هواپیمای مافوق صوت X-59 ناسا در آزمایشی مهم به سرعت ۱.۴ ماخ رسید

خلبان مایک لیپرت نزدیک به ۱۱ سال هواپیماهای پیشرفته را تا مرز توانایی‌هایشان هدایت کرد، اما دستیابی به یکی از مهم‌ترین اهداف دوران حرفه‌ای‌اش همچنان برای او محقق نشده بود. او هرگز هدایت یک هواپیمای آزمایشی سری X را بر عهده نگرفته بود؛ رؤیایی که سرانجام در ۲۱ اکتبر به حقیقت پیوست.

لیپرت در ارتفاعات صحرای موهاوی کالیفرنیا پرواز کرد و برای نخستین بار کنترل هواپیمای تحقیقاتی مافوق صوت کم‌صدای X-59 ناسا را به دست گرفت. این پرواز نقطه عطفی برای او و مأموریت ناسا در راستای تغییر آینده سفرهای هوایی تجاری به شمار می‌رود.

لیپرت پرواز خود را از مرکز تحقیقات پرواز آرمسترانگ ناسا در ادواردز کالیفرنیا آغاز کرد و دقیقاً یک ساعت در آسمان ماند. این هواپیمای تحقیقاتی در طول آزمایش به حداکثر سرعت ۱.۴ ماخ رسید و در ارتفاع حدود ۱۶٬۸۰۰ متری پرواز کرد.

لیپرت درباره لحظه پرواز مافوق صوت خود گفت

پس از تکمیل نقاط آزمایشی در ارتفاع بالا، برای مدت کوتاهی ارتفاع و سرعت خود را کاهش دادیم. در آن لحظه توانستم به بیرون نگاه کنم و متوجه شوم که بر فراز مناطق بیابانی مرتفع موهاوی، با یک هواپیمای آزمایشی سری X و با سرعت مافوق صوت پرواز می‌کنم. بدون شک، لحظه‌ای ویژه و فراموش‌نشدنی بود.

اگرچه هواپیمای X-59 پیش‌تر نیز پرواز کرده بود، آماده‌سازی لیپرت برای نخستین تجربه هدایت این هواپیما به ماه‌ها برنامه‌ریزی و تمرین نیاز داشت.

او در این مسیر تنها نبود و با همکاری دو خلبان آزمایشی دیگر ناسا، نیلز لارسن و جیم کلُو لس، ساعت‌های زیادی را در شبیه‌سازهای زمینی سپری کرد تا شرایط احتمالی پرواز را بررسی کند. لیپرت در ماه اوت نیز نخستین آزمایش روشن‌کردن موتور را در داخل کابین انجام داد و هماهنگی‌های ارتباطی با گروه کنترل مأموریت را تمرین کرد.

این آماده‌سازی دقیق در نهایت نتیجه داد و لیپرت توانست مانورهای پیچیده‌ای را برای ارزیابی نحوه کنترل هواپیما و اطمینان از عملکرد صحیح سامانه‌های آن به‌خوبی اجرا کند. برای لیپرت، این موفقیت علاوه بر جنبه فنی، اهمیت عاطفی زیادی داشت. او درباره تجربه خود گفت

این پرواز برای من اهمیت ویژه‌ای داشت. تا جایی که به یاد دارم، همیشه رؤیای انجام دقیقاً همین کار را در سر می‌پروراندم؛ آزمایش یک هواپیمای واقعاً منحصربه‌فرد و همکاری با افراد فوق‌العاده‌ای که در این گروه آزمایشی حضور دارند.

هواپیمای X-59 پس از انجام بررسی‌های معمول تعمیر و نگهداری و ارزیابی جامع سامانه‌ها، بار دیگر به آسمان بازگشت. این بازرسی زمینی پس از فشرده‌ترین دوره عملیاتی هواپیما تا آن زمان انجام شد؛ دوره‌ای که طی آن خدمه توانستند در مدت تنها سه روز، شش پرواز را به پایان برسانند. پس از این موفقیت، مهندسان مجوز عبور هواپیما به مرحله مهم بعدی آزمایش‌ها را صادر کردند.

X-59 دماغه‌ای بسیار کشیده و سوزنی‌شکل دارد که برای پراکنده‌کردن امواج ضربه‌ای ناشی از پرواز مافوق صوت طراحی شده است. این طراحی نیاز به شیشه جلویی معمول در کابین خلبان را از بین می‌برد. خلبانانی مانند لیپرت به‌جای نگاه مستقیم از پنجره جلو، از سامانه دید خارجی یا XVS استفاده می‌کنند؛ فناوری‌ای که نمای مجازی 4K از فضای مقابل هواپیما را روی نمایشگری در داخل کابین نشان می‌دهد.

نکته جالب اینکه در ساخت این هواپیما از قطعات بازیافتی جنگنده‌های شناخته‌شده نیز استفاده شده است. از جمله این قطعات می‌توان به پوشش کابین و صندلی پران هواپیمای تی-۳۸ و ارابه فرود اف-۱۶ اشاره کرد. بهره‌گیری از این قطعات به کاهش زمان توسعه و هزینه‌های ساخت کمک کرده.

نیروی محرکه X-59 را یک موتور جنرال الکتریک F414 تأمین می‌کند. این موتور با استفاده از پس‌سوز، نیروی رانشی معادل حدود ۹۹۸۰ کیلوگرم تولید می‌کند تا هواپیما بتواند پروازهای تحقیقاتی مافوق صوت خود را انجام دهد.

هدف اصلی مأموریت Quesst ناسا، اجرای پروازهای آزمایشی X-59 بر فراز جوامع مختلف در ایالات متحده و بررسی واکنش مردم به صدای کم‌شدت‌تر پرواز مافوق صوت است. پژوهشگران قصد دارند نتایج بررسی‌های صوتی را در اختیار نهادهای نظارتی صنعت هوانوردی قرار دهند تا استانداردهای مربوط به آلودگی صوتی بر پایه داده‌های علمی تدوین شوند.

این شواهد در نهایت می‌توانند به متقاعدکردن مقام‌های مسئول برای لغو ممنوعیت چنددهه‌ای پروازهای تجاری مافوق صوت بر فراز خشکی کمک کنند؛ ممنوعیتی که یکی از موانع اصلی گسترش سفرهای هوایی مافوق صوت در سراسر جهان به شمار می‌رود.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.