کشف تازه: گربه‌ها و صاحبانشان ارتباط هورمونی عجیبی با یکدیگر برقرار می‌کنند

پس از گذراندن روزی خسته‌کننده، روی مبل می‌نشینید و گربه‌تان کنار شما جمع می‌شود و سرش را به دستتان تکیه می‌دهد. گرمای بدن و صدای خرخر او، بخش آشنایی از رابطه صمیمانه شماست.

دانشمندان ژاپنی برای بررسی این پیوند، دو هورمون را مورد مطالعه قرار دادند. اکسی‌توسین در ایجاد پیوندهای اجتماعی نقش دارد و هنگام تماس محبت‌آمیز ممکن است افزایش یابد. کورتیزول نیز به تنظیم واکنش بدن در برابر استرس و مدیریت مصرف انرژی کمک می‌کند.

نتایج پژوهشی که در نشریه علمی iScience منتشر شده، نشان می‌دهد صاحبان گربه‌هایی که سطح اکسی‌توسین بالاتری داشتند، معمولاً گربه‌هایی با سطح بالاتر همین هورمون نیز داشتند. همچنین، افزایش اکسی‌توسین در گربه‌ها با کاهش احساسات منفی و پایین‌تر بودن سطح کورتیزول در صاحبانشان ارتباط داشت.

هنوز مشخص نیست این ارتباط‌ها دقیقاً چگونه شکل می‌گیرند. سا‌هو تاکاگی، نویسنده اصلی پژوهش از دانشگاه کیوتو، در گفت‌وگو با ساینس‌آلرت نوازش کردن را یکی از توضیحات احتمالی دانست و گفت

به نظر من، این ارتباط ممکن است به این دلیل شکل بگیرد که هنگام نوازش کردن گربه و نوازش شدن توسط صاحبش، سطح اکسی‌توسین در هر دو افزایش پیدا می‌کند و همین تعامل به تقویت پیوند میان آن‌ها کمک می‌کند.

گربه‌ها می‌توانند ارتباط عاطفی عمیقی با انسان‌ها برقرار کنند، اما جنبه‌های فیزیولوژیکی این رابطه هنوز به‌اندازه کافی بررسی نشده‌اند. پژوهشگران می‌گویند پیش از این مطالعه، هیچ پژوهشی سطح اکسی‌توسین را به‌طور هم‌زمان در گربه‌ها و صاحبانشان اندازه‌گیری نکرده بود.

تاکاگی و همکارانش ۱۹ صاحب گربه و ۲۹ گربه خانگی را برای شرکت در این تحقیق انتخاب کردند. برای مقایسه سطح هورمون‌ها، داده‌های ۲۴ گربه‌ای که امکان جمع‌آوری ادرارشان وجود داشت، به همراه نمونه‌های مربوط به ۱۷ صاحب آن‌ها مورد استفاده قرار گرفت.

تیم پژوهشی میانگین اندازه‌گیری‌های حاصل از سه نمونه ادرار هر فرد را محاسبه کرد. صاحبان گربه‌ها همچنین پرسش‌نامه‌ای درباره احساسات خود در چند هفته گذشته تکمیل کردند. افزون بر این، فرستنده‌های کوچک بلوتوثی روی قلاده گربه‌ها نصب شدند تا با ارسال سیگنال به گوشی صاحبانشان، میزان نزدیکی آن‌ها در محیط خانه تخمین زده شود.

ارتباط هورمون‌ها با احساسات و رفتار گربه‌ها

اندازه‌گیری سطح هورمون‌ها به‌معنای سنجش مستقیم شادی یا استرس نیست. اکسی‌توسین که در مغز تولید می‌شود، در فرایندهایی مانند زایمان و ترشح شیر نیز نقش دارد. بنابراین، بالا بودن غلظت آن لزوماً به معنای پیوند عاطفی قوی‌تر نیست. کورتیزول نیز که توسط غدد فوق‌کلیوی تولید می‌شود، در طول روز به‌طور طبیعی نوسان می‌کند.

صاحبان گربه‌هایی که اکسی‌توسین بالاتری داشتند، میزان کمتری از احساساتی مانند خشم، سردرگمی، اضطراب و خلق افسرده را گزارش کردند. باا ین‌ حال، برخی از شرکت‌کنندگان بیش از یک گربه داشتند. هنگامی که پژوهشگران داده‌ها را بر اساس خانوار دسته‌بندی کردند تا این موضوع را در محاسبات لحاظ کنند، تنها ارتباط میان سطح اکسی‌توسین گربه‌ها و احساس سردرگمی و اضطراب صاحبانشان از نظر آماری همچنان تأیید شد.

مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۵ نشان داده بود گربه‌هایی که دلبستگی ایمن به صاحبانشان دارند، پس از تعامل آزادانه با آن‌ها با افزایش سطح اکسی‌توسین در بزاق مواجه می‌شوند.

