپل پرداخت می‌شدند. چنین توافقی قدرت قابل‌توجهی در بازار در اختیار گوگل قرار داد و به این شرکت امکان داد هزینه تبلیغات جست‌وجویی را بالاتر از سطح رقابتی تعیین کند.

از نظر من، این ادعا نشان‌دهنده وجود هدفی مشترک برای انجام اقدامی ممنوع طبق ماده ۴۵ قانون رقابت است. بنابراین، در این مرحله نمی‌توان به‌طور آشکار و قطعی نتیجه گرفت که شاکی نتوانسته توافق میان گوگل و اپل برای رقابت نکردن در بازار موتورهای جست‌وجو را به‌درستی مطرح کند.

قاضی توماس در بخشی از رأی خود به شهادت جان جیاناندریا و همچنین اظهارات مستقیم ادی کیو در دادگاه ضدانحصار آمریکا استناد کرده است. او در نهایت نتیجه گرفت

این شواهد تا حدی مبنای واقعی برای این برداشت فراهم می‌کنند که اپل به دلیل توافق خود با گوگل، در بازار موتورهای جست‌وجو با این شرکت رقابت نکرده است.

قاضی همچنین به اعتراض‌های اپل درباره نحوه استفاده شاکی از مدارک اشاره کرد. او پذیرفت که شاکی برخی شواهد را به‌صورت گزینشی و در حمایت از ادعاهای خود انتخاب کرده است، اما در ادامه توضیح داد که انجام چنین کاری در این مرحله از روند دادرسی قابل قبول به نظر می‌رسد.

با تأیید شکایت دسته‌جمعی، پرونده اکنون می‌تواند مراحل بعدی رسیدگی را طی کند و به سمت محاکمه پیش برود. با وجود این، هنوز تاریخی برای برگزاری دادگاه نهایی اعلام نشده است.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.