گزارش: جنگ هسته‌ای و استفاده مخرب از هوش مصنوعی، بقای بشر را تا سال ۲۱۰۰ تهدید می‌کنند

بر اساس ارزیابی جدیدی از خطرات جهانی، استفاده مخرب از هوش مصنوعی و درگیری هسته‌ای ممکن است تا سال ۲۱۰۰ به انقراض انسان‌ها منجر شوند.

این دو تهدید در صدر فهرستی شامل ۱۷ خطر عمده برای سلامت انسان در ۷۵ سال آینده قرار دارند. کاهش کمک‌های مالی کشورهای ثروتمند، بحران اقلیمی و سوءتغذیه کودکان نیز از دیگر خطرات شناسایی‌شده در این ارزیابی هستند.

متخصصان کمیسیون لنست (Lancet) درباره تهدیدهای جهانی سلامت در قرن بیست‌ویکم تأکید کردند که این خطرات با یکدیگر ارتباط دارند و باید به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرند. با این حال، آن‌ها معتقدند هنوز راهکارهای عملی برای مقابله با هر یک از این تهدیدها وجود دارد.

پروفسور کریستوفر موری، رئیس مشترک این کمیسیون و مدیر مؤسسه سنجش و ارزیابی سلامت دانشگاه واشینگتن، گفت

تصمیم‌هایی که رهبران امروز اتخاذ می‌کنند، سلامت و رفاه نسل آینده را شکل خواهند داد.

برای تهیه این فهرست، اعضای کمیسیون برآورد کردند که بر اساس روندهای فعلی، هر تهدید چه میزان از سال‌های زندگی سالم انسان‌ها را بر اثر بیماری، ناتوانی یا مرگ زودرس از بین خواهد برد. این شاخص با عنوان سال‌های عمر تعدیل‌شده برحسب ناتوانی (DALY) شناخته می‌شود.

در گزارش آمده است که استفاده مخرب از هوش مصنوعی، از جمله تولید سلاح‌های زیستی، و همچنین جنگ هسته‌ای همراه با قحطی ناشی از آن، خطر انقراض بشر را طی ۷۵ سال آینده به همراه دارند. هرچند احتمال وقوع این سناریوها همچنان پایین ارزیابی می‌شود، پیامدهای احتمالی آن‌ها می‌تواند به نابودی بشریت منجر شود. در یک جنگ هسته‌ای گسترده، انتشار ذرات فراوان در لایه‌های بالایی جو ممکن است نور خورشید را مسدود کند و قحطی جهانی به وجود آورد. از سوی دیگر، هوش مصنوعی می‌تواند برای ساخت سلاح‌های زیستی خطرناک مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

در سرمقاله‌ای از مجله لنست که هم‌زمان با انتشار گزارش منتشر شد، نسبت به پیامدهای این خطرات هشدار داده شده است

اگر این تهدیدها به واقعیت تبدیل شوند، ابعاد خسارت ناشی از آن‌ها می‌تواند فاجعه‌ای آخرالزمانی برای بشریت رقم بزند.

مهم‌ترین تهدیدهای جهانی برای سلامت انسان

بر اساس این ارزیابی، خطراتی که در مجموع می‌توانند بیش از یک میلیارد سال عمر سالم انسان‌ها را از بین ببرند، در گروه تهدیدهای فاجعه‌بار عمده قرار گرفته‌اند. این موارد علاوه بر جنگ هسته‌ای و استفاده مخرب از هوش مصنوعی، شامل آلودگی هوا، مقاومت ضدمیکروبی، سوءتغذیه کودکان، تشدید بحران اقلیمی، درگیری‌های نظامی متعارف، کاهش کمک‌های خارجی، مصرف بالای الکل، فشار خون بالا، نابرابری درآمدی، سطح پایین تحصیلات، همه‌گیری‌های طبیعی، چاقی، مشکلات سلامت روان، استعمال دخانیات و سالمندی ناسالم هستند.

برای قرار گرفتن یک تهدید در این فهرست، صرفاً بالا بودن میزان خسارت احتمالی کافی نبود؛ بلکه باید راهکارهایی نیز برای مقابله با آن وجود می‌داشت.

