شرکت‌های متا و XNET روز چهارشنبه در دادگاهی در لس‌آنجلس با پرونده‌ای روبه‌رو شدند که می‌تواند آزمونی مهم برای هزاران شکایت در آمریکا درباره تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان باشد. دو شاکی نوجوان مدعی‌اند که این پلتفرم‌ها با طراحی اعتیادآور خود، به بروز مشکلات جدی روانی در آن‌ها منجر شده‌اند.

این پرونده دومین محاکمه‌ای است که در آن، شاکیان به‌صورت فردی شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی را به طراحی عمدی پلتفرم‌های اعتیادآور متهم می‌کنند. در نخستین پرونده مشابه که در ماه مارس به رأی رسید، شرکت‌های متا و یوتیوب به پرداخت ۶ میلیون دلار خسارت محکوم شدند.

شاکیان این پرونده که در اسناد دادگاه با حروف اختصاری «S.J.» و «K.D.B.» معرفی شده‌اند، یک دختر ۱۶ ساله از ایالت ایلینوی و یک زن ۱۸ ساله از ایالت می‌سی‌سی‌پی هستند. آن‌ها می‌گویند استفاده از یوتیوب را از سه یا چهار سالگی و استفاده از دیگر پلتفرم‌ها را از حدود ۹ سالگی آغاز کرده‌اند.

این دو مدعی‌اند قابلیت‌هایی مانند پخش خودکار محتوا، پیمایش بی‌پایان و سایر امکانات پلتفرم‌ها، آن‌ها را به استفاده اجباری و کنترل‌نشده از شبکه‌های اجتماعی سوق داده و در ادامه باعث بروز افسردگی، اضطراب و اختلالات خوردن شده است.

فرایند انتخاب اعضای هیئت منصفه از روز چهارشنبه آغاز شده و انتظار می‌رود محاکمه چند هفته طول بکشد. مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، آدام موسری، رئیس اینستاگرام، و ایوان اشپیگل، مدیرعامل XNET، از جمله افرادی هستند که انتظار می‌رود در دادگاه شهادت دهند.

این دو شاکی در ابتدا از تیک‌تاک و یوتیوب، متعلق به شرکت آلفابت، در کنار متا و XNET شکایت کرده بودند؛ اما پیش از آغاز محاکمه با تیک‌تاک و یوتیوب به توافق رسیدند. شاکی اهل ایلینوی نیز با متا به توافق رسیده است. بنابراین، محاکمه فعلی شامل ادعاهای هر دو شاکی علیه XNET و ادعاهای شاکی اهل می‌سی‌سی‌پی علیه متاست.

متا و XNET از قاضی پرونده خواسته‌اند دعاوی مربوط به این دو شاکی در محاکمه‌های جداگانه بررسی شود؛ زیرا به اعتقاد آن‌ها، رسیدگی هم‌زمان می‌تواند شواهد مربوط به هر پرونده را برای اعضای هیئت منصفه با یکدیگر درآمیزد. قاضی کارولین کول هنوز درباره این درخواست تصمیم نگرفته است.

دفاع متا و XNET در برابر اتهام اعتیادآور بودن پلتفرم‌ها

سخنگوی متا اعلام کرد این شرکت با اتهامات مطرح‌شده مخالف است و طی یک دهه گذشته تدابیر حفاظتی مختلفی را در پلتفرم‌های خود اعمال کرده است. متا مالک اینستاگرام و فیس‌بوک است.

این سخنگو گفت: «همان‌طور که شواهد این محاکمه نشان خواهد داد، سلامت روان یک فرد جوان تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد.» او همچنین مدعی شد شاکی موردنظر بسیار بیشتر از اینستاگرام و فیس‌بوک از تیک‌تاک استفاده کرده و شرایط شخصی او نقش مهمی در مشکلاتش داشته است.

سخنگوی XNET نیز گفت XNET‌چت با شبکه‌های اجتماعی سنتی تفاوت دارد؛ زیرا با بازشدن برنامه، کاربران مستقیماً با یک فید یا فهرستی رتبه‌بندی‌شده از مطالب دیگران مواجه نمی‌شوند. به گفته او، این شرکت تدابیر حفاظتی مختلفی را در پلتفرم خود ایجاد کرده است.

