مدیرعامل XNET: بازیگر اول فین‌تک و لندتک ایران هستیم

امید ترابی، مدیرعامل XNET، در گفت‌وگو با گفت این شرکت بر اساس حجم ناخالص معاملات (GMV) بازیگر شماره یک بازار فین‌تک و لندتک ایران است و امسال هدف رسیدن به یک میلیارد دلار فروش اعتباری را دارد. او با اشاره به رقابت با XNET‌پی گفت: «با این شرکت در یک کشتی هستیم اما XNET‌پی می‌خواهد انحصارطلبی کند.» به گفته ترابی، نرخ نکول XNET زیر ۲ درصد بوده که عدد بسیار خوبی است.

در خرید اعتباری هنوز عقب هستیم

ترابی در پاسخ به این پرسش که خرید اعتباری کمک به مصرف‌کننده است یا تشویق به بدهکاری، با مقایسه ایران و دنیا آغاز کرد. مدیرعامل XNET گفت: «در همه‌جای دنیا مردم هم بلیت کنسرت را اعتباری می‌پردازند، هم بنزین را، و حتی هزینه آب را نیز اعتباری پرداخت می‌کنند. ما در این حوزه واقعاً عقب بوده‌ایم و هنوز هم عقب هستیم.»

به گفته او، به‌طور میانگین حدود ۵۰ درصد خریدها در دنیا، چه با کارت اعتباری و چه با BNPL، به‌صورت اعتباری انجام می‌شود و در آمریکا این رقم حدود ۸۰ درصد است، هرچند در آنجا بیشتر با کارت اعتباری است. ترابی تأکید کرد که در ایران و برخی کشورها مانند عربستان سعودی، BNPL ورودی بزرگ و پرحجم به بازار اعتباری بوده است؛ زیرا در جاهایی که پیش‌تر کارت اعتباری وجود نداشت، این ابزار جدیدتر جای آن را گرفت.

مدیرعامل XNET درباره تعبیر خرید اعتباری گفت: «ما طبعاً طرفدار تعبیر دوم هستیم و تمام تلاشمان این است که اعتبار و خرید اعتباری به یک امکان در اختیار مردم، در هر نوع خرید و در هر لحظه از زندگی‌شان، تبدیل شود.» منظور او از تعبیر دوم، تغییر روش پرداخت و سبک زندگی جدید بود، در برابر تعبیر نخست که خرید اعتباری را به ضعف قدرت خرید ربط می‌دهد.

او درباره خرید بلیت کنسرت همایون شجریان با BNPL نیز گفت: «چرا در ایران همه‌چیز برخلاف دنیا و حتی کشورهای همسایه ما همیشه نقدی بوده است؟» به گفته ترابی، این امکان به دلایل مختلف، که مهم‌ترین آن‌ها تحریم بوده، از ایرانی‌ها سلب شده بود و اکنون پرسش درست این است که چرا این‌قدر دیر به آن دست یافته‌ایم.

سهم ناچیز اعتبار از کل بازار پرداخت

مدیرعامل XNET درباره سهم کالاهای ضروری و غیرضروری آماری ارائه نکرد و گفت تحلیل در بازاری نوپا با اعداد بزرگ ما را به نتیجه نادرست می‌رساند. او توضیح داد سال گذشته حدود ۳۲ هزار همت خرید مردم از شبکه شاپرک انجام شده که تقریباً همه آن نقدی بوده است. اگر قرار بود نیمی از آن اعتباری باشد، رقم ماهانه باید حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ همت می‌بود.

ترابی گفت: «مجموع خرید اعتباری با BNPL، کارت اعتباری و آنچه ما اعتبار مصرفی چسبنده می‌نامیم، به گمان من اکنون در ماه بیش از ۳۰ همت نیست. حتی با خوش‌بینی، مجموعاً بازیگرانی مانند XNET و XNET‌پی حداکثر ۴۰ همت در ماه به شیوه اعتباری می‌فروشند و این یعنی فاصله‌ای حدود پنجاه برابری.»

به گفته او، خرید اعتباری به همه دسته‌بندی‌ها گسترش یافته و در کالاهای تندمصرف (FMCG) نیز رشد زیادی داشته است. ترابی گفت: «این روند را بیش از آنکه حرکت به سمت کالاهای ضروری بداند، نشانه حرکت به سمت کل سبد خانوار می‌داند. ماموریت XNET این است که اعتبار را از XNET بیرون آورده و وارد زندگی روزمره مردم کنیم.»

