گزارش آگهی/ سرمایه‌گذاری در ارز دیجیتال برای خیلی‌ها با یک خبر شروع می‌شود؛ خبر رکورد تازه‌ی بیت کوین، تعریف دوستی که در چند ماه سود کرده یا ویدیویی که از میلیونر شدن یک شبه حرف می‌زند. اما کسانی که در این بازار ماندگار شده‌اند، معمولا با هیجان شروع نکرده‌اند، بلکه با برنامه. تفاوت این دو گروه در روزهای ریزش خودش را نشان می‌دهد؛ گروه اول با ترس می‌فروشد و گروه دوم طبق برنامه صبر می‌کند یا حتی خرید می‌کند.

پیش از هر تصمیمی، باید مسیر فنی خرید را بشناسید تا اشتباه‌های ساده جلوی کار را نگیرد. بیشتر کاربران ایرانی از صرافی‌های داخلی خرید می‌کنند و این مسیر در اصل سه بخش دارد؛ همان چیزی که در مطلبواریز، معامله و برداشت در سه قدممرور شده است. وقتی این سه قدم را یک بار با مبلغ کم تمرین کنید، بخش بزرگی از ترس اولیه از بین می‌رود و می‌توانید روی تصمیم‌های مهم‌تر تمرکز کنید.

یکی از این تصمیم‌ها انتخاب دارایی است. بیت کوین و اتریوم معمولا اولین گزینه‌های تازه‌کارها هستند. اتریوم شبکه‌ای است که قراردادهای هوشمند و بسیاری از توکن‌ها روی آن ساخته شده‌اند و خریدش در ایران چند نکته‌ی فنی دارد؛ از جمله انتخاب شبکه‌ی درست برای انتقال. جزئیاتخرید اتریوم و انتخاب شبکه‌ی انتقالبرای کسی که می‌خواهد اتر را به کیف پول شخصی ببرد، اهمیت دارد، چون انتقال روی شبکه‌ی اشتباه می‌تواند دارایی را از دسترس خارج کند.

قدم اول: هدف و افق زمانی را مشخص کنید

اولین سوالی که باید به آن جواب بدهید این است: این پول را برای چه کاری و تا چه زمانی کنار گذاشته‌اید؟ اگر شش ماه دیگر به آن نیاز دارید، بازار رمزارز جای مناسبی نیست. نوسان‌های این بازار می‌تواند در چند ماه ارزش دارایی را نصف کند و اگر در همان زمان به پول نیاز داشته باشید، مجبورید با ضرر بفروشید. سرمایه‌گذاری در رمزارز برای پولی منطقی است که حداقل چند سال به آن نیاز ندارید.

هدف هم مهم است. بعضی‌ها می‌خواهند ارزش پولشان در برابر تورم حفظ شود. بعضی دنبال رشد بزرگ‌اند و ریسک بیشتری را می‌پذیرند. این دو هدف به دو سبد کاملا متفاوت منجر می‌شوند. کسی که دنبال حفظ ارزش است، سهم بیشتری به استیبل‌کوین‌ها و بیت کوین می‌دهد. کسی که دنبال رشد است، ممکن است سهمی را هم به رمزارزهای کوچک‌تر و پرریسک‌تر اختصاص دهد.

قدم دوم: مبلغ را درست انتخاب کنید

قاعده‌ی طلایی این بازار ساده است: فقط پولی را وارد کنید که اگر به صفر برسد، زندگی‌تان مختل نشود. این جمله ممکن است بدبینانه به نظر برسد، اما تجربه‌ی هزاران سرمایه‌گذار پشتش است. بسیاری از رمزارزهایی که در دوره‌های رونق محبوب بودند، امروز تقریبا هیچ ارزشی ندارند. حتی بیت کوین در تاریخش چند بار بیش از ۷۰ درصد افت کرده است.

بسیاری از مشاوران مالی پیشنهاد می‌کنند سهم رمزارز در کل دارایی شخصی، به‌ویژه برای تازه‌کارها، کوچک باشد. عدد دقیق به شرایط هر فرد بستگی دارد، اما مهم این است که رمزارز تنها دارایی شما نباشد.