ابراهیم ابوبکر، عضو کمیسیون و استاد اپیدمیولوژی بیماری‌های عفونی در دانشگاه کالج لندن، گفت

هدف ما این نیست که صرفاً فهرستی از تهدیدها ارائه دهیم تا مردم را بترسانیم و بگوییم خطرات زیادی بشریت را تهدید می‌کنند. نقطه شروع ما این است که اگر امروز سیاست‌گذار هستید، چه در سطح نهادهای چندجانبه جهانی و چه در سطح ملی، باید بدانید با چه خطراتی ممکن است روبه‌رو شوید و اقدام به‌موقع شما تا چه اندازه می‌تواند در تغییر شرایط و کاهش پیامدها مؤثر باشد.

بر اساس این گزارش، اگر افزایش دمای جهانی به حدود ۱.۸ درجه سانتی‌گراد محدود شود، به‌جای آنکه دما به ۴.۴ درجه سانتی‌گراد برسد، می‌توان از ازدست‌رفتن ۱.۸۹ میلیارد سال زندگی سالم جلوگیری کرد. پژوهشگران برای هر تهدید، سناریوهای خوش‌بینانه و بدبینانه را بررسی کرده‌اند تا میزان خسارت احتمالی و تأثیر اقدامات پیشگیرانه را برآورد کنند.

در مناطق پردرآمد، بیماری‌های غیرواگیر مانند چاقی و مشکلات سلامت روان از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده سلامت به شمار می‌روند. در مقابل، در مناطق کم‌درآمد، عواملی مانند دسترسی محدود به آموزش و پایین بودن سطح تحصیلات سهم بیشتری در کاهش سال‌های زندگی سالم دارند.

کاهش کمک‌های بین‌المللی و پیامدهای آن

در یک سال گذشته، شماری از کشورهای بزرگ کمک‌کننده، از جمله ایالات متحده و بریتانیا، کاهش چشمگیری در بودجه کمک‌های خارجی خود اعلام کرده‌اند. بر اساس یافته‌های کمیسیون، فروپاشی یا کاهش شدید کمک‌های بین‌المللی حوزه سلامت می‌تواند تا پیش از سال ۲۱۰۰ باعث ازدست‌رفتن حداکثر ۱.۵ میلیارد سال عمر تعدیل‌شده برحسب ناتوانی شود. نزدیک به ۷۰ درصد این خسارت احتمالی به کشورهای جنوب صحرای آفریقا مربوط خواهد بود؛ منطقه‌ای که بار سنگینی از پیامدهای سوءتغذیه کودکان را نیز تحمل می‌کند.

این کمیسیون از ۳۵ متخصص تشکیل شده و قرار است یافته‌های آن روز یکشنبه در اجلاس جهانی سلامت در برلین آلمان ارائه شود. ارزیابی مذکور هر سال به‌روزرسانی خواهد شد تا ۱۷ تهدید شناسایی‌شده دوباره بررسی شوند و داده‌های تازه و خطرات نوظهور نیز در تحلیل‌ها مورد توجه قرار گیرند.

نویسندگان گزارش از رهبران جهان خواسته‌اند پیش از تبدیل شدن این تهدیدها به بحران‌های گسترده، برای مهار آن‌ها اقدام کنند. سرمایه‌گذاری در نوآوری‌های فناورانه و تقویت نظام‌های سلامت از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش خطرات و افزایش آمادگی جوامع کمک کند.

کریستوفر موری درباره روند شکل‌گیری این ارزیابی گفت

سه سال پیش که این فرایند را آغاز کردیم، تصورمان این بود که با سه تهدید بزرگ روبه‌رو هستیم: درگیری‌ها، بحران اقلیمی و همه‌گیری‌ها. اما اکنون مشخص شده است که شمار تهدیدهایی که باید نگران آن‌ها باشیم بسیار بیشتر است. دولت‌ها باید منابع مالی و نیروی انسانی مشخصی را به پیش‌بینی خطرات، پیشگیری از آن‌ها و آماده‌سازی برای مقابله با این مجموعه متنوع‌تر از تهدیدها اختصاص دهند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.