بازیگر شماره یک فین‌تک و لندتک ایران هستیم

ترابی XNET را با سه عدد معرفی کرد. عدد نخست یک میلیارد دلار فروش اعتباری است. او گفت: «ما از ابتدای سال هدف‌گذاری کرده بودیم که امسال به یک میلیارد دلار فروش اعتباری برسیم و با وجود نوسانات نرخ ارز، همچنان به این هدف وفادار هستیم.»

عدد دوم ۱۵۰ است. مدیرعامل XNET توضیح داد که با اجرای پروژه تحول هوش مصنوعی، در حوزه‌هایی مانند مرکز تماس، مدیریت قراردادها، تولید، تست و کنترل کیفیت، دست‌کم ۱۵۰ نفر کمتر جذب شده است.

عدد سوم نیز یک است. ترابی گفت: «معتقدم که ما اکنون بازیگر شماره یک فین‌تک و لندتک ایران هستیم.»

به گفته مدیرعامل XNET، تعداد کاربران فعال ماهانه این شرکت حدود ۱۲ میلیون نفر است، حدود ۱۰ میلیون نفر اعتبار دارند و تعداد کسانی که در ماه خرید اعتباری انجام می‌دهند از ۲ میلیون نفر گذشته است.

تا پایان سال به ۲ میلیون دیجی‌کارت می‌رسیم

مدیرعامل XNET، دیجی‌کارت را نوآوری در زمینه کارت‌های بانکی دانست و گفت: «این اولین کارت در نظام بانکی ایران است که مردم آن را می‌خرند.» او افزود تاکنون ۶۰۰ هزار کارت در اختیار مردم قرار گرفته است.

ترابی درباره انتقادها به آهسته بودن مسیر گفت: «ما باید این اعتماد را می‌ساختیم.» او توضیح داد XNET گفت‌وگویی گام‌به‌گام با رگولاتور، به‌ویژه بانک مرکزی، پیش برده تا ایمن بودن و نبود ریسک طرح اثبات شود. به گفته او، برای نخستین بار در این مقیاس یک کارت بانکی به کیف پول متصل شده و به مردم کش‌بک می‌دهد.

در پاسخ به این انتقاد که شرکت باید کارت اعتباری ارائه می‌کرد، ترابی گفت هدف XNET اتصال دیجی‌کارت به BNPL است و این موضوع در قالب «طرح افرا» یا «هم‌پذیرندگی شبکه اعتباری» از سوی وزارت اقتصاد دنبال می‌شود. او گفت: «اینجا دیگر مسئله فناوری یا قابلیت‌های فنی نیست؛ مسئله این است که بتوان این پروژه را در چارچوب‌های بانکی و قوانین و مقررات کشور به پروژه‌ای موفق تبدیل کرد.» همچنین قرار است امروز اتصال دیجی‌کارت به کیف پول ثروت رونمایی شود.

به گفته مدیرعامل XNET، حدود ۳۰۰ هزار نفر دست‌کم ماهی یک تراکنش با این کارت دارند و برای حدود ۲۰۰ هزار نفر، دیجی‌کارت تبدیل به کارت روزمره شده است. او درباره کش‌بک نیم‌درصدی گفت: «هیچکس دیگری اکنون در هر تراکنشی، حتی خرید بنزین در پمپ‌بنزین، همین نیم‌درصد را کش‌بک نمی‌دهد؟» به گفته ترابی، در خرید از برخی مرچنت‌ها کش‌بک ۵ درصد بوده و اکنون با همکاری مرچنت‌ها تا ۱۴ درصد رسیده است. او هدف شرکت را رسیدن به یک تا دو میلیون کارت تا پایان سال اعلام کرد.

نرخ نکول ما، آرزوی نظام بانکی است

ترابی درباره نرخ نکول گفت: «با افتخار می‌توانم بگویم در تمام این مدت، با وجود اینکه دو جنگ و چند بحران را پشت سر گذاشتیم، نکول ما همیشه زیر ۲ درصد بوده است. این رقم برای نظام بانکی ما آرزوست.» او اتصال به پلتفرم‌های بزرگ و داده‌محور بودن را عامل اصلی این وضعیت دانست و گفت جامعه بزرگ و وفادار مشتریان، توان ریسک‌پذیری شرکت را بالا می‌برد.

به گفته او، در فضای جنگی نکول کاربران به‌دلیل مشکلات سیستمی، مانند قطعی سیستم‌ها و OTP، اوجی را تجربه کرد، اما پس از آن کاملاً جبران شد. هدف XNET نیز رسیدن به ۲ درصد است، در حالی که عملکرد واقعی عددی پایین‌تر از این میزان است.