در پژوهش جدید، میزان نزدیکی گربه و صاحبش نیز با وضعیت روحی فرد ارتباط داشت. افرادی که معمولاً زمان بیشتری را در نزدیکی گربه‌هایشان سپری می‌کردند، احساس انرژی و سرزندگی بیشتری داشتند. با این‌ حال، مدت‌زمانی که آن‌ها با گربه‌های خود زندگی کرده بودند، ارتباطی با این امتیاز نشان نداد.

دستگاه‌های بلوتوثی به پژوهشگران اجازه نمی‌دادند ماهیت دقیق تعامل‌ها را مشخص کنند. برای مثال، سیگنال‌های ثبت‌شده هنگام خوابیدن گربه در کنار صاحبش ممکن بود مشابه سیگنال‌های زمان نوازش کردن باشد. به همین دلیل، نقش رفتارهای مشخص در شکل‌گیری این ارتباط همچنان نامعلوم باقی ماند.

در یک آزمایش رفتاری اکتشافی جداگانه، مشخص شد گربه‌هایی که سطح اکسی‌توسین بالاتری داشتند، بیشتر به سمت فردی حرکت می‌کردند که داخل یک دایره مشخص نشسته بود. این فرد می‌توانست صاحب گربه یا شخصی غریبه باشد.

بااین‌حال، پژوهشگران ارتباط مشخصی میان سطح کورتیزول گربه‌ها و صاحبانشان پیدا نکردند. این نتیجه با یافته‌های یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ درباره سگ‌ها تفاوت داشت؛ در آن پژوهش، میان میزان کورتیزول موجود در موی سگ‌ها و موی انسان‌ها ارتباط مشاهده شده بود.

چرا هنوز نمی‌توان از هماهنگی هورمونی صحبت کرد؟

نمودار ارائه‌شده در پژوهش، ارتباط میان سطح اکسی‌توسین گربه‌ها و صاحبانشان، رابطه معکوس میان اکسی‌توسین گربه و کورتیزول صاحب آن و همچنین ارتباط این شاخص‌ها با وضعیت روحی فرد و میزان نزدیکی او به حیوان را نشان می‌دهد.

با این‌ حال، روش‌های نمونه‌گیری در این پژوهش با مطالعات دیگر تفاوت داشتند. نمونه ادرار انسان‌ها صبح جمع‌آوری شد، اما نمونه‌های مربوط به گربه‌ها در زمان‌های مختلف و هرگاه امکان‌پذیر بود، به دست آمدند. این تفاوت زمانی ممکن است شناسایی ارتباط میان سطح کورتیزول دو طرف را دشوارتر کرده باشد.

ارتباط مشاهده‌شده میان اکسی‌توسین گربه‌ها و صاحبانشان نیز لزوماً به معنای هماهنگی لحظه‌به‌لحظه هورمون‌های آن‌ها نیست. پژوهشگران میانگین غلظت این هورمون را مقایسه کردند و بررسی نکردند که آیا تغییرات هورمونی گربه در طول زمان با تغییرات مشابه در بدن صاحبش همراه می‌شود یا خیر. تاکاگی در توضیح این موضوع گفت

برای اینکه بتوانیم یک یافته را هماهنگی هورمونی بنامیم، به نظر من باید هورمون‌ها در چندین مقطع زمانی اندازه‌گیری شوند و مشخص شود که در طول زمان، تغییرات مشابهی را تجربه می‌کنند.

عوامل دیگری مانند سروصدای محیط خانه یا برنامه‌های روزمره نیز ممکن است بر هر دو طرف تأثیر بگذارند. افزون بر این، مطالعه با تعداد محدودی شرکت‌کننده انجام شد و ۱۶ نفر از مجموع ۱۹ صاحب گربه را زنان تشکیل می‌دادند. تحلیل‌های اکتشافی پژوهش نیز پیش از شروع مطالعه به‌صورت رسمی ثبت نشده بودند.

این بررسی یک‌ماهه نمی‌تواند ثابت کند که حضور گربه‌ها واقعاً استرس صاحبانشان را کاهش می‌دهد. این احتمال نیز وجود دارد که افرادی که حال روحی بهتری دارند، بیشتر با گربه‌هایشان تعامل برقرار کنند. برای تمایز میان این دو احتمال، بررسی وضعیت هورمونی و روانی افراد پیش و پس از یک تعامل مشخص می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری در اختیار پژوهشگران قرار دهد. تاکاگی دراین‌باره گفت

برای بررسی رابطه علت و معلولی، لازم است سطح هورمون‌ها در چندین مقطع زمانی، پیش از نوازش کردن و پس از آن، اندازه‌گیری شود.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.