به لطف تلسکوپ فضایی جیمز وب و توانایی آن در شناسایی قدیمی‌ترین سیاه‌چاله‌ها، انسان‌ها توانسته‌اند بخش‌های بیشتری از کیهان را نسبت به هر زمان دیگری مشاهده کنند. از زمانی که وب ارسال تصاویر را آغاز کرد، نقاط قرمز کوچک و متعددی در عکس‌های آن، اخترشناسان را به کنجکاوی واداشته است. اما به لطف تصویری که به‌طور اتفاقی ثبت شد، اخترشناسان اکنون به درک ماهیت دست‌کم یکی از آن‌ها نزدیک‌تر شده‌اند. این جرم که با نام GLIMPSE-17775 شناخته می‌شود، بنا بر تأیید اخترشناسان، یک سیاه‌چاله کلان‌جرم و احتمالاً یک هسته کهکشانی فعال است. فراتر از آن، این جرم به احتمال زیاد یک «ستاره سیاه‌چاله‌ای» (black hole star) است؛ پدیده‌ای که در آن قرص برافزایشیِ سیاه‌چاله، پیله‌ای از گاز را که تکینگی را در بر گرفته است روشن می‌کند و باعث می‌شود ویژگی‌های طیفی آن شباهت زیادی به ویژگی‌های یک ستاره داشته باشد.

گازهایی که این سیاه‌چاله را در بر گرفته‌اند، از هیدروژن، اکسیژن، هلیم، آهن و گوگرد تشکیل شده‌اند. دانشمندان زمانی که در تصاویر وب به دنبال آنچه «ستاره‌های جمعیت ۳» (Population III) می‌نامند — یعنی نخستین ستاره‌هایی که پس از بیگ‌بنگ پدید آمدند — می‌گشتند، GLIMPSE-17775 را کشف کردند. اگرچه تصاویر GLIMPSE-17775 به اندازه تصویرِ دو سیاه‌چاله در حال چرخش به دور یکدیگر، تحول‌آفرین و خبرساز نیستند، اما شواهد گردآوری‌شده می‌تواند به درک بهترِ چگونگی رشد سیاه‌چاله‌ها و تکامل کهکشانی منجر شود.

شواهدی مبنی بر اینکه GLIMPSE-17775 یک ستاره سیاه‌چاله‌ای است

بر اساس انتقال به سرخ کیهان‌شناختیِ GLIMPSE-17775، این سیاهچاله حدود ۱.۸ میلیارد سال پس از بیگ‌بنگ (مه‌بانگ) شکل گرفته است. «انتقال به سرخ» روشی است که اخترشناسان برای تعیین سن اجرام آسمانی به کار می‌برند. از آنجا که جهان به سرعت در حال انبساط است، طول موج نور کشیده می‌شود و بلندترین طول موجِ مرئی، رنگ قرمز است. این کشیدگیِ نور فراتر از رنگ قرمز و به سمت طول‌موج‌های بلندتری ادامه می‌یابد که برای چشم انسان قابل رویت نیستند؛ بنابراین، هرچه طول موج قرمزتر باشد، آن جرم قدیمی‌تر است.

اخترشناسانی که GLIMPSE-17775 را رصد می‌کردند، یافته‌های خود را در نشریه *The Astrophysical Journal* منتشر کردند و به بیش از ۴۰ خط طیفی اشاره نمودند — که طبق تعریف ناسا، «نورِ گسیل‌یافته یا جذب‌شده در فرکانسی خاص توسط یک اتم یا مولکول» است. این بیشترین میزان جزئیاتی است که پژوهشگران تاکنون از یک «نقطه قرمز کوچک» (little red dot) به دست آورده‌اند. و از آنجا که این خطوط طیفی حاوی نسبت‌های قابل‌توجهی از هیدروژن، اکسیژن، هلیم، آهن و گوگرد بودند، این جرم نمی‌توانست صرفاً یک ابر گازیِ در حال چرخش باشد.

تنها ویژگیِ غایب، یک «گسست بالمر» (Balmer break) مشخص است؛ گسستی در طیف نوری که معمولاً در این نقاط قرمز کوچک دیده می‌شود (و از ویژگی‌های بسیاری از ستارگان معمولی نیز هست). دانشمندان برای یافتن علت ضعیف‌تر بودن این گسست بالمر، داده‌های تلسکوپ فضایی جیمز وب و تلسکوپ هابل را بررسی کردند. به نظر می‌رسد که یک کهکشان میزبان، این سیاهچاله را احاطه کرده است؛ پدیده‌ای که اگرچه بی‌سابقه نیست، اما برای یک «نقطه قرمز کوچک» نیز رایج محسوب نمی‌شود.

انتهای پیام