برخی زنان می‌توانند ۱۰۰ میلیون رنگ را ببینند؛ دانشمندان دلیل آن را توضیح دادند

بیشتر انسان‌ها برای دریافت رنگ‌های قرمز، سبز و آبی، سه نوع سلول مخروطی تخصصی در چشم خود دارند، اما افراد دارای تتراکروماسی از نوع چهارمی از این سلول‌ها نیز برخوردارند که به بخش زرد-سبز طیف نور مرئی حساس است. با این حال، داشتن این گیرنده اضافی به‌تنهایی به معنای برخورداری از بینایی رنگی فوق‌العاده نیست.

کانچتا آنتیکو خود را ملکه رنگ می‌نامد و دلیل قابل‌توجهی هم برای این عنوان دارد. این نقاش ساکن سن‌دیگو در کالیفرنیا می‌گوید می‌تواند تا ۱۰۰ میلیون رنگ متفاوت را تشخیص دهد؛ رقمی که حدود ۱۰۰ برابر بیشتر از تعداد رنگ‌هایی است که چشم بیشتر انسان‌ها قادر به تفکیک آن‌هاست. البته آنتیکو تنها فردی نیست که ممکن است چنین توانایی‌ای داشته باشد.

ژن‌هایی که می‌توانند گیرنده چهارم رنگ را ایجاد کنند

دانشمندان می‌گویند حدود ۱۲ درصد از زنان حامل گونه‌هایی از ژن‌ها روی کروموزوم‌های X خود هستند که ممکن است به تولید یک رنگدانه نوری اضافی منجر شود. بیشتر انسان‌ها در شبکیه سه نوع سلول مخروطی دارند که به طول موج‌های مرتبط با قرمز، سبز و آبی واکنش نشان می‌دهند، اما در افراد دارای تتراکروماسی، نوع چهارمی از این سلول‌ها نیز وجود دارد.

شاید نزدیک‌ترین تجربه‌ای که بیشتر ما برای درک چنین بینایی گسترده‌ای داریم، تماشای آثار آنتیکو باشد. نقاشی‌های او رابطه میان رنگ و نور در طبیعت را به تصویر می‌کشند. برای نمونه، در یکی از آثارش با عنوان Between the Devil & The Deep Blue Sea، ماه از پشت پرده‌ای ضخیم از ابرها در آسمانی مه‌آلود دیده می‌شود و نور آن روی اقیانوس و صخره‌ای در پیش‌زمینه می‌افتد. آنتیکو هاله ملایم اطراف ماه را تنها با رنگ‌های زرد و سفید نمایش نداده و در آن طیف‌هایی از سبز و حتی لکه‌هایی از بنفش و صورتی نیز دیده می‌شود.

آنتیکو در سال ۲۰۲۲ به گاردین گفت

من دقیقا همان چیزی را نقاشی می‌کنم که می‌بینم. اگر یک گل صورتی باشد و ناگهان کمی یاسی یا آبی در آن دیده شود، من واقعا همان را دیده‌ام.

با این حال، دانشمندان تأکید دارند که وجود یک گیرنده رنگی اضافی لزوما به معنای برخورداری از بینایی رنگی چندین‌برابری نیست. حتی پژوهشگرانی که بیش از یک دهه توانایی‌های آنتیکو را بررسی کرده‌اند، نمی‌توانند با اطمینان بگویند او واقعا میلیون‌ها رنگ بیشتری نسبت به دیگران تشخیص می‌دهد. دلیل این مسئله آن است که فرایند دیدن تنها به چشم وابسته نیست و مغز نیز نقش اساسی دارد.

وقتی فردی به یک جسم نگاه می‌کند، نور پس از برخورد با سطح آن به سمت شبکیه چشم بازتاب می‌شود؛ جایی که سلول‌های مخروطی قرار دارند. شبکیه سپس این اطلاعات نوری را به سیگنال‌های الکتریکی تبدیل می‌کند تا مغز بتواند آن‌ها را پردازش کند.

تفاوت میان داشتن گیرنده اضافی و دیدن رنگ‌های بیشتر

بنابراین، وجود نوع چهارم سلول مخروطی به‌تنهایی برای ایجاد بینایی رنگی فوق‌العاده کافی نیست. مغز فرد نیز باید مسیرهای عصبی لازم را شکل داده باشد تا بتواند اطلاعات دریافت‌شده از این گیرنده اضافی را به‌عنوان یک منبع مستقل برای تشخیص رنگ پردازش کند.

در مرور پژوهش‌های مربوط به تتراکروماسی که در سال ۲۰۱۹ منتشر گردید، این وضعیت با دو مفهوم توضیح داده شده است. در حالت نخست که تتراکروماسی ضعیف نام دارد، فرد ممکن است چهار نوع سلول مخروطی داشته باشد، اما بینایی او همچنان از نظر عملکردی سه‌رنگ باقی بماند؛ یعنی برای تطبیق دادن رنگ‌ها تنها سه متغیر کافی باشد. در حالت دوم که تتراکروماسی قوی نامیده می‌شود، فرد برای تطبیق رنگ‌ها به چهار محرک مستقل نیاز دارد.

پژوهشگرانی که آنتیکو را بررسی کرده‌اند، احتمال می‌دهند او از نوع تتراکروماسی عملکردی باشد. یکی از دلایلی که برای این فرض مطرح شده، سابقه طولانی او در نقاشی است. به گفته کیمبرلی اِی. جیمسون، یکی از دانشمندانی که روی توانایی آنتیکو تحقیق کرده، او از هفت‌سالگی به‌طور مداوم نقاشی کشیده است.

جیمسون به گاردین گفت

ژنتیک به انسان امکان انجام برخی کارها را می‌دهد و اگر محیط شرایط لازم برای استفاده از آن توانایی را فراهم کند، آن ژن‌ها فعال می‌شوند. برای بیشتر افراد، چنین شرایطی هیچ‌وقت به وجود نمی‌آید.

آزمایش ژنتیکی چه چیزی را مشخص می‌کند؟

آزمایش ژنتیکی می‌تواند نشان دهد که آیا فرد از نظر زیستی ظرفیت احتمالی تتراکروماسی را دارد یا نه، اما نمی‌تواند مشخص کند که آیا او مانند آنتیکو یک تتراکروماست عملکردی است یا خیر.

به همین دلیل، باید نسبت به آزمایش‌های اینترنتی که ادعا می‌کنند می‌توانند تتراکروماسی را تشخیص دهند، با تردید برخورد کرد. پروژه تتراکروماسی دانشگاه نیوکاسل توضیح می‌دهد که نمایشگرهای رایانه‌ای بر پایه استاندارد قرمز، سبز و آبی ساخته شده‌اند و بنابراین اطلاعات رنگی کافی برای فعال کردن بُعد اضافی احتمالی در بینایی یک فرد تتراکروماست را ارائه نمی‌کنند. پژوهشگران این پروژه نتیجه گرفتند که به همین علت، آزمایش آنلاین نمی‌تواند تتراکروماسی را بررسی کند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.