وکیل شاکی اهل می‌سی‌سی‌پی نیز اعلام کرد که در جریان محاکمه، خطرهای قابلیت‌هایی مانند فیدهای بی‌پایان، پخش خودکار محتوا و قابلیت حفظ زنجیره تعامل روزانه کاربران را برای هیئت منصفه تشریح خواهد کرد. او متا و XNET را به پیاده‌سازی و برجسته‌کردن این قابلیت‌ها متهم کرد.
پرونده‌ای که می‌تواند بر هزاران شکایت اثر بگذارد

این دو شاکی در سال ۲۰۲۳ شکایت خود را ثبت کردند. هر دو از ساعت‌ها بیدارماندن برای پیمایش شبکه‌های اجتماعی، کاهش تمرکز در کلاس و اقدام به خودآزاری با روش‌هایی که در ویدئوهای شبکه‌های اجتماعی دیده بودند، سخن گفته‌اند. آن‌ها خواستار دریافت خسارت جبرانی و تنبیهی شده‌اند، اما مبلغ مشخصی را اعلام نکرده‌اند.

پرونده‌های آن‌ها از میان بیش از سه هزار شکایت ثبت‌شده از سوی افراد و گروه‌های مختلف انتخاب شده‌اند که در دادگاه عالی لس‌آنجلس تجمیع شده‌اند. این پرونده‌ها به‌عنوان پرونده‌های شاخص یا آزمایشی انتخاب شده‌اند؛ به این معنا که نتیجه آن‌ها می‌تواند بر نحوه حل‌وفصل سایر دعاوی تأثیر بگذارد.

شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی همواره ادعای طراحی پلتفرم‌های اعتیادآور برای نوجوانان را رد کرده و گفته‌اند برای ایمن‌ترکردن برنامه‌های خود برای کاربران کم‌سن‌وسال اقداماتی انجام داده‌اند.

آن‌ها همچنین استدلال کرده‌اند که بر اساس ماده ۲۳۰ قانون نزاکت ارتباطات آمریکا، مصوب سال ۱۹۹۶، در برابر این شکایت‌ها مصونیت دارند. این قانون عموماً پلتفرم‌های آنلاین را در برابر مسئولیت حقوقی ناشی از محتوای تولیدشده توسط کاربران محافظت می‌کند.

با این حال، قاضی پرونده پذیرفت که این ماده لزوماً مانع رسیدگی به ادعاهای مربوط به نحوه طراحی پلتفرم‌ها نمی‌شود و اجازه داد شکایت‌های این دو نفر به مرحله محاکمه برسد.

در پرونده‌ای که ماه مارس به رأی رسید، هیئت منصفه متا و یوتیوب را در قبال آسیب‌های مطرح‌شده مسئول شناخت و رأی را به نفع زن جوانی صادر کرد که در اسناد دادگاه «کِیلی جی. ام.» معرفی شده بود. پس از آن نیز چند پرونده دیگر برای محاکمه برنامه‌ریزی شد، اما شرکت‌ها در برخی موارد با شاکیان به توافق رسیدند و در مواردی نیز شاکیان شکایت خود را پس گرفتند.

شکایت ایالت‌ها و مناطق آموزشی از شبکه‌های اجتماعی

بر اساس اسناد دادگاه، بیش از سه هزار و ۸۰۰ شکایت مشابه از سوی ایالت‌ها، مناطق آموزشی و افراد مختلف، همچنان در دادگاه فدرال کالیفرنیا در جریان است.

متا در ماه اوت با توافق‌هایی به ارزش مجموعاً تا ۱۸ میلیارد دلار موافقت کرد تا ادعاهای تقریباً تمام ایالت‌ها و قلمروهای آمریکا درباره تأثیر پلتفرم‌هایش بر سلامت روان نوجوانان را حل‌وفصل کند. این شرکت در چارچوب توافق پذیرفت نحوه دسترسی نوجوانان به اینستاگرام و فیس‌بوک را تغییر دهد.

اعضای ارشد تیم حقوقی متا پس از این توافق به خبرنگاران گفتند که از نظر شرکت، اثبات پرونده‌های فردی و شکایت‌های مناطق آموزشی در دادگاه دشوارتر از پرونده‌های ایالت‌هاست؛ زیرا شاکیان باید ارتباط مستقیم میان مشکلات مشخص و استفاده از پلتفرم‌های این شرکت را نشان دهند.

متا در حال تجدیدنظرخواهی درباره رأی پرونده ماه مارس است و استدلال می‌کند که ماده ۲۳۰ باید مانع رسیدگی به شکایت شاکی آن پرونده می‌شد. به گفته کارشناسان، اگر متا در این موضوع رأی مساعدی بگیرد، ممکن است هزاران شکایت درباره آسیب‌های روانی نوجوانان با مانع جدی مواجه شوند و این شرکت از پرداخت میلیاردها دلار خسارت احتمالی مصون بماند؛ مسئولیتی که متا آن را تهدیدی جدی برای آینده خود توصیف کرده است.

انتهای پیام