قدم سوم: سبد را متنوع کنید

تنوع در بازار رمزارز معنای خاصی دارد. چون بیشتر رمزارزها با بیت کوین هم‌جهت حرکت می‌کنند، خرید ده رمزارز مختلف لزوما ریسک را کم نمی‌کند. تنوع واقعی یعنی ترکیب رمزارز با دارایی‌های دیگر مثل طلا، و داخل خود بازار رمزارز، ترکیب دارایی‌های بزرگ و کم‌نوسان‌تر با دارایی‌های کوچک‌تر.

بسیاری از سرمایه‌گذاران ایرانی طلا و تتر را دو گزینه‌ی اصلی برای حفظ ارزش پول می‌دانند و میان این دو مقایسه می‌کنند. طلا سابقه‌ی چندهزارساله دارد و در بحران‌ها پناهگاه بوده است. تتر به دلار وابسته است و نقدشوندگی بالایی دارد. بررسی اینکهتتر یا طلا کدام ارزش پول را بهتر حفظ می‌کندنشان می‌دهد هر کدام در شرایط متفاوتی عملکرد بهتری دارند و ترکیب این دو، ریسک سبد را متعادل‌تر می‌کند.

قدم چهارم: خرید پله‌ای

یکی از مؤثرترین روش‌ها برای تازه‌کارها، خرید پله‌ای است. به جای خرید یکجا، مبلغ را به چند قسمت تقسیم کنید و در فاصله‌های منظم بخرید؛ مثلا هر ماه یک بخش. این روش دو مزیت دارد. اول، ریسک خرید در نقطه‌ی اوج را کم می‌کند. دوم، شما را از دام تلاش برای پیدا کردن لحظه‌ی ایده‌آل خرید نجات می‌دهد؛ کاری که حتی حرفه‌ای‌ها هم به‌ندرت درست انجامش می‌دهند.

خرید پله‌ای در بازار نزولی هم کمک می‌کند. وقتی قیمت پایین می‌آید، با همان مبلغ ثابت مقدار بیشتری می‌خرید و میانگین قیمت خریدتان پایین می‌آید. البته این روش تضمین سود نیست و اگر دارایی‌ای که می‌خرید در بلندمدت ارزشش را از دست بدهد، خرید پله‌ای هم کمکی نمی‌کند.

قدم پنجم: امنیت را جدی بگیرید

بخش بزرگی از ضررها در این بازار نه از نوسان قیمت، بلکه از اشتباه امنیتی می‌آید. ورود دومرحله‌ای را برای حساب صرافی فعال کنید، رمز عبور منحصربه‌فرد بسازید و به هیچ پیام یا تماسی که اطلاعات حسابتان را می‌خواهد اعتماد نکنید. اگر دارایی را به کیف پول شخصی منتقل می‌کنید، عبارت بازیابی را روی کاغذ بنویسید و در جای امن نگه دارید.

دام‌هایی که تازه‌کارها در آن می‌افتند

• خرید بر اساس شایعهرمزارزی که در یک کانال تلگرامی تبلیغ می‌شود، معمولا قبلا توسط گردانندگان همان کانال خریده شده است.
• معامله با اهرممعاملات اهرمی می‌توانند در چند دقیقه کل سرمایه را از بین ببرند و برای تازه‌کارها مناسب نیستند.
• دنبال کردن سود گذشتهرمزارزی که ماه گذشته چند برابر شده، لزوما ماه آینده هم رشد نمی‌کند.
• فروش در ترسبسیاری از ضررها در ریزش‌های کوتاه‌مدتی رقم خورده که چند ماه بعد جبران شده است.