مدیرعامل XNET درباره رفتار شرکت با مردم در جنگ گفت: «ما در جنگ، برخلاف رقبا، اعتبار مردم را مسدود نکردیم و کاهش ندادیم.» او افزود در محصول BNPL از دی‌ماه تا پایان اردیبهشت هیچ پیگیری برای وصول اقساط انجام نشد و جریمه‌ها بخشیده شد. به گفته او، در تسهیلات بانکی نیز XNET نقش ضامن و عامل بانک را داشت، بانک‌ها همراهی کردند و بخشی از نارضایتی‌ها به‌دلیل آماده نبودن سیستم‌های بانکی برای نگرفتن جریمه بود.

هنوز ۶۰ درصد مصرف اعتباری‌مان از XNETست

ترابی درباره وابستگی به گروه XNET گفت: «این ارتباط قطع نشده و ما جدا نشده‌ایم.» او توضیح داد XNET حدود ۵۰ درصد ای‌کامرس ایران را در اختیار دارد و XNET در یک سال گذشته در این پلتفرم به‌شدت رشد کرده است. به گفته او، XNET همچنان بزرگ‌ترین مرچنت و مهم‌ترین مرجع داده XNET برای اعتبارسنجی است.

مدیرعامل XNET گفت اکنون نسبت مصرف اعتباری شرکت حدود ۶۰ به ۴۰ است: «هنوز ۶۰ درصد مصرف اعتباری ما در XNETست و حدود ۴۰ درصد در سایر پلتفرم‌ها.» او این ۴۰ درصد را، با توجه به حجم XNET، در ابتدا دست‌نیافتنی و اکنون بسیار مهم توصیف کرد.

XNET‌پی انحصارطلب است

ترابی درباره رقابت با XNET‌پی گفت: «ما با XNET‌پی در یک کشتی نشسته‌ایم. در مسائلی مانند ریسک سیستماتیک، فرهنگ اعتبار و ارتباط با رگولاتور و بانک‌ها منافع مشترک داریم، اما مشکل از جایی آغاز شد که یک‌جایی رفیق و رقیب ما می‌گوید پیاده شو تا من انحصارطلبی کنم.»

به گفته او، XNET علاوه بر اقدامات قانونی برای نشان دادن «قبح» رفتارهای XNET‌پی، در میدان رقابت هم مرچنت‌های مهم را جذب کرده است. ترابی از بانی‌مود، پیر کاردین، جین‌وست و بادی‌اسپینر در حوزه مد، علی‌بابا، فلای‌تودی و جاباما در حوزه سفر، و اوکالا، فروشگاه هفت، دیلی‌مارکت و جانبو در حوزه FMCG نام برد.

تا پایان سال AI به همه تماس‌ها پاسخ می‌دهد

مدیرعامل XNET درباره هوش مصنوعی گفت: «ما الان تقریباً ۶۰ درصد تماس‌های مردم را داریم به هوش مصنوعی جواب می‌دهیم.» او افزود روزانه حدود ۶ تا ۷ هزار تماس پاسخ داده می‌شود و هدف این است که تا پایان سال همه تماس‌ها را هوش مصنوعی پاسخ دهد. به گفته او، با همین پروژه یک معماری ایجنتیک ساخته شده که قرار است در رابط کاربری و تجربه مشتری نیز به کار برود.

ترابی از ایجنت‌های مالی، حقوقی و تجاری برای بررسی قراردادها نیز خبر داد و گفت ماهانه چند هزار تا ده هزار قرارداد با مرچنت‌ها امضا می‌شود و هوش مصنوعی آن‌ها را مدیریت می‌کند و تنها امضای نهایی با مدیرعامل است که آن هم به سمت امضای دیجیتال می‌رود.

او درباره ایجنت پرداخت گفت این ایجنت محدودیت‌های شبکه پرداخت کشور، محدودیت‌های مشتری و زیرساخت XNET را می‌داند و می‌تواند درباره انتقال، پرداخت قسط یا خرید تصمیم بگیرد. ترابی تأکید کرد: «نکته اصلی برای من این است که باید مشکلی را حل کند.» او ساختن ربات صرفاً برای پرسیدن از مشتری را کارساز ندانست و گفت: «ما آن‌قدر عجله نداریم که فریاد بزنیم در هوش مصنوعی فلان کار را کرده‌ایم؛ بیشتر می‌خواهیم واقعاً با هوش مصنوعی پوست بیندازیم و به شرکتی دیگر تبدیل شویم.»

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.