کلیه خوک توانست مردی را 9 ماه از دیالیز بی‌نیاز کند

پیوند کلیه خوک برای نخستین بار توانست یک بیمار را به مدت رکوردشکن 9 ماه از دیالیز دور نگه دارد. این دستاورد به گیرنده اجازه داد تا در دوره انتظار برای یافتن کلیه مناسب انسانی، مدت بیشتری بدون دیالیز زندگی کند.

کلیه خوک در 25 ژانویه 2025 به تیم اندروز پیوند زده شد و نتیجه این آزمایش نشان می‌دهد که اندام‌های حیوانی شاید بتوانند در آینده به عنوان راهکاری موقت برای بیمارانی مورد استفاده قرار گیرند که مدت زیادی در صف دریافت عضو اهدایی هستند. البته این احتمال نیز وجود دارد که چنین اندام‌هایی روزی بتوانند جایگزینی دائمی برای کلیه انسانی باشند.

میشل ویلیکامب از امپریال کالج لندن که در این پژوهش مشارکتی نداشته است، گفت

از نظر علمی، آنچه پژوهشگران به دست آورده‌اند واقعاً شگفت‌انگیز است.

برای افرادی که به بیماری شدید کلیوی مبتلا هستند و عملکرد کلیه‌هایشان از بین رفته، دیالیز ضروری می‌شود. در چنین شرایطی، پیوند کلیه معمولاً بهترین گزینه برای افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی است، اما تعداد افراد نیازمند عضو بسیار بیشتر از کلیه‌های قابل اهداست.

یکی از راهکارهای احتمالی برای حل این مشکل، زنوترنسپلنتیشن یا انتقال اندام از حیوان به انسان است. در ژانویه 2022، برای نخستین بار قلب یک خوک به یک انسان پیوند زده شد، اما گیرنده چند ماه بعد جان باخت و احتمال داده شد که وجود یک ویروس خوکی در این اتفاق نقش داشته باشد. سال گذشته نیز پیوند کبد خوک انجام شد.

در سال 2024، برای نخستین بار کلیه خوک به یک فرد زنده پیوند زده شد. ریچارد اسلیمن، دریافت‌کننده 62 ساله این کلیه، 52 روز پس از عمل درگذشت و علت مرگ او مشکلات مرتبط با قلب اعلام شد. در تازه‌ترین آزمایش، تیم اندروز 66 ساله که به نارسایی کلیوی مرحله پایانی مبتلا بود، تصمیم گرفت برای رهایی از دیالیز و در انتظار ماندن برای دریافت کلیه مناسب انسانی، یک کلیه خوک دریافت کند.

لئوناردو ریلا و همکارانش در بیمارستان ماس جنرال بریگام در بوستون، این کلیه را در ژانویه 2025 به اندروز پیوند زدند. عضو مورد استفاده از یک خوک مینیاتوری یوکاتان گرفته شده بود. کلیه پیش از پیوند به صورت ژنتیکی اصلاح شده بود تا سازگاری بیشتری با بدن انسان داشته باشد. پژوهشگران برخی قندهایی را که بدن انسان علیه آن‌ها آنتی‌بادی تولید می‌کند حذف کردند و 7 ژن انسانی نیز به ساختار ژنتیکی خوک افزودند.

عمل در ابتدا موفقیت‌آمیز بود و اندروز توانست دیالیز را کنار بگذارد و به زندگی عادی خود بازگردد. با این حال، حدود 6 ماه بعد به دلیل ابتلا به عفونت استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی‌سیلین یا MRSA در بیمارستان بستری شد؛ عفونتی که بیشتر آنتی‌بیوتیک‌ها توان مقابله مؤثر با آن را ندارند.

پزشکان برای کنترل این عفونت میزان داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی اندروز را کاهش دادند، اما پس از آن آسیب‌هایی در رگ‌های خونی کلیه ایجاد شد. این آسیب‌ها به تدریج پیشرفت کردند و در نهایت باعث از کار افتادن عضو شدند.

لئوناردو ریلا گفت

اینکه یک کلیه خوک توانسته 9 ماه دوام بیاورد واقعاً باورنکردنی است.

کلیه پس از 271 روز از بدن اندروز خارج شد که طولانی‌ترین مدت عملکرد ثبت‌شده برای چنین پیوندی محسوب می‌شود. اندروز حدود 3 ماه دیگر به دیالیز بازگشت و سرانجام در ژانویه 2026 توانست یک کلیه مناسب انسانی دریافت کند. این رویداد نخستین موردی بود که در آن کلیه خوک به عنوان پلی موقت تا زمان انجام پیوند کلیه انسانی مورد استفاده قرار گرفت.

ریلا گفت

چنین پیوندهایی می‌توانند به بیماران کمک کنند تا از دیالیز دور بمانند؛ موضوعی بسیار مهم، زیرا دیالیز فشار و فرسودگی زیادی به بدن وارد می‌کند. امیدوارم شاید حدود 15 سال دیگر، کلیه‌های خوک بتوانند از نظر کارایی با پیوند کلیه انسانی رقابت کنند، اما هنوز به آن مرحله نرسیده‌ایم.

نخستین پیوندهای کلیه خوک در انسان

در سال 2024، 3 نفر در آمریکا کلیه‌های خوک‌های اصلاح‌شده ژنتیکی را دریافت کردند. این اتفاق گام دیگری در مسیر تبدیل پیوند اندام حیوانی به انسان به یک روش درمانی معمول بود.

این روش همچنان در مرحله آزمایشی قرار دارد و ریلا اعلام کرده است که هنوز نمی‌تواند هزینه احتمالی آن را برآورد کند. با این حال، تنها در آمریکا حدود 600,000 نفر تحت دیالیز قرار دارند و هزینه این درمان برای هر فرد می‌تواند سالانه حدود 100,000 دلار باشد.

ریلا گفت

تاکنون این تیم 5 پیوند از این نوع را انجام داده است. همچنین قرار است 2 گزارش موردی دیگر در سال جاری منتشر شود که یکی از آن‌ها مربوط به بیماری است که توانسته رکورد 9 ماه عملکرد کلیه خوک اندروز را پشت سر بگذارد. به نظر می‌رسد در آینده این نوع پیوندها گسترده‌تر انجام شوند، اما احتمالاً مدتی زمان لازم است تا این روش وارد مرحله استفاده وسیع شود.

او هزینه بالای احتمالی این درمان را یکی از دلایل کند بودن روند گسترش آن دانست. ویلیکامب تأکید کرد که تحقیقات درباره کلیه‌های مصنوعی، روش‌های بازسازی اندام‌های آسیب‌دیده و راهکارهای بهینه‌سازی اندام‌های اهدایی نیز باید ادامه پیدا کند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.