قدم ششم: سود و زیان را درست حساب کنید

بسیاری از تازه‌کارها سود و زیانشان را فقط با نگاه به عدد تومانی در اپلیکیشن صرافی می‌سنجند. اما این عدد دو جزء دارد: تغییر قیمت دلاری رمزارز و تغییر نرخ تتر. اگر بیت کوین در بازار جهانی ده درصد افت کند و در همان مدت نرخ تتر ده درصد بالا برود، عدد تومانی تقریبا ثابت می‌ماند و ممکن است فکر کنید چیزی از دست نداده‌اید. در حالی که ارزش دلاری دارایی کم شده است. برای ارزیابی درست، عملکرد سبد را هم به تومان و هم به دلار یا تتر ثبت کنید.

کارمزدها را هم در حساب بیاورید. هر خرید و فروش کارمزد دارد و اگر مرتب معامله کنید، مجموع این کارمزدها در طول سال عدد کوچکی نیست. یک جدول ساده با تاریخ، مبلغ، قیمت و کارمزد هر معامله، بعد از چند ماه تصویر روشنی از عملکرد واقعی‌تان می‌دهد و کمک می‌کند ببینید کدام تصمیم‌ها سودآور بوده و کدام نه.

قدم هفتم: برنامه‌ی خروج داشته باشید

بیشتر کسانی که وارد بازار می‌شوند، فقط به ورود فکر می‌کنند. اما برنامه‌ی خروج به همان اندازه مهم است. پیش از خرید مشخص کنید در چه شرایطی بخشی از دارایی را می‌فروشید؛ مثلا وقتی ارزش سبد دو برابر شد، یک‌سوم آن را نقد کنید. یا اگر هدفی مشخص مثل خرید خانه دارید، وقتی به مبلغ لازم رسیدید، از بازار خارج شوید. برنامه‌ی خروج جلوی طمع را می‌گیرد؛ حسی که باعث می‌شود بسیاری از سرمایه‌گذاران سودهای بزرگ را در اوج بازار نگه دارند و در ریزش بعدی از دست بدهند.

برنامه‌ی خروج برای ضرر هم لازم است. اگر رمزارزی که خریده‌اید دلیلی که برای خریدش داشتید را از دست داده، مثلا پروژه متوقف شده یا تیمش کنار رفته، منتظر برگشت قیمت ماندن معمولا ضرر را بزرگ‌تر می‌کند. تصمیم فروش را بر اساس دلیل اولیه‌ی خرید بگیرید، نه بر اساس قیمتی که خریده‌اید.

منابع اطلاعاتی را با دقت انتخاب کنید

بخش بزرگی از تصمیم‌های اشتباه در این بازار از اطلاعات اشتباه شروع می‌شود. کانال‌ها و صفحه‌هایی که هر روز سیگنال خرید منتشر می‌کنند، معمولا منافع خودشان را دنبال می‌کنند. منابع قابل اتکاتر، سایت‌های رسمی پروژه‌ها، داده‌های خود بلاکچین و رسانه‌هایی‌اند که سابقه‌ی روشن دارند و خبر را از تحلیل جدا می‌کنند. پیش از اینکه بر اساس یک خبر تصمیم بگیرید، دست‌کم یک منبع دیگر را هم چک کنید و از خودتان بپرسید چه کسی از انتشار این خبر سود می‌برد.

سوالات متداول

برای شروع سرمایه‌گذاری چقدر پول لازم است؟

در صرافی‌های داخلی می‌توان با مبلغی در حد چند صد هزار تومان شروع کرد. مهم‌تر از مبلغ، داشتن برنامه و شناخت ریسک‌هاست.

کدام رمزارز برای شروع مناسب‌تر است؟

بیشتر تازه‌کارها با بیت کوین یا اتریوم شروع می‌کنند، چون بزرگ‌ترین و شناخته‌شده‌ترین رمزارزها هستند و نقدشوندگی بالایی دارند. پیش از خرید هر رمزارز، کاربرد و ریسک آن را بشناسید.

آیا سرمایه‌گذاری در رمزارز سود تضمینی دارد؟

نه. هیچ سرمایه‌گذاری در این بازار سود تضمینی ندارد و هر کسی که چنین وعده‌ای بدهد، به احتمال زیاد قصد کلاهبرداری دارد.

انتهای پیام