نخستین پیوند نخاع انسان در روسیه انجام شد؛ پیشرفت پزشکی یا آزمایشی بحث‌برانگیز؟

در نخستین عمل نخاع جهان، بخشی از نخاع فردی با آسیب کامل، با قطعه‌ای از نخاع اهداکننده‌ای مرگ‌مغزی جایگزین شد. بااین‌حال، هنوز تردیدهای جدی درباره ایمنی، امکان موفقیت و پیامدهای این عمل وجود دارد. برخی پژوهشگران هشدار می‌دهند که این جراحی ممکن است نه‌تنها کمکی به بیمار نکند، بلکه وضعیت او را بدتر کند.

«شیاوپینگ رِن» (Xiaoping Ren)، سرپرست این عمل از بیمارستان دانشگاه پزشکی چینی گوانگشی، به وبسایتNew Scientistگفته است که این جراحی هفته‌ی گذشته در مسکو انجام شد. محل عمل، مؤسسه پژوهشی اورژانس پزشکی نیکولای اسکلِیفوسوفسکی (Sklifosovsky) بود.

این بیمار سه سال پیش بر اثر ضربه دچار آسیب کامل نخاع شده بود؛ آسیبی که معمولاً باعث فلج و از دست‌رفتن حس در بخش‌های پایین‌تر از محل آسیب می‌شود. بااین‌حال، محل دقیق آسیب نخاعی این فرد اعلام نشده است.

پیوند نخاع چگونه انجام شد؟

به گفته‌ی رِن، جراحان بخش آسیب‌دیده نخاع را برداشتند و قطعه‌ای از نخاع اهداکننده را جایگزین آن کردند. آن‌ها برای اتصال دو سر قطعه پیوندی به نخاع بیمار، از روش‌های میکروجراحی و پلی‌اتیلن گلیکول (PEG) استفاده کردند. این ماده نوعی چسب زیستی است که هدف از کاربرد آن، کمک به اتصال رشته‌های عصبی در محل پیوند است. رِن گفت وضعیت فعلی بیمار خوب است، اما جزئیات بیشتری درباره عمل منتشر نشده است.

رِن و «سرجیو کاناورو» (Sergio Canavero)، از دانشگاه پزشکی هاربین چین، سال‌هاست روش‌هایی را برای اتصال دوباره بخش‌های بریده‌شده‌ی نخاع بررسی می‌کنند. کاناورو این عمل را نقطه‌عطفی برای درمان آسیب نخاعی می‌داند. بااین‌حال، شواهد پیشین عمدتاً از آزمایش‌های حیوانی به دست آمده‌اند.

در برخی آزمایش‌ها روی موش‌ها، سگ‌ها و خوک‌ها، بهبودهایی در حرکت گزارش شده است. بعضی روش‌ها نیز از داروهای ضدالتهاب یا تحریک الکتریکی مدارهای عصبی استفاده می‌کنند. اما بسیاری از پژوهشگران تأکید دارند که اتصال دو سر اعصاب نخاعی که به‌تازگی بریده شده‌اند، با ترمیم آسیبی سه‌ساله یا ادغام یک قطعه اهدایی با نخاع بیمار تفاوت اساسی دارد. بنابراین، نمی‌توان نتایج حیوانی را به‌سادگی به این عمل انسانی تعمیم داد.

تردیدها درباره موفقیت پیوند نخاع

مسئله اصلی در آسیب نخاعی، بازگرداندن ارتباط میان مغز و مدارهای عصبی پایین‌تر از محل آسیب است. سلول‌های نخاع به‌سادگی تقسیم نمی‌شوند و دوباره رشد نمی‌کنند. پس از آسیب نیز بافت تخریب‌شده ممکن است بیشتر آسیب ببیند. به همین دلیل، صرف اتصال فیزیکی دو قطعه لزوماً به معنای برقراری یک ارتباط عصبی کارآمد نیست.

«ملیسا اندروز» (Melissa Andrews)، از دانشگاه ساوتهمپتون بریتانیا، درباره ایمنی بیمار ابراز نگرانی کرده است. او می‌گوید جراحی بزرگ ممکن است بیمار را با خطرهایی مانند عفونت مواجه کند، بی‌آنکه سود قابل‌توجهی داشته باشد. اندروز همچنین معتقد است برای ادغام عملکردی بافت پیوندی، به مولکول‌هایی برای ترمیم بافت و تحریک رشد رشته‌های عصبی نیاز است. با وجود این، او احتمال بازسازی و بازیابی عملکرد را بسیار ناچیز می‌داند.

اندروز به اعتبار شواهد حیوانی نیز تردید دارد. به گفته‌ی او، این مطالعات به‌اندازه کافی دقیق انجام نشده‌اند و نتایج‌شان لزوماً با آنچه از نظر عصب‌شناختی ممکن است، سازگار نیست.

«اندرو جکسون» (Andrew Jackson)، از دانشگاه نیوکاسل بریتانیا، دیدگاه محتاطانه‌تری دارد. او می‌گوید شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد پلی‌اتیلن گلیکول ممکن است به اتصال دوباره اعصاب بریده‌شده کمک کند. بااین‌حال، اتصال عملکردی دو بخش از دستگاه عصبی بالغ بسیار دشوار است. به همین دلیل، پژوهشگران معمولاً برای تحریک رشد رشته‌های عصبی از سلول‌های بنیادی استفاده می‌کنند.

جکسون خواستار انتشار سریع شواهد این عمل برای بررسی مستقل علمی شده است. او تأکید می‌کند افرادی که با آسیب نخاعی زندگی می‌کنند، به اطلاعات روشن و صادقانه درباره‌ی چشم‌انداز درمان‌های جدید نیاز دارند. در حال حاضر، جزئیات عمل و شواهد کافی برای ارزیابی نتیجه‌ی آن منتشر نشده است. بنابراین، موفقیت این پیوند نخاع همچنان محل تردید است و نمی‌توان از گزارش اولیه وضعیت بیمار، درباره موفقیت عمل نتیجه‌گیری کرد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.